قراردادهاي اوليه با «اني» و «فيات»
ايتاليا نخستين شريك تجاري ايران در اروپا مي‌شود
ايتاليا به عنوان يكي از چهار قدرت برتر اتحاديه اروپا (پس از انگليس، فرانسه و آلمان) و يكي از اعضاي مهم هشت كشور صنعتي جهان (G8) جايگاه مهمي از نظر اقتصادي، صنعتي و تجاري در سطح منطقه‌يي و جهاني دارد.
خبر اقتصادی - اگرچه مناسبات اقتصادي ايران و ايتاليا از پيشينه طولاني برخوردار است اما جايگاه صنعتي اين كشور امكان بيشتري را براي كشور ايران فراهم كرده تا برخي نيازهاي خود را از ايتاليا تامين كند؛ تا آنجا كه در رديف مهم‌ترين شريك تجاري ايران در اتحاديه اروپا قرار گيرد. به‌طوري كه قرابت‌هاي فرهنگي و مكمل بودن اقتصادهاي دو كشور، بسترهاي مناسبي براي بسط روابط ايران و روسيه فراهم كرده است. از طرفي؛ بر اساس گزارش اداره آمار ايتاليا، مبادلات تجاري ايتاليا و ايران از سال 2002 تا 2011 روندي صعودي داشته، به‌طوري كه پس از كاهش مختصري در سال 2009 به واسطه بحران اقتصاد بين‌المللي؛ سال 2011 حجم مبادلات تجاري دو كشور به بالاترين سطح يعني 7ميليارد يورو رسيده بود اما در سال‌هاي بعد، تشديد تحريم‌هاي يك‌جانبه و غيرقانوني امريكا و اتحاديه اروپا و در كنار آن اعمال محدوديت‌هاي شديد مالي و تجاري سبب شد، مبادلات تجاري ايران و كشورهاي عضو اتحاديه اروپا از جمله ايتاليا با كاهش شديدي روبه‌رو شود. البته به گفته احمد پورفلاح مشاور وزير صنعت، حدود 9 سال قبل ايتاليا بزرگ‌ترين شريك تجاري ايران در اروپا بود اما اكنون به رده دوم منتقل شده كه تا دو سال آينده حجم مبادلات ايران و ايتاليا از 6 ميليارد دلار عبور خواهد كرد و ايتاليا به شريك اول تجاري ما در اروپا تبديل خواهد شد. زيرا به علت شرايط اقتصادي اروپا و ايتاليا، ايران با برخورداري از جمعيت 80ميليون نفري و همسايگي با جمعيت 400ميليوني، بازار پر انگيزه‌يي براي ايتالياست. همچنين به گفته رييس سازمان توسعه تجارت، رفع موانع بانكي بين دو كشور و تسريع در سرمايه‌گذاري‌هاي مشترك اهداف محوري سفر نخست‌وزير ايتاليا به تهران است. از طرفي دبير شوراي اطلاع‌رساني وزارت صنعت، معدن و تجارت در مورد اجراي قرارداداهاي منعقده بين ايران و ايتاليا مي‌گويد: از مجموع 26 قرارداد و تفاهمنامه امضا شده، 8قرارداد وارد مرحله اجرايي شده است كه اين قراردادها در زمينه‌هاي مختلف معدني، نيرو، هوا و فضا، پزشكي، حمل و نقل، نفت و گاز و صنعتي بوده است. با وجود چنين سبقه‌يي طولاني در روابط اقتصادي و تجاري دو كشور است كه متئو رنتزي، نخست‌وزير ايتاليا امروز در صدر هيات بلندپايه سياسي و اقتصادي وارد تهران شد. وي در سفر رسمي دو روزه خود به ايران با مقامات بلندپايه كشورمان از جمله حسن روحاني رييس‌جمهوري، اسحاق جهانگيري معاون اول رييس‌جمهوري و علي لاريجاني رييس مجلس شوراي اسلامي ديدار و گفت‌وگو خواهد كرد. رنتزي همچنين در همايش بزرگ اقتصادي كه با حضور مديران شركت‌ها، تجار و بازرگانان دو كشور برگزار خواهد شد، سخنراني خواهد كرد.
