جزئيات اصلاح آيين‌نامه حمايت از حقوق مصرف‌كنندگان منتشر شد
اعلام ضوابط جديد فروش خودرو
در سال‌هاي اخير، عدم تحويل به موقع خودروهاي خريداري شده از سوي نمايندگي‌هاي خودروسازان، موجب گلايه و اعتراض مشتريان شده است. از سوي ديگر، شيوه ارائه خدمات پس از فروش و ارائه خدماتي كه طبق ضمانتنامه برعهده عرضه‌كننده خودروهاست،
خبر اقتصادی - همواره موجب نقد خريداران بازار بوده است. چنانچه براي مثال، بر اساس قانون، نمايندگي‌هاي خدمات پس از فروش بايد جريمه خواب خودروها در تعميرگاه‌ها را بپردازند اما اين موضوع عمدتا اجرايي نشده است. با هدف رفع بيشتر اين اعتراضات، دولت روز گذشته آيين‌نامه حمايت از حقوق مصرف‌كنندگان را مورد اصلاح قرار داد كه بر اساس آن، در قرارداد پيش فروش، سود مشاركت وجوه دريافتي از تاريخ دريافت وديعه تا تاريخ تحويل مندرج در قرارداد پرداخت مي‌شود. بر اساس اين اصلاحيه، عرضه‌كنندگان انواع وسايل نقليه موتوري اعم از سواري، ميني‌بوس، ميدل‌باس، اتوبوس، ون، وانت، كاميونت، كاميون، كشنده، تريلر و انواع موتورسيكلت ساخت داخل يا خارج كشور، موظف هستند در سامانه اطلاع‌رساني خود، نسبت به فروش اينترنتي محصولات با قيد مشخصات خودرو و شرايط فروش از قبيل قيمت نهايي محصولات، نشان تجاري، نوع، تيپ، رنگ، تجهيزات درخواستي، سود مشاركت، زمان تحويل و ساير موارد مرتبط، اقدام كنند. همچنين عرضه‌كننده موظف است در قرارداد پيش فروش، سود مشاركت وجوه دريافتي را از تاريخ دريافت وديعه تا تاريخ تحويل مندرج در قرارداد پرداخت كند و در صورت تاخير در تحويل خودرو، از تاريخ تحويل مندرج در قرارداد تا زمان تحويل خودرو به مصرف‌كننده، مبلغ خسارت تاخير در تحويل را نسبت به وجوه پرداختي محاسبه كند و بپردازد. بر اين اساس، در صورت بروز مشكل در فرآيند رعايت استانداردهاي مصوب و تاخير در تحويل خودرو، عرضه‌كننده مسوول جبران خسارات وارده و كسب رضايت مصرف‌كننده خواهد بود. علاوه بر اين، دوره تضمين براي انواع خودروها با اصلاحاتي همراه شده است كه به موجب آن، براي خودروهاي سنگين شامل ميني‌بوس، ميدل‌باس، اتوبوس، كاميونت، كاميون و كشنده از تاريخ تحويل به مصرف‌كننده، حداقل دو سال و براي انواع موتورسيكلت از تاريخ تحويل حداقل يك‌سال، تعيين شده است. تشريح ضوابط پرداخت خسارت توقف خودرو به استثناي خسارات ناشي از موارد حادثه و تصادف، از ديگر تصميمات اين موضوع بوده است.
