برداشته شدن تحريمها فرصتي را براي كمپانيها و سرمايهگذاران غربي ايجاد كرده تا دوباره وارد صنعت كشورمان شوند، اما ورود به بازار ايران همچون گذشته محدود به صنعت نفت و گاز و خودروسازي نيست، بلكه عرصه فناوري نيز با سودي سرشار به يكي از مقاصد سرمايهگذاري خارجي تبديل شده است. حال وبسايت TechCrunch در گزارشي به فرصت سرمايهگذاري در بازار فناوري ايران پرداخته است.
خبر اقتصادی - بيترديد صنعت فناوري اين روزها حرف اول را در اقتصاد جهاني ميزند. تكيه زدن كمپانيهاي فعال در حوزه فناوري به ردههاي بالاي با ارزشترين كسب و كارهاي جهان شاهدي بر اين مدعي است. اين موضوع باعث شده تا سرمايهگذاران خارجي پس از برداشته شدن تحريمها، علاوه بر صنايع سنگين كه هميشه مقصد خوبي براي سرمايهگذاري بوده، گوشه چشمي نيز به حوزه فناوري در كشورمان داشته باشند، بهطوري كه در ماههاي اخير اخباري در مورد ورود سرمايهگذاران روس به اين حوزه منتشر شده و حتي شاهد خريداري بخشي از سهام يكي از اصليترين شتابدهندههاي داخلي به عنوان سهامدار چندين كمپاني فناوري در ايران بوديم.
كسب و كارهاي نوپا كه استارتآپ خوانده ميشوند، در سالهاي تحريم ترقي خوبي در كشورمان داشته و در مسير خودكفايي پيش رفتهاند، بهطوري كه تقريبا ميتوان صنايع فناوري را در ايران جزو قويترين صنايع در منطقه خواند. براساس آمار ارائه شده بيش از ۳۹درصد از ايرانيها در هر ماه حداقل براي يكبار از فروشگاههاي اينترنتي خريد ميكنند. اين آمار برگرفته از تحقيقي است كه تك كرانچ در فاصله ۲۳ تا ۲۸ ژانويه با جمعآوري اطلاعات از 132/1نفر كسب كرده است.
با بررسي جزييات آمار ارائه شده ميتوان ديد كه حداقل ۲۳درصد از ايرانيها در ماه براي يكبار، ۱۶ درصد در هفته يكبار و ۵درصد بهصورت روزانه به خريد از فروشگاههاي ايراني مشغول هستند. شركتكنندگان در اين تحقيق در مورد اجناس و سرويسهاي آنلاين خريداري شده نيز پاسخهايي را ارائه كردهاند. براساس اطلاعات ارائه شده، ۳۴درصد از خريد ايرانيها در طول سه ماه مربوط به اپليكيشن و سرويسهاي ديجيتال، ۲۷درصد براي خريد بليت بهصورت آنلاين و ۲۳درصد براي خريد بازيها از سرويسهاي آنلاين بوده است. همچنين ۲ درصد از خريدهاي صورت گرفته نيز مربوط به گجتها و لوازم الكترونيك است.
هر چند برداشته شدن تحريمها ميتواند فرصتي را براي حضور رسمي كمپانيهايي نظير اپل، گوگل و آمازون ايجاد كند، اما همين تحريمها باعث شد تا خلايي ايجاد شود كه نتيجه آن توليد كمپانيهايي بومي داخلي در ايران بوده است.
پس از اپليكيشنها و نرمافزار، البسه رتبه دوم با ۲۳ درصد، بليت انواع گردهمايي، كنسرت و سينما با ۱۹ درصد و خريد گجتهاي الكترونيكي ۱۷درصد از خريد آنلاين سهم دارند. به گفته تك كرانچ، انتظار ميرود در ۶ ماه آينده با ورود سرمايهگذاران غربي، ميزان خريدهاي آنلاين گجتهاي الكترونيك به ۶۵ درصد، اپليكيشن و نرمافزار به ۴۳درصد، بليتهاي سفر به ۲۷درصد، بازيها به ۲۵درصد و البسه به ۲۱درصد افزايش پيدا كند.
اطلاعات ارائه شده نشان از اين دارد كه با ورود برندهاي بيشتر به بازار ايران، تنوع محصولات در كنار گزينههاي مختلف از برندهاي مختلف افزايش پيدا ميكند. همانطور كه ميدانيد، در سالهاي اخير تعداد فروشگاههاي آنلاين با تمركز روي فروش لباس بسيار افزايش يافته و هر يك از اين فروشگاهها برندهاي مختلفي را براي عرضه انتخاب كردهاند.
مشكلات خريد آنلاين
به گفتهيTechCrunch، يكي از نگرانيهاي سرمايهگذاران خارجي، تقلب در انجام پرداختها است. البته سيستم بانكي ايران به اندازهيي قدرتمند است كه توانايي كنترل اين موارد را داشته و تاكنون موارد بسيار كمي از تقلب و كلاهبرداري در فروشگاهها رويت شده است. تك كرانچ ميزان خريدهاي صورت گرفته توسط كارتهاي بانكي را در ايران بسيار جالب توجه خوانده است. اطلاعات ارائه شده حكايت از اين دارد كه بيش از ۸۷درصد از خريدهاي صورت گرفته در فروشگاهها با استفاده از كارتهاي بانكي و اعتباري صورت ميگيرد كه به شبكه شتاب متصل هستند. اين كارتها را ميتوان براي انجام خريدهاي آنلاين نيز مورد استفاده قرار داد.
آمارهاي ارائه شده نشان از اين دارند كه ۲۰درصد از افرادي كه روزانه از فروشگاههاي آنلاين خريد ميكنند، كارتهاي اعتباري را براي پرداخت مورد استفاده قرار ميدهند. اين آمار براي افرادي كه هر هفته و هر ماه يكبار اقدام به خريد آنلاين ميكنند شامل ۲۴ و ۲۸درصد از خريدهاي آنلاين صورت گرفته با كارتهاي شتاب است.
با وجود اينكه بسياري از كسب و كارهاي آنلاين در تهران متمركز شدهاند، اما تمام افراد در اقصي نقاط كشور قادرند به كالاها و سرويسهايي دسترسي پيدا كنند كه پيش از آن قادر به خريد آنها در شهر خود نبودند.
يكي ديگر از موارد جالبي كه TechCrunch به آن اشاره كرده، استفاده از كارتهاي اعتباري متعلق به بانكها و موسسات اعتباري غربي است. براساس آمارهاي ارائه شده بيش از ۱۱درصد از ايرانيان داراي كارتهاي اعتباري غير ايراني نظير ويزا و مستركارت هستند. كارتهاي اعتباري اينچنيني را ميتوان بهصورت پيش پرداخت از ساير كشورها تهيه كرده يا درصورت داشتن مليت كشوري ديگر، به آنها دسترسي پيدا كرد. بايد ديد كه ورود سرمايهگذاران غربي در كنار ورود برندهاي معتبر دنياي فناوري به بازار فناوري كشور، چگونه ميتواند باعث پيشرفت كيفي و كمي كسب و كار آنلاين در ايران ميشود.