8 سند همكاري وارد فاز اجرا شد
يك روز قبل از ورود نخست‌وزير ايتاليا به همراه ۱۲۰ فعال اقتصادي به ايران، ولي‌الله افخمي‌راد رييس سازمان توسعه تجارت گفت: در اين سفر برخي مديران ارشد بزرگ‌ترين شركت‌هاي ايتاليايي فعال در حوزه فولاد، خودروسازي، نفت، گاز و پتروشيمي، زير ساختار حمل‌و‌نقل، صنايع غذايي و بانكي و بيمه نخست‌وزير ايتاليا را همراهي خواهند كرد. «بررسي علل كندي ارتباط بانك‌هاي ايتاليايي با بانك‌هاي ايراني»، «رفع موانع پولي و مالي» به عنوان بزرگ‌ترين موانع ارتباط دو كشور و همچنين «اجرايي كردن قراردادهاي امضا بين دو كشور» از جمله اهدافي است كه در سفر بالاترين مقام اجرايي دولت ايتاليا به تهران دنبال مي‌شود. افخمي‌راد با اشاره به تاثير برجام بر گسترش روابط دو كشور خاطرنشان كرد: پس از اجرايي شدن برجام برخي بانك‌هاي ايتاليا، نقل و انتقالات مالي را با بانك‌هاي ايراني آغاز كرده‌اند و اكنون حضور نخست‌وزير ايتاليا در ايران مي‌تواند با پايه‌گذاري روابط بانكي منظم، بزرگ‌ترين مانع توسعه روابط اقتصادي بين دو كشور را از پيش رو بردارد. افخمي‌راد يادآور شد: در سفر دكتر روحاني به ايتاليا 26سند همكاري ميان دو كشور امضا شد كه تاكنون 8سند با هدف انتقال تكنولوژي و سرمايه‌گذاري مشترك در حوزه‌هاي احداث كارخانه سيستم برق‌رساني مترو، ساخت تجهيزات مختلف صنايع نفت و گاز، توليد دستگاه‌هاي دياليز تحت ليسانس، ايجاد كارخانه سنگ تحت ليسانس، ساخت كوره‌هاي قوسي، ساخت هواپيماهاي كوچك آموزشي و تاكسي هوايي و تاسيس شركت مشترك ايميدرو و دنيلي براي آموزش، طراحي و اجراي 5 طرح فولادي وارد مرحله اجرايي شده است.
تراز تجاري مثبت ايران و ايتاليا
رييس اتاق بازرگاني مشترك ايران و ايتاليا، همچنين درباره سفر نخست‌وزير ايتاليا به همراه هيات اقتصادي توضيح داد: تاكنون 750فعال اقتصادي ايتاليا به ايران آمده‌اند كه در مواردي به قراردادهاي اوليه نيز منجر شده است به‌طوري كه شركتي مانند ساچه تا 5ميليارد يورو پوشش اعتباري براي مبادلات با ايران اختصاص داد. وي با اشاره به مذاكرات انجام شده با شركت «اني» بيان كرد: اين سطح از مذاكرات براي اين است كه «اني» دوباره به عنوان خريدار بزرگ نفت و پتروشيمي به بازار ايران برگردد. به گفته پورفلاح، ايتاليا تنها كشور اروپايي و از معدود كشورهاي دنياست كه تراز تجاري ما نسبت به آن مثبت است. يعني بر اساس آرماها سال 2013 با به صفر رسيدن حجم مبادلات سوختي و نفت آن هم به‌دليل اعمال تحريم‌هاي نفتي از سوي اتحاديه اروپا (از اول جولاي 2007) و گاز (از اول دسامبر 2012)، تراز تجاري ايتاليا در رابطه با ايران براي نخستين‌بار مثبت شد. يعني با توجه به آمار مبادلات اقتصادي ايران و ايتاليا از سال 2013 ميلادي تاكنون، صادرات و واردات دو كشور در حال حركت به سوي توازن نسبي است. در جدول تراز تجاري دو كشور، ايران سال 2013 با واردات يك ميليارد و 56ميليون يورويي از ايتاليا در مقابل صادرات بيش از 137 ميليون يورو، واردات هفت‌برابري داشته است. در حالي