فرود سرمايه خارجي در فرودگاه رو به تعطيلي

 روز سه‌شنبه متئو رنتزي نخست‌وزير ايتاليا، درراس يك هيات 250نفره از مقام‌هاي سياسي و اقتصادي، ازجمله وزير آموزش‌وپرورش و دانشگاه‌ها، برخي معاونان وزارتخانه‌ها، نمايندگان شركت‌هاي كوچك و متوسط، صاحبان صنايع و مديران ارشد بانك‌هاي بزرگ اين كشور وارد تهران شد.

حضور ايتاليايي‌ها در تهران، با خبرهاي زيادي براي صنعت حمل‌ونقل ايران همراه بود. در آخرين قرارداد منعقد شده ميان مسوولان ايراني و ايتاليايي، ساخت ترمينال بين‌المللي فرودگاه تبريز به پيمانكاران ايتاليايي واگذار شد. به گزارش «تعادل» و به نقل از روابط ‌عمومي شركت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران روز چهارشنبه يادداشت تفاهمي با موضوع «سرمايه‌گذاري، طراحي و احداث ترمينال مسافري در فرودگاه بين‌المللي تبريز» به ارزش ۵۰ميليون يورو بين مديرعامل شركت‌ فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران و رييس يكي از شركت‌هاي سهامي خاص ايتاليايي به امضا رسيد.  اين ترمينال كه يك ترمينال بين‌المللي است، در دو فاز احداث مي‌شود و گنجايش پذيرش همزمان مسافران يك پرواز پهن پيكر و دو پرواز متوسط را خواهد داشت. اين ترمينال در فاز نخست در مساحت ۲۰هزار مترمربع احداث شده و براساس طرح جامع فرودگاه بين‌المللي تبريز در فاز دوم توانايي افزايش مساحت را تا ۵۰هزار مترمربع دارد.  اما اين‌ يادداشت‌ تفاهم تنها سوغات سفر ايتاليايي‌ها به ايران نيست. قرارداد ديگري نيز ميان شركت فرودگاه‌ها و هيات ايتاليايي امضا شده كه علاوه بر صنعت هوايي كشور، بر كيفيت زندگي پايتخت‌نشينان نيز اثر خواهد داشت؛ گسترش فرودگاه مهرآباد.

 تاكتيك اشتباه براي استراتژي درست

روز سه‌شنبه، شركت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران طبق تفاهمنامه‌يي به ارزش 300ميليون يورو،

ساخت پايانه جديد مسافري فرودگاه مهرآباد را به وسعت 80هزار مترمربع به يك شركت ايتاليايي واگذار كرد.

احمدرضا بياتي معاون بين‌الملل شركت فرودگاه‌ها در اين رابطه گفت: اين تفاهمنامه را رحمت‌الله مه‌آبادي مديرعامل شركت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران و «نيكولا مجيس ترتي» مديرعامل شركت ايتاليايي در حضور رييس‌جمهوري اسلامي ايران و نخست‌وزير ايتاليا امضا كردند.  

بياتي ادامه داد: «علاوه بر ساخت پايانه، اين شركت ايتاليايي 3هزار پاركينگ احداث و سطوح پروازي و اپرون فرودگاه مهرآباد را بهسازي مي‌كند. ارزش اين تفاهمنامه 300ميليون يورو است و در 3سال اجرايي مي‌شود.»

معاون شركت فرودگاه‌هاي كشور درباره پايانه مسافري جديد فرودگاه مهرآباد، افزود: «اين پايانه بين ترمينال2 و ترمينال شماره4 فرودگاه مهرآباد احداث خواهد شد و پس از امضاي اين تفاهمنامه زمينه اجراي طرح توسعه اين فرودگاه فراهم مي‌شود.» البته اين تنها اقدامي نيست كه جهت بهسازي و گسترش فرودگاه مهرآباد انجام مي‌شود. سال گذشته بازسازي باند29 راست فرودگاه مهرآباد در دستور كار قرار گرفت و اكنون مديركل اين فرودگاه، از تكميل 40درصدي پروژه بازسازي خبر داده است.  

به گزارش روابط ‌عمومي شركت فرودگاه‌ها، علي رستمي در اين رابطه گفت: «با شروع سال جديد مي‌كوشيم اقدامات و فعاليت‌هاي عمراني نيمه تمام سال1394 در فرودگاه مهرآباد را به پايان برسانيم. بازسازي و نوسازي باند29 راست فرودگاه را از سال گذشته آغاز كرد‌ه‌ايم كه مراحل بازسازي آن 40درصد پيشرفت فيزيكي داشته است. اين باند به‌عنوان دومين باند فرودگاه مهرآباد به‌شمار مي‌آيد كه در زمان‌هاي اضطراري از آن استفاده مي‌شود.»

براي اجرايي شدن طرح جامع فرودگاهي، لازم است ظرفيت انتقال مسافر داخلي در فرودگاه‌هاي تهران به 20ميليون مسافر در سال برسد. اين درحالي است كه ظرفيت كنوني فرودگاه مهرآباد كه تنها مبدا و مقصد پروازهاي داخلي تهران است، 13ميليون نفر در سال برآورد مي‌شود.  اما آيا گسترش و نوسازي فرودگاه مهرآباد، تصميمي درست و اصولي به‌شمار مي‌آيد؟ اين پرسشي است كه جواب آن، با ابهام مواجه است.

