سهم‌خواهي اتاق‌هاي مشترك در كرسي‌هاي اتاق ايران

 خبر اقتصادی - لئوناردو جايزه‌يي است كه هر سال به يك چهره خارجي و يك چهره داخلي در اين كشور به دليل تلاش در عرصه اقتصاد اهدا مي‌شود و امسال در كنار پورفلاح شركت زنيا برنده جايزه‌يي شد كه پيش از اين شركت‌هاي مطرحي چون فراري افتخار كسب آن را داشتند. آخرين تحولات آيين‌نامه اتاق‌هاي مشترك بهانه‌يي بود كه پاي صحبت‌هاي پورفلاح بنشينيم.

اواخر سال گذشته آيين‌نامه‌يي توسط اتاق بازرگاني به اتاق‌هاي مشترك ارسال شد كه واكنش‌هاي زيادي به همراه داشت. آخرين تحولات درباره تغيير آيين‌نامه اتاق‌ها و شوراهاي مشترك چيست؟

اين دفعه اولي نبود كه اين موضوع رخ داد بلكه دفعه دومي است كه اتاق راسا آيين‌نامه‌يي براي اتاق‌ها و شوراهاي مشترك مي‌نويسد و به صورت دستوري براي اتاق‌هاي مشترك ارسال مي‌كند بدون آنكه نظر مسوولان آنها را در اين رابطه بپرسد. ما در مرحله اول نيز اعلام كرديم كه اين آيين‌نامه درست نيست و اجراي آن مشكلات زيادي براي اتاق‌هاي مشترك و فعالان اقتصادي ايجاد مي‌شود پس اجازه دهيد كه به همراه هم اين آيين‌نامه جديد نوشته شود. يك اشتباهي در اين ميان صورت گرفت و باعث تكرار اين كار شد كه اتاق ايران آيين‌نامه‌يي نوشت و راسا به اتاق‌هاي مشترك منعكس كرد. اين موضوع با واكنش اتاق‌هاي بازرگاني مشترك و دلگيري بابت ادبيات نامه همراه آن روبه‌رو شد. ما در اتاق ايران و ايتاليا جلسه‌يي تشكيل داديم كه از همه اتاق‌ها و شوراهاي مشترك براي رسيدگي به اين موضوع دعوت شد. در اين جلسه چهره‌هاي مطرحي همچون علينقي خاموشي، علاميرمحمد صادقي، اسدالله عسگراولادي و مسعود دانشمند در جلسه شركت كردند. در آنجا تصميم گرفتيم كه كميته‌يي براي اين منظور تشكيل شود. اين كميته وظيفه داشت كه بنشيند آيين‌نامه اتاق ايران را بازنگري كند و جلو اين تندروي‌ها را بگيرد. البته اتاق بازرگاني ايران هم سونيست نداشت بلكه مديران عوض شده بودند و مديران جديد نمي‌دانستند كه بايد آيين‌نامه به شكل قابل اجرا نوشته شود.

اين آيين‌نامه به صورت اختياري به اتاق‌هاي مشترك داده شده بود يا دستوري براي اجراي آن وجود داشت؟

اعلام كرده بودند كه اين آيين‌نامه تنظيم شده و اگر نظر اصلاحي داريد ظرف 2هفته اعلام كنيد. بايد از حق نگذشت كه واقعا فرصتي براي بررسي گذاشته بودند و قرار بود كه 6 ماه بعد اين آيين‌نامه اجرايي شود. در كنار اين كميته ما 4 نفر نماينده انتخاب كرديم كه با رييس اتاق بازرگاني ايران جلسه داشته باشيم كه آيين‌نامه تنظيم شده خودمان را در آن جلسه جايگزين آيين‌نامه پيشنهادي كنيم. البته بايد قبول كرد كه يك بي‌نظمي در آيين‌نامه اتاق‌ها و شوراهاي مشترك وجود دارد. بسياري از اتاق‌ها آيين‌نامه متفاوتي دارند، برخي آيين‌نامه ندارند و بعضي براساس سليقه اتاق‌هاي مشترك وقت آيين‌نامه نوشته‌اند. بايد يك آيين‌نامه تيپ داشت كه عملا بين شوراها و اتاق‌هاي مشترك يك هماهنگي درستي ايجاد شود. ضرورت اين موضوع كاملا احساس مي‌شود اما نبايد اين كار پشت درهاي بسته انجام شود. آن آيين‌نامه اكنون كاملا بازنگري شده است. ما منظر هستيم كه شلوغي فروردين تمام شود تا به دنبال آن برويم.

