طرح كاخ سفيد براي دسترسي ايران به دلارهاي امريكايي

مديران بانك‌هاي اروپايي و آسيايي در مصاحبه‌هايي كه اخيرا انجام داده‌اند، گفته‌اند كه آنها با توجه به ترسي كه از اقدام متقابل خزانه‌داري ايالات متحده و مقرراتي كه مبادلات دلار با شركت‌هاي ايراني را منع مي‌كنند، ‌دارند مايل به اجراي هيچ تراكنش مالي با ايران نيستند اين در حالي است كه اكثر مبادلات بين‌المللي ايران علي‌الخصوص در بخش نفت و گاز با دلارهاي امريكايي صورت مي‌گيرد.

وال‌استريت ژورنال به نقل از مقامات كنگره مي‌نويسد كه خزانه‌داري ايالات متحده در حال بررسي اين موضوع است كه چگونه مجوز دسترسي دلار براي نهادهاي مالي ايران را در اتاق پاياپاي فلات قاره ايالات متحده صادر كند كه الزامي به درگيري بانك‌هاي امريكايي نداشته باشد. يك مقام كنگره كه توسط دولت در خصوص اين طرح توجيه شده است با اشاره به اين نكته كه هنوز اين طرح نهايي نشده مي‌گويد: «‌آنها به‌دنبال دو مكانيسم براي مبادله تجاري دلار هستند به‌طوري كه در كوتاه‌مدت تراكنش نرمال بانكي را متوقف كنند.»

  تصميمي بدون نياز به تصويب كنگره

اين روزنامه اقتصادي امريكا با اشاره به اين نكته كه با وجود توافق هسته‌يي تيرماه، ‌هنوز قانون امريكا بانك‌هاي ايالات متحده و خارجي را از معامله دلاري با ايران منع كرده است، مي‌نويسد كه عملكرد خزانه در خصوص دسترسي ايران به دلار نيازمند تصويب كنگره نيست. همين موضوع باعث شده است كه اعضاي كنگره نسبت به اين طرح واكنش نشان دهند به‌طوري كه پل رايان، عضو جمهوري‌خواه كنگره و رييس آن اظهار داشته كه كنگره با تصويب طرحي جلو اين كار را مي‌گيرد. هنوز وزارتخانه‌هاي خزانه‌داري و خارجه ايالات متحده در خصوص اين طرح كه به ايران اجازه دسترسي محدود به دلارهاي امريكايي را مي‌دهد، اظهارنظري نكرده‌اند.

اما جاكوب ليو، معاون وزير خزانه‌داري ايالات متحده در هفته‌هاي اخير تاكيد كرده بود كه ايالات متحده بايد با «روح و متن» توافق هسته‌يي منطبق باشد و به ايران كمك كند تا از منافع اقتصادي اين توافق بهره ببرد. برخي مقامات كنگره هم متعاقب اين عمل گفته بودند كه انتظار دارند تا خزانه‌داري در هفته‌هاي در پيش‌رو كاري انجام دهد.

  توصيه كمك به تجارت با ايران

بنا به گفته مقامات ايالات متحده، مسوولان خزانه‌داري و خارجه در هفته‌هاي اخير به خاورميانه، اروپا و آسيا سفر كرده‌اند و بدون اشاره به طرح مورد نظر با مقامات خارجه و بخش تجاري اين كشورها در خصوص كمك به تجارت ايران مذاكره كرده‌اند.

روز چهارشنبه آقاي ليو در موسسه بين‌المللي صلح كارنگي سخنراني كرد و اين بحث را مطرح كرد كه اگر ايالات متحده در خصوص توافق هسته‌يي با ايران همكاري نكند تا از منافع اقتصادي آن بهره ببرد، ‌اعتبار بين‌المللي ايالات متحده به خطر مي‌افتد.

به گفته آقاي ليو، «اين ريسك كه تحريم‌ها به بيش از حد برسد، ‌در نهايت باعث مي‌شود كه فعاليت‌هاي تجاري از سيستم مالي ايالات متحده دور بشود و اگر آلترناتيوهايي كه براي ايالات متحده به عنوان مركزي براي فعاليت‌هاي مالي در نظر گرفته شده است، نقش بزرگ‌تري را ايفا كنند اين خطر حادتر خواهد شد.»

اعضاي هر دو حزب كنگره گزارش‌هايي را كه گفته‌اند كاخ سفيد در حال آماده‌سازي طرحي براي دسترسي ايران به دلارهاي امريكايي است را مورد سرزنش قرار داده‌اند.

  ابراز نگراني جمهوري‌خواهان

در همين حال به گزارش رويترز، انتشار اخباري در مورد تصميم كاخ سفيد براي صدور مجوز معاملات دلاري با ايران جمهوري‌خواهان كنگره امريكا را به‌شدت نگران كرده است.

مقامات دولتي امريكا مي‌گويند: باز كردن راه معاملات دلاري با ايران در وزارت خزانه‌داري در حال بحث و بررسي است اما هرگونه تغيير سياستي كه انجام شود به‌معناي دسترسي گسترده ايران به نظام بانكي امريكا نخواهد بود.

يك مقام آگاه دولت امريكا در اين باره گفت: دولت امريكا در نظر دارد، برخي تحريم‌هاي عليه ايران را كاهش دهد و به شركت‌هاي غيرامريكايي اجازه دهد براي انجام معاملات دلاري با ايران دسترسي محدودي به نظام بانكي امريكا داشته باشند. وي افزود: اين موضوع در حال مطالعه است و تاكنون هيچ تصميمي گرفته نشده است و چنين تصميمي قريب‌الوقوع نيست. رويترز همچنين نوشت: ‌پيش‌تر جك لو وزير خزانه‌داري امريكا نسبت به تاكيد بيش از حد امريكا بر ابزار تحريم هشدار داده و گفته بود اين كار اعتبار امريكا در سطح جهاني را خدشه‌دار مي‌كند.  اين در حالي است كه جمهوري‌خواهان كنگره به‌شدت مخالف هرگونه كاهش تحريم‌ها عليه ايران هستند.