پس از گذشت كمتر از 3ماه از اجراي رسمي برجام در تاريخ 27دي ماه 94، توافق هستهيي و برجام همچنان در صدر اخبار مربوط به سياست خارجي كشورمان قرار دارد.
خبر اقتصادی - در اين ميان و در تازهترين تحولات مربوط به توافق هستهيي ميان ايران و گروه 1+5 باراك اوباما، رييسجمهوري امريكا در نشست خبري خود پس از كنفرانس امنيتي واشنگتن كه با شركت بيش از 50 رهبر جهاني برگزار شد، اعلام كرد كه امريكا و متحدانش اقداماتي براي كمك به ايران براي بهرهمندي از مزاياي توافق هستهيي ازجمله تسهيل تجارت و معاملات بانكي اتخاذ ميكنند.
به گزارش ايسنا، وي گفت كه ما قصد داريم تا با متحدانمان برخي از نگرانيهايي كه ايران ابراز داشته را مورد توجه قرار دهيم. ضرورتي ندارد كه ما رويكرد آنها در تخصيص دلار در معاملات را اتخاذ كنيم. براي آنها امكانپذير است تا از طريق موسسات مالي اروپايي فعاليت كنند. اوباما همچنين اظهار كرد كه غيبت ايران در تجارت جهاني به اين معناست كه جذب سرمايهگذاري خارجي اين كشور زمانبر خواهد بود.
وي در بخش ديگري از سخنان خود مدعي شد كه آنچه اقدامات بيثباتكننده ايران در خاورميانه ازجمله آزمايشهاي اخير موشك بالستيك ميخواند به فرصتهاي اقتصادي ايران كمكي نخواهد كرد. رييسجمهوري امريكا اضافه كرد: چند ماه طول خواهد كشيد تا كمپانيها و دپارتمانهاي قانوني آنها احساس اطمينان كنند و مشكلاتي براي ديگر شركتها در صورت انجام فعاليت تجاري با ايران وجود نخواهد داشت. در اين خصوص براساس گزارش وال استريت ژورنال، وزارت خزانهداري ايالات متحده به طور خاص به دنبال ايجاد راهنماي كلي سرمايهگذاري مشخصتر براي ايران است. برخي از مقامات امريكايي اعلام كردهاند كه كابينه اوباما ميتواند براي معاملات بانكي به ايران كمك كند.
آقاي اوباما! ايران، كوبا و شوروي نيست
در همين راستا، باراك اوباما در ادامه كنفرانس خبري خود با اشاره به برنامه موشكي ايران و توافق هستهيي گفت: ايران تاكنون نص صريح توافق هستهيي را دنبال كرده است اما روح اين توافق ايران را ملزم ميكند به جامعه جهاني و شركتهاي تجاري نشانههايي را ارسال كند كه اين كشور قصد ندارد در اقدامات تحريكآميزي كه باعث وحشت شركتها ميشود، دخالت كند. وي همچنين افزوذ: زماني كه ايرانيان موشكهاي بالستيك با شعار نابودي اسراييل پرتاب ميكنند اين شركتهاي تجاري را مشوش ميكند. ايران بايد آنچه كه هر كشوري در دنيا ميفهمد را درك كند و آن اين است كه شركتها ميخواهند جايي بروند كه احساس امنيت كنند جايي كه شاهد مجادلات گسترده نباشند. جايي كه آنها بتوانند اطمينان يابند كه معاملات به صورت عادي انجام ميشود و اين اسبابي است كه ايران بايد آن را انجام دهد.
واكنش مشاور روحاني به اوباما
در همين خصوص حسامالدين آشنا، مشاور فرهنگي رييسجمهوري كشورمان در واكنش به سخنان اوباما در صفحه شخصي خود در فضاي مجازي با بيان اينكه رييسجمهوري امريكا ميتواند قبل از نوامبر آخرين بقاياي جنگ سرد را نه فقط در كوبا كه در خاورميانه نيز پايان دهد، نوشت: اوباما بايد بداند ايران كوبا نيست؛ فيدل و رائولي هم در كار نيست. ايران شوروي نيست؛ گورباچف و يلتسيني هم در كار نيست. آشنا با تاكيد بر اينكه ايران چنان قدرتمند است كه تمام انتخابات روساي جمهوري امريكا از كارتر تاكنون به گونهيي تحت تاثير ايران بوده است، يادآور شد: ايران از لانه تا طبس كار دست كارتر داد و از تهديدهاي بوش تا تحريمهاي اوباما را پشت سرگذاشت. مشاور فرهنگي رييسجمهوري در ادامه خطاب به اوباما متذكر شده است: اگر استراتژي جنگ سرد ـ از هراسافكني تا هزينهتراشي در رقابتهاي نظامي ـ براي فروپاشي شوروي موفق بود اما ايران در سايه رهبري حكيمانه خود اجازه نخواهد داد محاسبات در ذهن مسوولان عوض شود و در مشت دشمن قرار بگيرد.