اتفاقي شبيه به همان آيين‌نامه اكنون درباره كارت‌هاي بازرگاني درحال رخ دادن است. اتاق با توجه به اينكه چند سال است پيشنهاد حذف كارت بازرگاني مطرح شده به دنبال طرح عضويت فراگير است. بنا بر اين طرح هر كس در هر فعاليت اقتصادي موظف خواهد بود كه به عضويت اتاق بازرگاني درآيد. نظر شما درباره اين طرح چيست؟

در بسياري از كشورهاي جهان به ويژه اقتصادهاي توسعه يافته بحث كارت بازرگاني حذف شده و چيزي بر اين اساس وجود ندارد. در ايران نيز كارت بازرگاني در بخش‌هايي به انحراف رفته است. شما كاملا در جريان هستيد كه كارت بازرگاني‌هاي يك ‌بار مصرف چه آسيب‌هايي به اقتصاد وارد مي‌كند. نه با اين سرعت و شدت اما در نهايت هر محدوديتي بايد در اقتصاد ايران كمرنگ و در نهايت حذف شود. خاكريزهاي كنترلي ديگر بايد در اتاق بازرگاني حذف شود. از طرفي من به عنوان يك فعال اقتصادي موافقم كه هر فرد يا بنگاه براي فعاليت بايد در يك تشكل مرتبط با رشته خود عضو شود و آن تشكل‌ها در اتاق ايران عضو شوند. اتاق بازرگاني بايد مادر تشكل‌ها باشد و به اين شكل نباشد كه يك فرد با تاسيس يك شركت و دريافت كارت بازرگاني بتواند در تركيب هيات نمايندگان قرار بگيرد. اگر آن اتفاق بيفتد وزن اتاق و قدرت چانه‌زني آن بسيار بالاتر مي‌رود و تصميم‌گيري‌ها كارشناسي‌تر مي‌شود و براساس مصالح تصميم‌گيري نشود. در اين شرايط وزن اتاق با اين تصميم بالاتر مي‌رود.

وقتي به سهم اتاق از GDP و تعداد اعضاي آن در مقايسه با كليه فعالان اقتصادي نگاه مي‌كنيم، سهم بسيار كمي است. در عين حال تشكل‌هاي زيادي در ايران وجود دارند مانند اتاق اصناف، اتاق تعاون يا تشكل‌هايي مانند خانه صنعت، خانه اقتصاد، كنفدراسيون صنعت كه هيچ كدام از اينها در اتاق عضو نيستند. آيا اين درخواست اتاق به نوعي تماميت‌خواهي نيست؟

با اين ديد نبايد به مساله نگاه كرد. اتاق نمي‌گويد كساني كه در اتاق‌هاي ديگر هستند، عضو اتاق بازرگاني شوند. خيلي از تشكل‌هاي ديگر بايد عضو اتاق باشند و يك مادر تشكل ايجاد شود. اگر همه اينها اتاق را تشكيل دهند تماميت‌خواهي و زيادي‌خواهي مطرح نيست. چند صدايي درحال آسيب به بخش خصوصي است و گاهي ديدگاه‌ها متناقض است. خوشبختانه از دوره قبل به پيشنهاد من آقاي نهاونديان تشكل‌هاي ديگر را دعوت كرد و تشكل‌هاي غيرعضو اتاق و اتاق‌هاي 3 گانه عمل مي‌كنند كه در تصميم‌گيري‌هاي مجلس و دولت بسيار موثر است. تماميت‌خواهي نيست ولي اتاق بايد خود را براي آن شرايط آماده كند. چند برابر شدن اعضا مديريت بهتري را مي‌طلبد. بايد فضا را در اختيار آدم‌هاي سالم قرار داد و مديريت كردن اين پروژه كار سختي است. همين الان هم اتاق پاسخگوي نياز اعضاي خود نيست. اتاق بايد به شرايطي بدل شود كه به جاي زياد كردن نيرو به دنبال افزايش كارايي از طريق استفاده از تكنولوژي و سيستم‌هاي ‌اي تي باشد. ما به يك اتاق الكترونيك و مسلح به دانش‌هاي روز نياز داريم. از اكنون بايد به فكر اتاق الكترونيكي بود وگرنه در صورت اجراي اين پروژه يك سونامي اعضا را خواهيم داشت. اتاق به دنبال تضعيف ساير تشكل‌ها نيست و بايد قبول كرد وزن اتاق از بقيه تشكل‌ها بيشتر است. اتاق بايد يك مادر تشكل شود و در اين صورت روساي ساير تشكل‌ها مي‌توانند عضو هيات رييسه شوند.

