حسن بهشتي‌پور
تبديل سازمان همكاري‌هاي اسلامي به باشگاهي سياسي
بخش مهمي از سياست خارجي ايران آنچنان‌كه در قانون اساسي نيز ذكر شده است، گسترش مناسبات با كشورهاي اسلامي بوده و سازمان همكاري‌هاي اسلامي نيز به عنوان يكي از مهم‌ترين سازمان‌هاي بين‌المللي بعد از سازمان ملل متحد نقش موثري در جهان اسلام ايفا مي‌كند.
خبر اقتصادی - نسبت به گمانه‌زني‌هايي كه قبلا براي حضور يا عدم حضور ايران در كنفرانس امسال مطرح مي‌شود، بايد اشاره كرد كه سياست پيروي از صندلي‌هاي خالي ديگر در مناسبات بين‌المللي محلي از اعراب نداشته و دوره زماني آن گذشته است. به عقيده من، ايران بايد در عالي‌ترين سطح در اين اجلاس شركت مي‌كرد و ضمن توضيح مواضع كشور از حقوق ايران به دقت دفاع مي‌كرد.
حال اينكه عربستان‌سعودي با ديپلماسي پول چند كشور را ترغيب مي‌كند و چهاربند ضدايراني در بيانيه وارد مي‌كند، مساله‌يي غيرطبيعي نيست. اينكه به واسطه اين مساله نبايد در چنين كنفرانس مهم و تاثيرگذاري شركت كرد به حقيقت رويكردي مناسب و واقع‌بينانه‌يي نخواهد بود. هر چند با اشغال سفارت عربستان‌سعودي در ايران كه برخلاف حقوق داخلي و بين‌المللي صورت گرفت، مشكلاتي براي كشور درست شد كه تبعات آن چندين سال دامنگير ماست و دست عربستان را در چنين واكنش‌هاي ضدايراني باز گذاشت ولي به اعتقاد من بايد با مديريت و ديپلماسي اين موارد را حل‌وفصل كرد.
درخصوص فضاي پرتنش امسال و اينكه وزير خارجه مصر بدون آداب ديپلماتيك هنگام تحويل كرسي رياست سازمان بدون دست دادن با هيات تركيه تريبون را ترك كرد، بايد بگويم كه هرچند اختلافات جدي ميان تركيه و مصر وجود دارد و بر سر اخوان‌المسلمين و آقاي مرسي دو كشور تعارض داشتند، اما سازمان همكاري اسلامي يكي از وظايف مهم‌اش حل چنين اختلافاتي است و اقدام وزير خارجه مصر در حقيقت نمايانگر قدرت و اقتدار ميان كشورها نيست.
با اين وجود اصل بايد بر حل‌وفصل مشكلات جهان اسلام گذاشته شود. روند تحولات 5سال گذشته در خاورميانه نشان مي‌دهد كه مسلمان به دست مسلمان كشته مي‌شود و بايد به نوعي اين مسائل حل شود. در اين كنفرانس‌ها مشاهده مي‌كنيم كه تنش‌ها علني مي‌شود و اين نيز از مشكلات كشورهاي اسلامي است.
امروزه جنايت و تنش‌هايي در جهان اسلام به وقوع مي‌پيوندد كه از جنگ جهاني دوم به بعد سابقه نداشته و اين امر نياز به راه‌حلي فوري و جدي دارد. در اين ميان كشورهاي مهم مانند ايران، عربستان‌سعودي، تركيه، مصر، اندونزي و نيجريه بايد نسبت به عمق اختلافات و تنش‌ها در جهان اسلام حساس بوده و نسبت به حل‌وفصل آن اقدام كنند.
در پايان بايد بگويم كه هرچند سازمان همكاري‌هاي اسلامي سازماني به غايت مهم و تاثيرگذار است، اما واقعيت اين است كه امروزه اين سازمان به باشگاهي سياسي تبديل شده كه هر سه سال سران آن كنار هم جمع مي‌شوند. دليل اين امر نيز به‌خاطر غيرفعال بودن دبيرخانه اين سازمان است. محور دبيرخانه سازمان همكاري‌هاي اسلامي در جده بر پول استوار است و بايد هرچه زودتر كشورهاي جهان اسلام فكري به حال اين موضوع بكنند. بارها و بارها بيانيه‌هايي در 200بند به‌عنوان مثال در اجلاس قبلي كه در قاهره بود، صادر مي‌شود كه معلوم نيست چه تعداد از آن اجرايي و محقق مي‌شود. بايد بررسي شود كه به چه دليل اين دبيرخانه غيرفعال است و بايد هرچه زودتر فكري به حال اين مساله شود، درحالي كه به نظر من مي‌شود سازمان همكاري‌هاي اسلامي خيلي جدي‌تر و فعال‌تر از اين در جهان اسلام ظاهر شود.
* كارشناس روابط بين‌الملل
