پسابرجام تقابل برندهاي ايراني و خارجي

 مثال مستدل اين موضوع را مي‌توان در صنعت پوشاك ديد. بسياري از توليدكنندگان كوچك يا متوسط ترجيح مي‌دهند كالاي خود را با برچسب‌هاي خارجي در بازار عرضه كنند و اين ترجيح در واقع بر اساس تجربه آنان از استقبال مشتريان از كالاي خارجي به وجود آمده است.

متاسفانه در سال‌هايي كه به دليل تحريم ورود كالاهاي خارجي از طريق گمرك و سيستم قانوني با محدوديت‌هايي مواجه بود، صنعتگران و توليدكنندگان داخلي نتوانستند بهره لازم را از اين فرصت ببرند. هر چند مشكلات اقتصادي توان برخي توليد‌كنندگان را كاهش داده بود اما اين واقعيت غير قابل انكار است كه حتي شركت‌هايي كه در سال‌هاي گذشته از وضعيت اقتصادي خوبي برخوردار بوده و سهم عمده‌يي از بازار را در دست داشته‌اند توجه چنداني به ارتقاي برند در تمام اركان سازمان نداشته و صرفا با كمك خلأ بازار و افزايش تبليغات و البته هوش تجاري خود توانسته‌اند اين سهم را به دست آورند. اما اكنون همين شركت‌ها بايد اين پرسش را در سازمان خود مطرح كنند كه در صورت ورود كالاهاي خارجي با برند‌هاي معتبر، مشتريان چه تصميمي در زمان خريد خواهند گرفت. زماني كه تفاوت قيمت كالاهاي خارجي و ايراني به حداقل برسد آيا همچنان برندهاي ايراني انتخاب مشتريان خواهند بود؟به عنوان يك كارشناس برندينگ توصيه من به كارآفرينان و توليدكنندگان داخلي اين است كه در زمان باقيمانده موارد زير را مورد توجه قرار داده تا ضمن كاهش خطرات ورود رقباي خارجي بتوانند از اين موقعيت به عنوان يك فرصت استفاده كنند.

1- به سيستم مديريت كيفيت سازمان خود بيشتر توجه كنيد.

متاسفانه در سال‌هاي گذشته مدارك مديريت كيفيت فقط و فقط جهت افزايش اعتبار برندها و در اكثر مواقع به صورت دكوري دريافت يا حتي پياده‌سازي شده و روح مديريت سيستمي مبتني بر مشتري‌مداري در شركت‌ها جريان نداشته است. پياده‌سازي صحيح سيستم مديريت كيفيت و نهادينه كردن تفكر سيستمي مبتني بر نياز مشتريان يكي از مواردي است كه مي‌تواند در تحكيم برند و تشخيص نياز مشتري و انتقال سريع آن به واحدهاي تصميم‌گيرنده در واحدهاي تحقيق و توسعه و خطوط توليد و عرضه نقش بسزايي داشته باشد.

2- يك باشگاه مشتريان واقعي ايجاد كنيد.

 ايجاد باشگاه مشتريان يكي از مواردي است كه امروزه بسيار به آن توجه مي‌شود، غالب شركت‌هاي بزرگ و كوچك اقدام به راه‌اندازي باشگاه مشتريان كرده و بدين وسيله سعي در وفادار‌سازي مشتريان خود مي‌كنند.

ارائه آفرهاي گوناگون و برقراري ارتباط با مشتريان و تهيه ليستي از مشتريان معمولا خدماتي است كه توسط اين باشگاه‌ها ارائه مي‌شود. اما يكي از مواردي كه عموما مورد غفلت قرار مي‌گيرد، ارتباط دوطرفه در باشگاه مشتريان است.

غالب سيستم‌هاي راه‌اندازي شده صرفا به ارائه اطلاعات و آفرها به مشتريان مي‌پردازند اما آنچه مي‌تواند موجب تقويت برند شما و افزايش رابطه عاطفي مشتري و نام تجاري شما شود حس اعمال نظرات مشتري در ارائه محصول است. كاري كه بايد به صورت سيستماتيك توسط باشگاه مشتريان انجام گيرد. اين يكي از مواردي است كه مي‌تواند مشتري را بسيار خشنود و به نام تجاري شما وابسته كند.

3- ارائه خدمات پس از فروش فوق‌العاده

يكي از مواردي كه مي‌تواند يك فرد را قانع كند كه محصول شما را انتخاب كند، اطمينان از دريافت خدمات پس از فروش است. هرچند اين موضوع در مورد كالاهاي تند مصرف مانند مواد غذايي خيلي صادق نيست اما در مورد كالاهايي مي‌توانند خدمات پس از فروش داشته باشند، بسيار مهم است بالاخص با توجه به اينكه راه‌اندازي مراكز پشتيباني برند‌هاي خارجي در كشور در مقايسه با زمان ورود آنها به بازار بيشتر طول مي‌كشد لذا اين فرصتي است كه برند‌هاي ايراني در راه‌اندازي و افزايش خدمات مطلوب خود در حوزه خدمات پس از فروش استفاده كنند.

4- به برند خود هويت بدهيد.

هويت برند يك اصل اساسي در برند‌سازي است. پس از آنكه از ارائه خدمات و محصول مناسب اطمينان حاصل كرديد بايد با روش‌هاي مناسب نام و محصول خود را در ذهن مشتري تكرار كرده و به خاطر سپردن نام تجاري توسط مشتري كمك كنيد. ايجاد يك هويت يكپارچه در عين سادگي كه بتواند رابطه درستي با مخاطبان برقرار كند، مي‌تواند بسيار موثر باشد. متاسفانه بسياري از كالاهاي توليد داخلي داراي بسته‌بندي، لوگو و هويت بصري مناسبي نيستند همچنين تبليغات آنها بسيار سردرگم‌كننده و بعضا گوناگون است. اين نكته بسيار با اهميت است كه تمام اركان سازمان، تبليغات، بسته‌بندي، نحوه ارائه خدمات و غيره يك ذهنيت را كه هدف برند است به مشتري منتقل كرده و ديدن هر يك از اين علائم يادآور آن برند باشد.

5- از مزاياي شريك تجاري خارجي بهره‌مند شويد.

توليد محصولات مشترك، دريافت فناوري‌هاي نوين و جذب شركت‌هاي خارجي به عنوان شركاي تجاري مي‌تواند يك مزيت در شرايط پسابرجام باشد. اين امر در صورتي كه به اصالت برند‌هاي ايراني لطمه نزند، مي‌تواند بسيار مفيد و موجب ارتقاي سطح كيفي محصولات داخلي و همچنين افزايش مزيت‌هاي صادراتي آنها شود. با توجه به علاقه شركت‌هاي خارجي به سرمايه‌گذاري در ايران، برند‌هاي ايراني در صورت برنامه‌ريزي دقيق و جذب اين سرمايه‌ها به عنوان شركاي تجاري و اقدام براي توليد محصولات مشترك مي‌توانند ضمن افزايش اعتبار داخلي خود نگاهي به بازار منطقه نيز داشته باشند.

اميد است كه در سال‌هاي آتي با افزايش مهارت‌هاي مديران و نگاه جامع‌تر آنها برند‌هاي ايراني نه تنها ترسي از ورود برند‌هاي خارجي نداشته باشند بلكه با افزايش كيفيت محصولات با ورود ايران به سازمان تجارت جهاني شانه به شانه محصولات خارجي قدم بردارند.

*وحيد زارعي، مشاور مديريت، برندينگ و تجارت الكترونيك