روز گذشته سخنگوي دولت، مهمترين راهبرد دولت يازدهم در سال 95 براي رونق توليد و مقاومسازي اقتصاد را در نشست خبري با خبرنگاران مطرح كرد كه در آن بحث «احياي واحدهاي توليدي راكد» به عنوان استراتژي كليدي دولت يازدهم مطرح شد.
خبر اقتصادی - به نظر ميرسد دولت قصد دارد براي بهبود شرايط اقتصادي، خروج از ركود و افزايش محصولات صادراتي، تمركز و توجه خود را روي بازآفريني آن دسته از بنگاههايي متمركز كند كه تعطيل و نيمهتعطيل هستند. اين راهبرد كه مدتها از سوي تحليلگران اقتصادي به عنوان جراحي بزرگ اقتصادي از آن ياد ميشد، ابعاد و زواياي گوناگوني دارد كه نبايد از آنها غافل ماند. اما با توجه به آمارهايي كه از سوي سازمان شهركهاي صنعتي عنوان شد به دليل بحران نقدينگي، بين سالهاي ٨٤ تا ٩٢ در كشور ١٤هزار واحد صنعتي فعاليتهايشان را متوقف كرده يا دچار ورشكستگي شدهاند. آمارهاي وزارت صنعت نيز نشان ميدهد در كنار توقف فعاليت اين ١٤هزار واحد صنعتي ٢٢هزار واحد صنعتي با ظرفيت كمتر از ٥٠درصد كار ميكنند. در عين حال بايد توجه داشت ٢٤هزار واحد صنعتي نيز با ظرفيت ٥٠ تا ٧٠درصد به كارشان ادامه ميدهند. مجموعه اين اعداد و ارقام نشان ميدهد كه دولت يازدهم با درك صحيح شرايط كشور قصد دارد با تزريق نقدينگي موثر در نخستين گام، زمينه افزايش توليد اين دسته از واحدهاي توليدي را فراهم كند. راهكار دولت يازدهم براي احياي اين بنگاههاي اقتصادي كه عموما در حوزه كسب و كارهاي كوچك و متوسط قرار ميگيرند اين است كه از طريق استانداريها، پردازش آماري دقيقي از واحدهايي كه مشمول اين طرح قرار ميگيرند انجام ميشود و در مرحله بعدي طي قراردادي كه با فعالان بخش خصوصي بسته ميشود، ميزان سرمايه در گردش مورد نياز، حجم اشتغالزايي واحد توليدي، ميزان افزايش توليد و... پيشبيني ميشود تا بر اساس يك نقشه راه مشخص زمينه احياي بنگاهها آغاز شود. مجموعه اين اخبار تاثيرگذار كفايت ميكند تا سراغ فعالان بخش خصوصي در استانهاي مختلف برويم و دورنمايي از واحدهاي توليدي راكد استانها داشته باشيم.
ضرورت تامين سرمايه در گردش، نوسازي و بهسازي ماشينآلات
حسين سلاحورزي، رييس اتاق خرمآباد درخصوص راهكاري كه دولت از طريق آن ميتواند زمينه احياي واحدهاي راكد را فراهم كند، ميگويد: «به اين منظور بايد فضاي كسب و كار تسهيل شود، بستههاي تشويقي در نظر گرفته، صدور مجوزها تسهيل و زيرساختهاي لازم تامين شود و دولت امكاناتي از قبيل برق، آب و گاز را به سرعت و ارزان در اختيار سرمايهگذاران قرار دهد. در حال حاضر هزار و 600 واحد صنعتي در استان لرستان داريم كه داراي پروانه بهرهبرداري هستند، ولي كمتر از 25درصد آنها فعال است. بيش از سه تا چهار هزار ميليارد، ميزان سرمايهگذاري واحدهاي تعطيل و بلااستفاده است كه اگر بتوان روشي براي بازگرداندن آنها به چرخه توليد اتخاذ كرد، سهم خوبي را در حوزه اشتغال استان ايجاد ميكند.»
سلاحورزي گفت: «در خوشبينانهترين حالت، دولت ميتواند بين 800 تا 1000ميليارد تومان در استاني مثل لرستان سرمايهگذاري كند درحاليكه براي رسيدن به متوسط كشوري، سالانه به 3.5 تا 4هزار ميليارد تومان سرمايهگذاري براي يك دوره 4 تا 5ساله در استان نياز داريم.»
وي افزود: «حمايتهايي كه بايد در رابطه با تامين سرمايه در گردش، نوسازي و بهسازي ماشينآلات صنعتي انجام بگيرد، بسيار ضعيف است، از طرفي توليدات اين بخش، از نظر بازار و اقتصاديبودن با مشكل مواجه است و اين سبب شده كه توليدكنندگان نتوانند ميزان توليد خود را پيشبيني كنند.»
تخصيص 68هزار ميليارد تومان به توليد
هرچند صحبتهاي نوبخت مبني بر تخصيص 67 هزار ميليارد تومان در نيمه نخست سال جاري براي تزريق به 36 هزار واحد توليدي در سراسر كشور نشان از برنامه عملي دولت براي حركت به سوي رونق اقتصادي دارد، اما برخي از فعالان بخش خصوصي معتقدند كه بسياري از مشكلات واحدهاي توليدي ريشه در ساختار قانوني و مديريتي كشور دارد. حيدر ذوالفقاري، رييس هياتمديره انجمن توليدكنندگان و صادركنندگان پارافين در رابطه با مشكلات اين صنعت ميگويد: «صنعت ما متاسفانه با مشكلات زيادي مواجه است، زيرا از سوي داخل كشور است كه به صنعت فشار وارد ميشود، بهطور مثال با اينكه قيمت نفت به يك ششم قيمت قبلي رسيده است امابرخي شركتهاي نفتي قيمت خوراك خود را با همان قيمت نفت بشكهيي 140 دلار به توليدكنندگان ميفروشند.»
