پيشنهاد تقويت بخش خصوصي براي خريد هواپيما

خبر اقتصادی - بر پايه اين خبر، مقصود اسعدي‌ساماني درباره سرنوشت تسهيلات‌ صندوق توسعه ملي به ايرلاين‌هاي خصوصي براي خريد هواپيما بيان كرد: به هر حال طبق قانون، بخش خصوصي (ايرلاين‌ها) براي توسعه ناوگان خود ‌بايد بتواند از تسهيلات صندوق توسعه ملي استفاده كند. اين درحالي است كه وزير راه‌وشهرسازي در جلسه مشتركي كه در دي ماه94 با رييس سازمان هواپيمايي كشوري، مديرعامل شركت فرودگاه‌هاي كشور، انجمن شركت‌هاي هواپيمايي و مديران شركت‌هاي هواپيمايي براي بررسي مشكلات صنعت هوانوردي، موضوع آزادسازي نرخ بليت هواپيما و توسعه ناوگان هوايي در دوران پس‌ از برجام داشت، اظهار كرده بود: طبق اعلام رييس سازمان هواپيمايي كشوري در حال حاضر ميزان بدهي شركت‌هاي هواپيمايي به ساير دستگاه‌ها و نهادها حدود ۵۲۰۰ميليارد تومان است، اين درحالي است كه ارزش ناوگان شركت‌هاي هواپيمايي ۳۵۰۰ميليارد تومان است. اين آمار بسيار نگران‌كننده است و نشان مي‌دهد اقتصاد صنعت هوانوردي كشور در وضعيت منفي قرار دارد. دو تحليل از اين شرايط مي‌توان داشت؛ يا بازيگران فعلي قادر به اداره صنعت نيستند و بايد فضا براي ورود بازيگران جديد آماده شود يا اطلاعات بدهي و وضعيت اقتصادي آنها نادرست است. با اين حال، روز گذشته دبير انجمن شركت‌هاي هواپيمايي در گفت‌وگو با فارس، اعلام كرده كه پيشنهاد بازنگري در مقررات صندوق توسعه ملي به مجلس ارائه شده است. مقصود اسعدي‌ساماني اضافه كرده، قوانين فعلي براي خريد هواپيما براي شركت‌هاي هواپيمايي بازدارنده است.

اين درحالي است كه صندوق توسعه ملي حامي صنايع مادر و زيربنايي است، حمل‌ونقل هوايي هم از اين قاعده مستثني نيست، استفاده از تسهيلات صندوق توسعه ملي براي تمام ارگان‌هاي دولتي و خصوصي كه در جهت رشد صنايع گامي بردارند و بتوانند اين تسهيلات را باز گردانند درنظر گرفته شده است. با اين حال اعطاي ميزان تسهيلاتي كه اين صندوق به صنايع مي‌دهد براساس نظر شوراي بالادستي اين صندوق صورت خواهد پذيرفت، چگونگي اعطاي تسهيلات اين صندوق در اين ميان از ارزش برخوردار است.  با اين حال گفته‌هاي روز گذشته دبير انجمن شركت‌هاي هواپيمايي اشاره به اين موضوع دارد كه مقررات اساسنامه صندوق توسعه ملي براي پرداخت تسهيلات بيش از اينكه مشوق باشد، بازدارنده است. دبير انجمن شركت‌هاي هواپيمايي با بيان اينكه اساسنامه صندوق توسعه ملي بايد توسط مجلس اصلاح شود، گفت: به‌تازگي پيشنهاد بازنگري در مقررات تسهيلات‌دهي صندوق توسعه ملي را ارائه داده‌ايم تا امكان استفاده شركت‌هاي هواپيماي خصوصي از تسهيلات صندوق توسعه ملي فراهم شود. وي با بيان اينكه مشكل پذيرش هواپيما به عنوان وثيقه تسهيلات در گذشته رفع شد كه براي شركت‌هاي هواپيمايي گام مثبتي بود، اظهار كرد: البته صندوق توسعه ملي نيز باتوجه به محدوديت‌هايي كه مجلس براي آن وضع كرده مشكلاتي دارد اما ايرلاين‌ها خواستارند اين شرايط بيشتر تسهيل شود تا امكان بازپرداخت‌ منظم، ممكن باشد.

  پيشنهاد كاهش سهم آورده ايرلاين

دبير انجمن شركت‌هاي هواپيمايي ‌سهم آورده شركت‌هاي هواپيمايي براي دريافت اين تسهيلات را از مشكلات موجود صندوق توسعه عنوان كرد و گفت: ‌لازم است شركت هواپيمايي بايد 25درصد از سهم كل خريد هواپيما را ارائه كند، در اين شرايط تحقق رقم مذكور براي شركت‌هاي هواپيمايي سنگين است و پيشنهاد داده‌ايم ا‌ين رقم به 10درصد كاهش يابد.