توافق درس بزرگي كه بايد از آن بسيار آموخت
از سوي ديگر شي جين پينگ، رييسجمهوري چين نيز كه براي شركت در كنفرانس امنيتي واشنگتن به امريكا سفر كرده است در سخناني از توافق هستهيي ايران به عنوان درس بزرگ ديپلماسي دنيا ياد كرد كه بايد از آن بسيار آموخت. وي خاطرنشان كرد: موضوع توافق هستهيي 6 قدرت بزرگ دنيا با ايران نبايد به فراموشي سپرده شود و بايد همواره به آن توجه داشت. وي در بخش ديگري از سخنان خود به توافق هستهيي ايران به عنوان يك مثال بارز اشاره كرد و افزود: راهحل هستهيي ايران نشان داد ميتواند بزرگترين مشكلات را با گفتوگو حل و فصل كرد.
رييسجمهور چين همچنين تاكيد كرد كه هرگز نبايد اجازه داد نفوذ از بيرون باعث بروز مشكل در اجراي توافق شود و لازم است همه جوانب به تعهدات سياسي خود عمل كرده و توافق را به نحو احسن اجرا كنند. وي گفت كه ما نقش سازندهيي براي رسيدن به اين توافق داشتهايم و همواره به پيشبرد آن مساعدت كردهايم و كماكان بر اجراي دقيق توافق تاكيد ميورزيم. به گزارش ايرنا، شي جين پينگ همچنين تصريح كرد كه دنيا نيازمند يك مديريت هستهيي قوي است كه از اجراي استانداردهاي دوگانه جلوگيري كند و اجازه ندهد حقوق كشورها پايمال شود. وي گفت كه اگر قرار است توافق بينالمللي در مسائل مهم حاصل شود و موضوعات از طريق گفتوگو حل و فصل شود، لازم است از اجراي استانداردهاي دوگانه پرهيز شده و طرفين اراده سياسي براي تحقق اهداف خود داشته باشند.
فعاليتهاي اتمي ايران مورد تاييد آژانس است
در همين حال يوكيو آمانو، مديركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي كه به منظور شركت در كنفرانس واشنگتن در امريكا به سر ميبرد پس از نشست سران و نمايندگان گروه 1+5 كه با حضور فدريكا موگريني، مسوول سياست خارجي اتحاديه اروپا برگزار شد طي بيانيهيي اعلام كرد كه ايران تاكنون تعهدات خود را فراتر از توافقنامه رسمي با آژانس اجرا كرده است. وي اظهار كرد: درحال حاضر ايران زير نظر قويترين نظام بازرسي هستهيي در جهان است. اين كشور نه تنها موافقتنامه پادمان با آژانس بلكه پروتكل الحاقي را به صورت شفاف و حتي فراتر از تعهدات خود تحت توافقنامه رسمي با آژانس اجرا كرده است.
آمانو افزود: در ديدار مشترك خود با روساي جمهوري چين، فرانسه و امريكا نخستوزير انگليس، رييس شوراي اروپا، وزير دفاع آلمان، مسوول سياست خارجه اتحاديه اروپا همچنين سفير روسيه در امريكا بر تعهدات مربوط به فعاليتهاي هستهيي ايران تحت طرح جامع اقدام مشترك(برجام) كه مورد تاييد آژانس است، تاكيد كردم. وي در بيانيه خود خاطرنشان كرد: آژانس بينالمللي انرژي اتمي داراي تجربه قابل توجه و تخصصي در تاييد فعاليتهاي هستهيي است. از اين رو به طور موثر ميتواند انجام مسووليتهاي خود را به عنوان چشم و گوش جهان در ايران و جامعه بينالمللي تضمين كند. وي همچنين گفت كه برجام يك نتيجه كاملا روشن براي تاييد فعاليتهاي هستهيي در ايران است و آژانس بينالمللي انرژي اتمي به نقش خود به شيوهيي واقعي و بيطرف ادامه خواهد داد.