 توسعه همزمان 2 فرودگاه نزديك؟

فرودگاه مهرآباد، يكي از قديمي‌ترين فرودگاه‌هاي ايران است. اين فرودگاه كه زماني تنها فرودگاه فعال مسافري تهران به‌شمار مي‌رفت، در زمان احداث بيرون از شهر تهران قرار گرفته بود، اما به مرور زمان و با گسترش شهرسازي در تهران، اين فرودگاه رفته‌رفته وارد حريم شهر شد، به‌طوري كه اكنون با تقريب مي‌توان گفت كه در مركز شهر قرار دارد.  وجود فرودگاه‌ها درون حريم شهرها، همواره با مشكلات زيادي همراه بوده است. سروصدا، آلودگي و ناامني مواردي هستند كه فرودگاه‌ها براي شهرها به ارمغان مي‌آورند. باتوجه به اين موضوع، ساخت فرودگاه بين‌المللي امام‌خميني(ره)، در فاصله 30كيلومتري شهر تهران و در مسير تهران-قم در دستور كار قرار گرفت. با افتتاح ترمينال شماره يك اين فرودگاه در دولت اصلاحات، اميد زيادي براي انتقال پروازهاي مهرآباد به اين فرودگاه به وجود آمد. اما بهره‌برداري از فرودگاه با كارشكني برخي نهادها به تعويق افتاد و در دولت‌هاي اصولگراي نهم و دهم نيز، بهره‌برداري از فرودگاه در حد محدود اوليه باقي و گسترش آن مسكوت ماند. با روي كار آمدن دولت روحاني، مجددا توجه‌ها به توسعه فرودگاه امام‌خميني(ره) جلب شد و پس از لغو تحريم‌هاي بين‌المللي عليه ايران، جذب سرمايه ‌خارجي براي گسترش فرودگاه در دستور كار قرار گرفت. اما آيا توسعه همزمان فرودگاه مهرآباد و تخصيص منابع محدود مالي به اين مهم، با گسترش فرودگاه امام‌خميني(ره) در تضاد نيست؟ اين سوالي است كه از عليرضا شيرمحمدي‌فرد مي‌پرسيم. او در جواب مي‌گويد: «روش درست براي مديريت ترافيك هوايي تهران، انتقال پروازها به فرودگاه بين‌المللي امام‌خميني(ره) است و اين مهم امكان‌پذير نيست، مگر بعد از احداث ترمينال شماره دو اين فرودگاه. اما در حال حاضر، هرچند عمليات اجرايي گسترش فرودگاه آغاز شده، اما متاسفانه از سرعت و جديتي كه لازم است، برخوردار نيست.» به عقيده شيرمحمدي، سرمايه‌يي كه صرف ساخت ترمينال جديد در فرودگاه مهرآباد مي‌شود، بايد در فرودگاه امام‌خميني(ره) هزينه شود، چراكه با بهره‌برداري از ساير فازهاي اين فرودگاه، علاوه بر مديريت ترافيك هوايي شهر تهران، نزديك به 100هزار شغل به‌صورت مستقيم و غيرمستقيم ايجاد مي‌شود كه اين رقم معادل 5درصد جمعيت بيكار ايران است؛ «ارزش واقعي صادرات غيرنفتي ما در سال، رقمي حدود 20ميليارد دلار است. اين درحالي است كه امارات متحده عربي تنها از محل فرودگاه دوبي، سالانه 25ميليارد دلار درآمد دارد. دولت مي‌تواند با مديريت صحيح، توجه ايرلاين‌هاي خارجي را به فرودگاه امام جلب كند تا كشور شاهد افزايش 100درصدي صادرات غيرنفتي باشد.» اين كارشناس فرودگاهي، راه‌حل موقت مديريت ترافيك هوايي تهران را نيز بهره‌برداري صحيح مي‌داند و مي‌گويد: «يك بهره‌بردار خود، مي‌تواند با افزايش كارايي واحد تحت مديريتش، ظرفيت استفاده را افزايش دهد. تا راه‌اندازي كامل فرودگاه امام‌خميني(ره)، فرودگاه مهرآباد بايد از امكانات موجود، بهترين استفاده را كند تا جوابگوي نياز جابه‌جايي مسافر هوايي تهران باشد.» آن‌طور كه به نظر مي‌رسد، دولت تدبير و اميد متوجه اهميت حوزه حمل‌ونقل شده و سعي دارد از ظرفيت‌هاي اين حوزه براي توسعه اقتصادي كشور حداكثر استفاده را داشته باشد. اما بايد اين مساله را درنظر داشت كه مديريت غلط جريان مالي و سرمايه‌گذاري در پروژه‌يي كه لزوم تعطيل شدن آن در بلندمدت قابل كتمان نيست، تنها به رفع مشكل در كوتاه‌مدت و انتقال آن از دوره‌يي به دوره ديگر خواهد شد. توسعه فرودگاه مهرآباد، تصميمي اشتباه است كه دولت نبايد آن را به‌نام خود ثبت كند.