در يك سال گذشته مهم‌ترين كاري كه توسط اتاق بازرگاني انجام شد بحث رفت و آمد هيات‌هاي تجاري بود. از اتاق‌هاي مشترك و پتانسيل آنها در اين مسير چقدر استفاده شد؟

تا 2سال پيش اصولا خيلي از بدنه اتاق‌هاي بازرگاني اتاق‌هاي مشترك را به بازي نمي‌گرفت و حتي بعضي مواقع به رسميت نمي‌شناخت. در دوره قبل نخستين بار درخواست شد هسته‌يي تشكيل شود كه با اتاق ايران مسائل اتاق‌هاي مشترك مطرح شود. در اين رابطه جلسه‌يي گذاشته شد كه تعداد محدودي از روساي اتاق‌هاي مشترك در آن حضور داشتند. در آن جلسه ما پارامترهاي لازم را مطرح كرديم. اين برنامه اجرايي نشده هيات رييسه عوض شد. هيات رييسه فعلي براساس شرايط امروز يعني برداشته شدن تحريم و افزايش آمد و رفت تصميم به استفاده از ارتباطات اتاق‌هاي مشترك گرفت. حقيقت اين است كه رييس اتاق ايران به استفاده از اين پتانسيل‌ها علاقه‌مند است اما هنوز زيرساخت لازم در اين رابطه در اتاق بازرگاني ايران وجود ندارد. ما جلسات زيادي با جلال‌پور و روساي اتاق‌هاي بازرگاني مشترك داشتيم و به تدريج اين موضوع درحال جا افتادن است. البته بعضي از اتاق‌هاي مشترك هنوز خود را به قدري قوي نكرده‌اند كه بتوانند مشكلات را امروز حل كنند. اتاق‌هاي مشتركي هم هستند كه بسيار كارآمد عمل مي‌كنند. هنوز گاهي شاهد هستيم كه هيات‌ها به اتاق مي‌آيند ولي اتاق‌هاي مشترك در جريان قرار نمي‌گيرند. در ارتباط با اعزام هيات به خارج لااقل در ايتاليا ما در جريان بوديم ولي خيلي جاها انتظار داشتيم كه كار به ما سپرده شود نه اينكه اتاق ايران خود راسا اقدام كند. هنوز مقداري اختلاف ديدگاه هست ولي مقاومتي وجود ندارد و درحال تسهيل است. گاهي اتاق‌هاي مشترك مغفول واقع مي‌شوند ولي با توجه به رويكرد بخش بين‌الملل و آقاي جلال‌پور مساله عمدي نيست.

يك سال از عمر اتاق بازرگاني گذشته است. كارنامه اتاق هشتم را در اين يك سال چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟

واقعيت اين است كسي مي‌تواند ارزيابي كند كه اطلاعات داشته باشد ولي در حدي كه در شروع كار اتاق هشتم وعده و شعار داد نتوانست موفقيت به دست آورد. شايد هنوز كمي زود باشد راجع به كارنامه اتاق‌ها قضاوت كرد. البته انتظارات هم بايد گاهي كاهش پيدا كند چون در اين دوره بسياري از چهره‌ها جديد هستند و طول مي‌كشد كه با اتاق و سبك و سياق آن آشنا شوند. اين افراد نياز به تمرين و تجربه دارند تا به سطح مورد نظر انتظارات برسند. در ارتباط با روساي اتاق‌ها منصفانه بايد گفت كه وقت مي‌گذارند. سختي از چهره آنها مشخص است. گرفتن يك جايگاه بسيار ساده‌تر از درست حفظ كردن آن است. براي درست حفظ كردن يك جايگاه گاهي فرد مجبور است از سلامت، خواسته‌ها و خانواده خود بگذرد. هنوز براي سنجش عملكرد زود است و بايد كمي جلوتر رفت ولي اتاق بايد در حد شعارهاي انتخاباتي خود مطرح باشد.

يك مساله اما بايد در اتاق مورد تاكيد قرار گيرد. تعدادي از اتاق‌هاي مشترك ما از نظر استعداد كمي و توان كيفي از خيلي از استان‌ها قوي‌تر هستند. از يك نظر تعداد اعضاي آنها بيشتر است و از نظر سطح كار نيز معمولا در سطح بين‌الملل تجارت مي‌كنند و به دانش‌هاي جديد و زبان‌هاي خارجي مسلط هستند. در آيين‌نامه جديد پيشنهاد شده است وقتي يك استان مي‌تواند 15نماينده در اتاق بازرگاني داشته باشد لااقل اتاق مشترك بايد يك نماينده داشته باشد. وقتي يك اتاق مشترك از يك اتاق شهرستان قوي‌تر است طبيعتا بايد در سطح يك تشكل براي اين اتاق ارزش قائل شد. به نظر من بايد اين فرصت را در اختيار اتاق‌هاي مشترك گذاشت كه نماينده در هيات نمايندگان داشته باشند و كرسي‌هايي به اتاق‌هاي مشترك تعلق گيرد. درحال حاضر حتي اگر بعضي از روساي اتاق‌هاي مشترك در هيات رييسه اتاق تهران باشند، مساله‌يي كه اصلا مد نظر در انتخاب نبوده وجه فرد به عنوان رييس اتاق مشترك بوده است. اتاق‌هاي ايران بايد بدانند كه اتاق‌هاي مشترك وزن بالايي دارند و از اين ظرفيت استفاده كنند.