كه در سال 2014 واردات از ايتاليا در همين ميزان تقريبا ثابت مانده يعني يك ميليارد و 156 ميليون يورو و در مقابل 440ميليون يورو به اين كشور كالا صادر شده كه نشانه افزايش بيش از دو برابري صادرات ايران به ايتالياست. در 6 ماهه نخست 2015 نيز طبق آمار، واردات ايران از ايتاليا بيش از 563ميليون يورو بود كه اين رقم معادل دوبرابر صادرات به اين كشور يعني 251ميليون يوروست. بررسي آمار اعلام شده نشان مي‌دهد، ميزان واردات از ايتاليا در اين مدت تغييري نكرده، اما صادرات ايران نسبت به سال 2013 تقريبا 2.5برابر شده است. همچنين به گفته پورفلاح، اما حجم مبادلات دو كشور تا حدود 9 سال 7.5ميليارد دلاري بود كه به علت تحريم‌ها به يك ميليارد و 400ميليون دلار كاهش يافت اما دوطرف تلاش مي‌كنند، مبادلات بهبود يابد. وي معتقد است، ايتاليا هيچ‌وقت دچار هيجان خاص سياسي نشد و روي مولفه‌هاي اقتصادي، موضع‌گيري سياسي نكرد.
مذاكرات جدي فيات با ايران خودرو
رييس اتاق بازرگاني ايران و ايتاليا همچنين با بيان اينكه هيچ محدوديتي براي كار كردن بانك‌هاي دنيا با ايران وجود ندارد، تصريح كرد: البته برخي بانك‌ها با ايران شروع به كار كرده‌اند اما بعضي از بانك‌ها به علت محافظه‌كاري و حجم مبادلات پولي و بانكي بالا با امريكا، در برقراري روابط بانكي با ايران احتياط مي‌كنند اما به تدريج همه‌چيز، سرجاي خود بر مي‌گردد و بانك‌هايي كه با خروج از ايران متضرر شدند به ايران بر مي‌گردند. رييس اتاق بازرگاني ايران و ايتاليا گفت: اطمينان دارم كه ايتاليا در سطح عالي در ايران حضور خواهد يافت كه نمونه آن مذاكرات جدي فيات با ايران خودرو و ايجاد شركت مستقلي با سهام ايران خودرو - فيات بسيار جدي و مطرح است. پورفلاح گفت: اطمينان دارم ايتاليايي‌ها در بسياري از صنايع و حوزه‌هاي فعاليت اقتصادي در ايران سرمايه‌گذاري خواهند كرد و يكي از موارد اصلي كه در همكاري با ايتاليا پيگيري مي‌كنيم، همكاري در حوزه گردشگري و استفاده از جاذبه‌هاي گردشگري ايران است. پورفلاح افزود: سال 2015، گردشگران در ديگر كشور 15هزار ميليارد دلار هزينه كردند و سهم ايران با لحاظ كردن گردشگران مذهبي حدود 5 ميليارد دلار و بسيار ناچيز است در حالي كه ما جزو 10كشور اول داراي جاذبه‌هاي گردشگري هستيم. وي گفت: اگر 5درصد از اين سهم را به خود اختصاص مي‌داديم 75ميليارد دلار عايد كشور مي‌شد و ما را اين‌قدر گرفتار بودجه نفتي نمي‌كرد.
امضاي 2قرارداد صنعتي و معدني
همچنين به گفته علي‌محمد گودرزي، دبير شوراي اطلاع‌رساني وزارت صنعت، معدن و تجارت قرار است در سفر نخست‌وزير و هيات ايتاليايي به كشورمان2 قرارداد صنعتي و معدني به ارزش 95ميليون يورو امضا شود. گودرزي همچنين بر برقراري بيمه‌هاي صادراتي اشاره كرد و گفت: پس از سفر رييس‌جمهوري ايران به ايتاليا و عقد قراردادهاي مختلف، تاكنون قراردادهاي «شركت نيرو تابلو، ايدرو، سازندگان دستگاه‌هاي دياليز، شركت تجهيزات تام كار، توسعه پرواز يزد، ايميدرو و كارگاز سيستم» به مرحله اجرا رسيده است.