جزئيات آيين‌نامه اصلاحي خدمات
آيين‌نامه اصلاحي حمايت از حقوق مصرف‌كنندگان، شامل عرضه‌كنندگان واسطه‌هاي فروش، واسطه‌هاي خدمات پس از فروش و نمايندگي‌هاي مجاز انواع خودرو اعم از سواري، وانت، دو ديفرانسيل، ون، ميني‌بوس، ميدي‌باس، اتوبوس، كاميونت، كاميون، كشنده و موتورسيكلت كه در داخل كشور، توليد يا در چارچوب مقررات جاري به كشور وارد شده يا مي‌شوند، است. خدمات پس از فروش در اين آيين‌نامه عبارت است از تمامي خدمات پس از فروش يك محصول از قبيل ضمانت، تعهد، (پشتيباني خدمات، تعميرات و تامين قطعات استاندارد) كه موجب تضمين كاركرد مطلوب محصول است. دستورالعمل شرايط و ضوابط خدمات پس از فروش صنعت خودرو نيز شامل حداقل شرايط كمي و كيفي خدمات پس از فروش است كه توسط وزارت صنعت و معدن و تجارت به تمامي شركت‌هاي عرضه‌كننده خودرو، ابلاغ و در فواصل زماني تعيين شده در آن، توسط بازرس مورد بازرسي و ارزيابي قرار مي‌گيرد. خدمات تعهد شده هم به مجموعه خدمات شامل تعميرات، تامين لوازم يدكي، پشتيباني خدمات و اجرت‌المثل اطلاق مي‌شود. همچنين در اين آيين‌نامه، منظور از تامين خودرو جايگزين (فقط در دوران ضمانت) واگذاري خودرو مشابه و در صورت عدم امكان پرداخت خسارت خواب خودرو (توقف بلا استفاده خودرو) است. قيمت كارشناسي خودرو نيز براساس نظر كارشناسي رسمي دادگستري در رشته مرتبط خواهد بود. در اين زمينه وزارت صنعت، معدن و تجارت و موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران، موظفند فهرست قطعات مشمول استاندارد ملي و فهرست قطعات و عيوب اميني را تهيه و ابلاغ كنند.
حداقل و حداكثر مهلت ارائه خدمات
براساس اين گزارش، حداقل دوره تضمين براي خودروهاي سبك (سواري، وانت، دو ديفرانسيل و ون) از تاريخ تحويل به مصرف‌كننده دو سال يا كاركردي برابر ۴۰هزار كيلومتر هر كدام زودتر فرا برسد و براي خودروهاي وارداتي پنج سال يا ۱۵۰هزار كيلومتر هر كدام زودتر فرا برسد و براي خودروهاي سنگين (ميني بوس، ميدي باس، اتوبوس، كاميونت، كاميون و كشنده) از تاريخ تحويل به مصرف‌كننده سه سال يا كاركردي برابر ۲۰۰هزاركيلومتر هر كدام زودتر فرا برسد و براي موتور سيكلت از تاريخ تحويل به مصرف‌كننده 6ماه است. در اين ميان، تعويض قطعات مصرفي و قطعات استهلاكي كه ناشي از عيب موجود در هر يك از مجموعه‌هاي خودرو باشد، برعهده عرضه‌كننده بوده و مشمول تضمين مي‌شود. تعمير خودرو يا تعويض قطعات ناشي از خسارت حاصل از حادثه يا تصادف به وجود آمده كه به علت ايرادات فني خودرو نباشد نيز، مشمول ضمانت نمي‌شود. همچنين عرضه‌كنندگان موظف به تهيه و راه‌اندازي سامانه‌يي هستند كه به كمك آن مصرف‌كنندگان در صورت تمايل بتوانند قبل از مراجعه به نمايندگي‌هاي مجاز از طريق ارتباط با آن، زمان و محل مراجعه خود را مشخص كنند. در دوران ضمانت نيز، نمايندگي‌هاي مجاز موظف به پذيرش تمامي خودروهاي تحت مسووليت هستند.
