خبر اقتصادی - از نيمه دوم قرن بيستم صاحبنظران دریافتند که وابستگي سازمان، جامعه و محيط به يكديگر افزايش يافته است. از يك سوی سازمانها با تكيه بر امكانات موجود در جامعه به اهداف خود ميرسند و از سوي ديگر، اقدامات سازمانها ميبايست منافع و دستاوردهايي نيز براي جامعه داشته باشد. پس رویکرد تغییر کرد تا منافع در سازمانها به گونهاي طراحی شود كه مردم جامعه، بيش از هزينهاي كه پرداخت كردهاند از سازمانها سود ببرند و به تعبيري سازمانها علاوه بر سود آفريني، ارزش آفريني هم داشته باشند.
لذا طی سه دهه اخیر مدیریت سازمانها به استراتژيهاي کارآمد و كاربردي از جمله استقرار و پيادهسازي مسئوليت اجتماعي سازمان (Corporate Social Responsibility) روی آوردند. یعنی سازمانها علاوه بر انجام وظايف سنتي خود به انجام فعاليتهاي ديگري نيز مكلف شدهاند، كه هدف اين فعاليتها، پاسخگويي به انتظارات جامعه است.
مسئوليت اجتماعي شرکتها (CSR) موضوعی مورد توجه در سالهاي اخير بوده است تا آنجا که سازمانهاي بينالمللي مانند سازمان ملل و اتحاديه اروپا، استانداردهايي را در اين زمينه ارائه کردهاند. بنياد مديريت کيفيت اروپا (EFQM) که بنيادي وابسته به اتحاديه اروپاست، در مدل الگوي تعالي خود براي سازمانها، مسئوليت اجتماعي شرکتها را به عنوان يکي از ارزشهاي هشتگانه خود معرفي کرده است.
توجه و تاکید سازمان بر مسئولیت اجتماعی در واقع کمک میکند تا سازمان تصویری زیبا در ذهن و فکر جامعه بگذارد و با کسب این اعتبار بتواند برای برنامهریزی فعالیتهایی کلیدیتر در آینده تصمیمگیری کند. چنین سازمانهایی افکار عمومی و نیازهای عمومی را جدی گرفته و تلاش میکنند تا از مسئولیت صرفا اقتصادی و سازمانی گامهایی بیشتر و مفیدتر برای جامعه بردارند.
مسئولیت اجتماعی عین روابطعمومی است
آنچه در اینجا لازم است که مورد توجه قرار گیرد نقش و سهم و مسئولیت روابطعمومی در استقرار و عملی کردن و مدیریت مسئولیت اجتماعی سازمان است. توجه به تعریف و کارکردها و حوزه فعالیتهای مسئولیت اجتماعی نشان از عجین بودن روابطعمومی و مسئولیت اجتماعی است. یعنی میتوان ادعا کرد که آنچه امروزه به عنوان مسئولیت اجتماعی مورد توجه و تاکید است با شکلگیری روابطعمومی اولیه به عنوان اهداف کلیدی و زیربنایی روابطعمومی به آن عمل شده است. روابطعمومی اخلاق مدار، طرفدار جامعه و مردم و حافظ منافع و وکیل الرعایا بوده است و افکار عمومی و حل مشکلات جامعه توسط سازمان تا آنجا که امکانپذیر بوده است یکی از توجهات جدی روابطعمومی نخستین است بطوری که کار روابطعمومی را باید مسئولیت اجتماعی هر سازمان دانست.
مسئولیت روابطعمومی فراتر از مسئولیت سازمانی است
مسئولیت اجتماعی چیزی فراتر از مسئولیت سازمانی (تولید یا ارایه خدمات و درآمدزایی) است و مسئولیت روابطعمومی نیز فراتر از مسئولیت سازمانی است. یعنی روابطعمومی به نمایندگی از سازمان مسئول است تا به جامعه نزدیک شده، انتظارات جامعه را شناسایی کند، اولویتهای رهبران جامعه را تشخیص دهد و برای استقرار مسئولیت اجتماعی سازمان را یاری رساند.
یادآوری مهم در اینجا این است که هر چند مسئولیت اجتماعی بایستی توسط تمامی سازمانها مورد توجه قرار گیرد اما پیگیری موضوع از سوی موسسات و سازمانهای صنعتی اهمیتی دوچندان دارد. زیرا سازمانهای صنعتی بیشتر به محیطزیست و ابعاد اجتماعی، هنری، فرهنگی و اخلاقی جامعه صدمه میزنند.
لذا با توجه به این مهم مسئولیت اجتماعی، مسئولیتی سنگینتر در حوزه روابطعمومی صنعتی است. بطوری که میتوان گفت مسئولیت اجتماعی مهمترین مسئولیت روابطعمومی صنعتی است. روابطعمومی صنعتی بایستی تلاش کند:
1- کارکردهای اخلاقی سازمان را به مدیران و کارکنان گوشزد کند.
2- اهمیت مسئوليت اجتماعي را همچون رفتاری اخلاقی برای مدیران و کارکنان تبیین کند.
3- انتظارات جامعه را بصورت مستمر و دورهای شناسایی و به تصمیمگیران سازمان اطلاعرسانی کند.
4- اولویتهای اجرایی مسئولیت اجتماعی را در جلسات و ارتباط با رهبران جامعه (گروههای مرجع) مشخص سازد.
5- سازمان را یاری رساند تا با اجرای مسئولیت اجتماعی به حفظ ارزشها و هنجارهای اجتماعی مدد رساند بطوری که فرهنگ و اخلاق جامعه تقویت شود.
6- فعالیتهای اجرا شده مسئولیت اجتماعی را اطلاعرسانی کند.