ذوالفقاري تاكيد ميكند: «حتي اين شركتها مواد و خوراك خام را بسيار بالاتر از مشتريان خارجي به ما ميفروشند بنابراين ما نميتوانيم محصولات خود را در بازارهاي جهاني به فروش برسانيم و در نتيجه بيكاري و تعطيلي واحدها بسيار زياد شده است به دليل همين مشكلات است كه در كل بين 80 كارخانه كوچك الان ميتوان به جرأت گفت تنها 10 كارخانه توانستهاند سرپا بمانند، اين 10
تا هم رو به ورشكستگي هستند.» اين فعال اقتصادي اظهار داشت: «يكي از مشكلات ديگر صنعت ما بحث واردات است، بهطوري كه تعرفه واردات محصولات مشابهِ محصولات ما به ميزاني است كه واردات اين كالا از توليد آن در داخل كشور براي من توليدكننده بسيار به صرفهتر و مفيدتر است. بنابراين دليلي براي توسعه واحدهاي توليدي احساس نميشود.»
تسهيلات صندوق توسعه ملي براي نوسازي دستگاهها
از سوي ديگر رييس سازمان صنعت، معدن و تجارت آذربايجان غربي درباره وضعيت واحدهاي توليدي راكد استان آذربايجان غربي ميگويد: «بيش از 2 هزار و 800 واحد در اين بخش استان فعاليت دارند كه بررسي و تعيين عمر ماشينآلات تمامي اين واحدها ممكن نيست.» جعفرصادق اسكندري با اشاره به اينكه طرح بررسي واحدهاي صنعتي و توليدي آذربايجان غربي اجرا شده، اضافه كرد: «در اين طرح 400 واحد راكد به عنوان نمونه آماري تعيين شده كه 12 درصد از مشكلات آنها به فرسودگي ماشين آلات و پايين بودن تكنولوژي مربوط ميشود. براي احياي واحدهاي راكد و فعاليت دوباره آنها با 100درصد ظرفيت توليد بايد مشكل فرسودگي ماشينآلات حل شود كه در اين باره نيازمند بهرهمندي از تسهيلات صندوق توسعه ملي هستيم.» اسكندري، ماشين آلات را زنجيره اصلي چرخه توليد دانست و بيان كرد: «بانكهاي استان نسبت به عقد قرارداد يك هزار و 800 ميليارد توماني با صندوق توسعه ملي اقدام كرده و واحدهاي صنعتي ميتوانند از اين فرصت براي نوسازي دستگاههاي خط توليدي خود اقدام كنند.» رييس سازمان صنعت، معدن و تجارت آذربايجان غربي در پاسخ به سوالي مبني بر مشكل وثيقه مالكان بخشهاي توليدي و صنعتي اين استان، اظهار داشت: «يكي از شرايط اصلي براي دريافت تسهيلات بانكي داشتن وثيقه مورد اعلام بانكهاست و در اين خصوص هيچ ارفاقي وجود ندارد همچنان كه براي دريافت تسهيلات به ميزان اندك نيز بايد وثيقه لازم به بانك ارائه شود.» «حسن انتظار» رييس اتاق بازرگاني اروميه هم با بيان اينكه عمر دستگاههاي خط توليدي واحدهاي اقتصادي و صنعتي اين استان به بيش از 3 دهه نميرسد، تصريح كرد: «كارخانههايي كه از همان ابتدا نسبت به خريد ماشينآلات دست دوم اقدام كردهاند هماكنون با مشكل فرسودگي روبه رو شدهاند. با توجه به شرايط نامناسب اقتصادي حاكم بر واحدهاي توليدي، وجود اين ماشين آلات دست دوم باري مضاعف بر مشكلات آنها شده كه رفع آن بدون حمايتهاي دولتي و تسهيلات بانكي امكانپذير نيست.» در جريان گفتوگوي «تعادل» با مديران اقتصادي و فعالان بخش خصوصي، نكتهيي كه بيشتر از هر گزاره ديگري باعث شده تا واحدهاي توليدي قادر نباشند با حداكثر ظرفيت خود در صحنه توليد حضور داشته باشند، يكي بحث مواد اوليه است و ديگري معادله تامين مالي بنگاههاي اقتصادي كه به تناوب از سوي فعالان توليدي به عنوان مهمترين چالش پيش روي اقتصاد از آن ياد ميشود. دولت يازدهم تلاش ميكند از طريق ظرفيتهاي استاني و با پردازش صحيح داشتهها و فرصتهاي اقتصادي هر منطقه، زمينه احياي واحدهاي راكد در اقتصاد كشور را فراهم كند. اين مهمترين راهكاري است كه از سوي دولت براي سال95 در نظر گرفته شده تا با تامين سرمايه در گردش مورد نياز بنگاهها و از طريق حل مشكل مواد اوليهي رونق را به توليد ركود زده كشور بازگرداند.