  لزوم افزايش دوره تنفس و بازپرداخت تسهيلات

اسعدي‌ساماني بيان كرد: يكي ديگر از مشكلات‌ اخذ تسهيلات صندوق توسعه ملي براي خريد هواپيما، تسهيلات‌دهي فقط به هواپيماهاي نو است درحالي كه مي‌توان اين تسهيلات را به هواپيماهاي كاركرده اما با سن كم نيز تعميم داد. دبير انجمن شركت‌هاي هواپيمايي با تاكيد بر اينكه پيشنهاد داده‌ايم دوره بازپرداخت اقساط تسهيلات به حداقل 10سال افزايش يابد، ادامه داد: همچنين لازم است دوره تنفس اين تسهيلات از 6ماه به حداقل 3سال افزايش يابد. وي بيان كرد: موضوع ديگر در اخذ تسهيلات صندوق توسعه ملي، بازپرداخت ارزي است، از سويي درآمد ايرلاين‌هاي ريالي و هزينه‌هاي آنها ارزي است و از سويي ديگر چون بازپرداخت اين تسهيلات ارزي است، بيم آن وجود دارد كه در سال‌هاي آتي با افزايش نرخ ارز، بازپرداخت براي شركت‌ها مشكل باشد و بهتر است بازپرداخت با نرخ ريالي ارز زماني كه دريافت شده است، صورت گيرد.

  اجاره و اجاره به شرط تمليك

اسعدي‌ساماني در پاسخ به اينكه شركت‌هاي هواپيمايي براي توسعه ناوگان چه رويكرد مالي مدنظر دارند؟ بيان كرد: به‌دليل آنكه شركت‌هاي هواپيمايي فعلا نتوانسته‌اند از تسهيلات صندوق توسعه ملي استفاده كنند، رويكرد اجاره به شرط تمليك هواپيما را در پيش گرفته‌اند و به‌دنبال اين هستند كه از طريق اجاره و اجاره به شرط تمليك هواپيماهاي خود را در بازار تهيه كرده و به ناوگان خود اضافه كنند.

  تضميني از جنس سرمايه

از سوي ديگر بحث خريد هواپيما و دريافت تسهيلات از سمت صندوق توسعه ملي موضوعي است كه نياز به بازپرداخت اين تسهيلات دارد و بازپرداخت تسهيلات هم نياز به تضمين دارد؛ تضميني از جنس سرمايه، آيا شركت‌هاي هواپيمايي خصوصي مي‌توانند براي گرفتن تسهيلات از اين صندوق ضمانت لازم را پرداخت كنند؟ آيا اموال شركت‌هاي هواپيمايي خصوصي به ميزاني است كه از عهده بازپرداخت اين تسهيلات و همين‌طور ارائه ضمانت بربيايند؟در اين ميان ذكر اين نكته، مهم است كه آيا مشكلات ايرلاين‌هاي داخلي كه اولتيماتوم 6ماهه وزير راه براي سروسامان دادن به وضعيت اقتصادي‌شان را دارند تنها به افزايش سرمايه محدود مي‌شود؟ چراكه ايرلاين‌هاي داخلي علاوه بر مشكل سرمايه با بدهي چند ده ميليارد توماني با شركت فرودگاه‌ها دست و پنجه نرم مي‌كنند. اين درحالي است كه بحث خريد هواپيما در زمان تحريم‌ها يكي از مباحثي بود كه به‌شدت از واژه خودتحريمي منتفع مي‌شد، به اين مبنا كه واسطه‌هاي خريدوفروش هواپيما در فضايي غيرشفاف دست به خريد‌هايي مي‌زدند كه مي‌توانست برايشان سود زيادي به همراه داشته باشد، اما حال و با برداشته شدن تحريم‌هاي بين‌المللي خريد مستقيم هواپيما از شركت‌هاي هواپيمايي شفافيت را به عرصه خريد هواپيما وارد كرده است، «تعادل» در گفت‌وگو با يك منبع آگاه تمايل شركت‌هاي هواپيمايي خصوصي را به خريد هواپيماهاي دست دوم پرده‌برداري مي‌كند، چنانكه خريدهاي هواپيماهاي كهنه چند شركت هواپيمايي خصوصي در ماه‌ها اخير تبيين‌كننده اين ادعاست، با اين حال شركت‌هاي هواپيمايي خصوصي اين‌گونه خود را توجيه مي‌كنند كه خريد هواپيماي نو سرمايه زيادي را طلب مي‌كند كه براي شركت‌هاي هواپيمايي خصوصي توجيه مالي به همراه نخواهد داشت.

  بسته‌هاي حمايتي و رغبت‌انگيز هواپيماي نو

اما به گفته كارشناسان اگر سازمان هواپيمايي كشوري براي خريدهاي هواپيماهاي نو بسته‌هاي حمايتي و رغبت‌انگيز از قبيل معافيت‌هاي مالياتي و گمركي و عوارض همچنين سوخت دولتي را در نظر گيرد، مي‌تواند عاملي در جهت توسعه صنعت هوايي باشد. شركت‌هاي هواپيمايي زماني كه مي‌بينند حاكميت كه در مورد صنعت هوايي، سازمان هواپيمايي كشوري را شامل مي‌شود رفتار مشابهي با ايرلايني كه هواپيمايي 100ميليون دلاري نو و ايرلاين ديگري كه هواپيماي 5ميليوني را دارد، تمايل‌شان براي خريد هواپيماي نو كم مي‌شود چراكه بازپرداخت و ريسك پرداخت پول هواپيما برايشان ايجاد نگراني خواهد كرد و سن ناوگان هوايي كم‌كم بالا مي‌رود.