افزايش جريمه خواب خودرو
بر اساس اين گزارش، مدت زمان خواب خودرو براي پرداخت خسارت بعد از دو روز كاري براي تمامي روز‌هاي توقف خودرو در نمايندگي، اعم از تعطيل و غيرتعطيل بدون در نظر گرفتن فرآيند‌هاي داخلي عرضه‌كننده واسطه خدمات پس از فروش و نمايندگي مجاز، شروع و در روزي كه نمايندگي مجاز پس از انجام تعميرات لازم آمادگي تحويل خودرو به مصرف‌كننده را اعلام كنند، خاتمه مي‌يابد. در اين بين، براي توقف تمامي خودروهاي سواري از زمان تحويل خودرو به نمايندگي به ازاي هر روز توقف مازاد بر دو روز كاري يا زمان استاندارد تعميرات كه قبلا از سوي بازرس مورد تاييد قرار گرفته است به مقدار پانزده ده هزارم قيمت‌هاي اعلامي فروش محصول توسط توليد‌كننده يا عرضه‌كننده مصرف‌كننده پرداخت مي‌شود. در عين حال، براي توقف تمامي خودروهاي عمومي از زمان تحويل خودرو به نمايندگي به ازاي هر روز توقف مازاد بر دو روز كاري يا زمان استاندارد تعميرات كه قبلا از سوي بازرس مورد تاييد قرار گرفته است به مقدار بيست ده هزارم بهاي خودرو توسط عرضه‌كننده به مصرف‌كننده پرداخت مي‌شود. براي توقف تمامي خودروهاي سنگين به ازاي هر روز توقف مازاد بر دو روز كاري يا زمان استاندارد تعميران كه قبلا از سوي بازرس مورد تاييد قرار گرفته است به مقدار يك هزارم بهاي خودرو توسط عرضه‌كننده به مصرف‌كننده پرداخت مي‌شود. همچنين براي توقف انواع موتورسيكلت به ازاي هر روز توقف مازاد بر دو روز كاري به مقدار يك هزارم بهاي موتورسيكلت حداقل مبلغ پانزده هزار (۱۵هزار) ريال به‌ازاي هر روز توسط عرضه‌كننده به مصرف‌كننده پرداخت مي‌شود. نمايندگي مجاز تحت هر شرايطي ملزم به پذيرش خودرو‌هايي كه به دليل موارد ايمني قادر به تردد نيستند، است.
20 روز مهلت براي ارائه شكايات
براساس اين گزارش، عرضه‌كننده موظف است سيستمي را براي تامين و توزيع به موقع قطعات يدكي مورد نياز واسطه خدمات پس از فروش و نمايندگي مجاز آنها براساس ضوابطي كه توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت ابلاغ مي‌شود، جهت ارائه به مصرف‌كنندگان، طراحي و اجرا كند. در نظام فوق، مدت زمان تعيين تكليف نهايي شكايت مصرف‌كننده از زمان وصول شكايت توسط عرضه‌كننده يا واسطه خدمات پس از فروش نبايد از ۲۰روز تجاوز كند. در عين حال، واسطه فروش و خدمات پس از فروش بايد سامانه‌يي را براي پرداخت هزينه‌هاي خسارات وارده به مصرف‌كننده همزمان با راه‌اندازي مستقر و اجرا كند. درمجموع، عرضه‌كنندگان بايد نسبت به استقرار شبكه اطلاعاتي رايانه‌يي بين واسطه فروش خدمات پس از فروش و تمامي نمايندگي‌هاي مجاز و آموزش عملي كاركنان آنها در زمينه به‌كارگيري آن اقدام كنند تا علاوه بر محاسبه مدت خواب خودرو، ليست قطعات مصرفي روي هر خودرو و صورتحساب هر مصرف‌كننده براي بازرس قابل دسترسي باشد. در نهايت، عرضه‌كنندگان خودرو موظف هستند رضايت مصرف‌كننده را از خدمات ارائه شده خود در دوران ضمانت و تعهد تامين كنند چنانچه رضايت مصرف‌كننده تامين نشود، مي‌تواند شكايت خود را در مورد خودروهاي ساخت داخل به وزارت صنعت و در مورد خودروهاي وارداتي به وزارت بازرگاني تسليم كند. شكايت مصرف‌كننده از سوي مرجع ذي‌ربط ظرف 30روز مورد رسيدگي قرار مي‌گيرد. نظارت بر حسن اجراي اين آيين‌نامه بر عهده وزارت صنعت، معدن و تجارت براي خودروهاي وارداتي با هماهنگي وزارتخانه است.
