نبود انتفاع شخصی، دلیل عمدۀ عدم اجرای اقتصاد مقاومتی طی 6 سال گذشته

خبراقتصادی – در ارتباط با اهمیت اقتصاد، بسیاری از مسوولان ارشد سیاسی نظام و مدیران اقتصادی کشور در سال های اخیر نکات مهمی را مطرح کرده و در 10 سال اخیر، اکثر سال ها با محوریت و اهمیت اقتصاد نام گذاری شده است. 

اما در مورد موضوع اقتصاد مقاومتی، تعریف، عملکرد، سیاست های اجرایی و نحوه اجرای آن نکات مختلفی تاکنون مطرح شده است و آنچه بیش از تاکید مسوولان و هماهنگی و همدلی آنها و اراده سیاسی واجرایی مدیران کشور اهمیت یافته، ضرورت اجرای سیاست های کلی اقتصاد برای یک دوره حداقل 10 ساله یا 20 ساله است زیرا اثرگذاری بر اقتصاد به برنامه های میان مدت و بلندمدت نیاز دارد. 

از این رو، برای تحقق اقتصاد مقاومتی، رشد کارایی و بهره وری اقتصاد، تاکید بر توان داخلی، تعامل با جهان و ارتقای جایگاه اقتصاد ایران در بازارهای بین المللی، رشد اشتغال و مصرف کالای تولید داخلی، و... لازم است که برنامه ریزی میان مدت برای اجرا در چنددولت مورد توجه باشد و بسترهای سیاسی آن نیز آماده باشد و با رشد درآمد نفت یا کاهش قیمت آن، به فراموشی سپرده نشود و سایر سیاست های اقتصادی و سیاسی نیز با آن هماهنگ باشد. 

از این رو، انتظار داریم که کارشناسان و مدیران اقتصادی، در کنار نظرات خود در مورد مدیریت اجرایی و اقدامات عملی، به برنامه ریزی بلندمدت برای اقتصاد ایران و بدون توجه به نوسانات قیمت نفت و تغییردولت ها بپردازند و بسترسازی و اقدامات نهادی و قانونی آن را مورد توجه قرار دهند. 

در ادامه نظرات آقای سبزعلیپور در مورد اقتصاد مقاومتی منتشر می شود و آمادگی داریم که سایر صاحب نظران نیز نظرات خود را در مورد اقتصاد ایران و اقتصاد مقاومتی منتشر نمایند. 

............................

چرا برخی از کارها و سیاستهای اقتصادی کشور برعکس سیاستهای اقتصاد مقاومتی در کوتاهترین زمان ممکن توسط برخی از مسئولین اجرا می شود ولو اینکه برخی از آن کارها و سیاستهای اقتصادی به ضرر ایران و ایرانی باشد اما پس از گذشت 6 سال هنوز در اجرای سیاست های اقتصاد مقاومتی در پله اول مانده ایم؟!!

محمدرضا سبزعلیپور رئیس مرکز تجارت جهانی ایران و رئیس شورای سیاستگذاری اقتصاد مقاومتی و بخش خصوصی ضمن قدردانی از بیانات و رهنمودهای مقام معظم رهبری، فرمایشات و پیام نوروزی ایشان را بسیار مهم و تأمل برانگیز و لازم الاجرا دانست و گفت: جدای از موانعی که بر سر راه تحقق اقتصاد مقاومتی طی 6 سال گذشته وجود داشته یک ابهام و سوال بزرگی نیز در ذهن غالب مردم و حتی مسئولین شکل گرفته که خود بنوعی سرعت تحقق سیاستهای ابلاغی را کند کرده و آن این است که جمع کثیری از ملت ایران هنوز معنا و مفهوم واقعی اقتصاد مقاومتی را نمی دانند و به همین دلیل طی چند سال گذشته با آن خو نگرفته اند. 

وی افزود: کم کاری و تعلل عده ای در اجرای اقتصاد مقاومتی روز به روز ملموس تر میشود بطوریکه اهمیت و ضرورت اجرای اقتصاد مقاومتی، مقام معظم رهبری را بر آن داشت تا مقوله اقتصاد مقاومتی را یک اصل و نیاز واقعی کشور اعلام نمایند و در پیام نوروزی خودشان، سال 95 را سال تحقق اقتصاد مقاومتی اعلام کنند و برای سال جدید، شعار (اقتصاد مقاومتی، عمل و اجرا) را انتخاب و به ملت عزیز اعلام نمایند که در انتخاب این شعار، نکات ظریف و ضروری نهفته است که آیت اله خامنه ای بیش از سایرین به آن دقیق و اشراف دارند.  

سبزعلیپور گفت: طی سالهای گذشته، عده ای اقتصاد مقاومتی را اقتصاد ریاضتی و برخی آن را به انزواگرایی و بستن درهای کشور تعبیر کردند جمعی هم اجرای اقتصاد مقاومتی را با توزیع فقر مساوی دانسته و از پیگیری آن احساس خطر نمودند. 

عده ای نیز تحت عنوان  کاسبان تحریمها، منافع خود را در خطر دیده و اجرای اقتصاد مقاومتی را با پایین کشیده شدن نان دانی های خود برابر دانستند!! اما اینها معناهایی بود که هرکس از ظن خود به آن رسیده و برای خود توهمی بزرگ ساخته بود. 

در صورتیکه این واژه اولین بار دردیدار کارآفرینان با مقام معظم رهبری درشهریور89 مطرح گردید. درهمین دیدار، مقام رهبری «اقتصاد مقاومتی» را معنا و مفهومی از کارآفرینی دانسته و برای نیاز اساسی کشور به کارآفرینی نیز دو دلیل « فشار اقتصادی دشمنان» و « آمادگی کشور برای جهش» را برشمردند. 

سبزعلیپور افزود: مقام معظم رهبری سیاستهای اقتصاد مقاومتی را در زمانی تبیین نمودند که کشور درگیر جنگ شدید اقتصادی بود و تحریمها و فشارهای بین المللی از همه طرف برعلیه ایران اسلامی اعمال میشد در نتیجه معظم اله خواهان اقتصاد مقاوتی شدند یعنی بطور شفاف خواهان اقتصادی مقاوم و ضد تحریم بودند و دستور شکل گیری اقتصادی قوی و مقاوم را دادند که نه تنها چیز بدی نیست بلکه فی النفسه سیاست و برنامه مثبت و مفیدی نیز برای کشورمان میباشد. 

اقتصاد مقاومتی و یا اقتصادی مقاوم و قوی منحصربه زمان و مکان خاصی نیست بلکه اجرای آن همیشه و در هر زمان برای ایران مفید میباشد.

رئیس شورای سیاستگذاری اقتصاد مقاومتی و بخش خصوصی اظهار داشت: پس از توافقنامه وین (برجام)، متأسفانه تعدادی از  افراد جوگیر شده و تصور کردند که همه مشکلات و تنگناهای کشورمان دیگر تمام شده است از همین رو آرام آرام زمزمه هایی را نجوا میکردند مبنی براینکه داستان اقتصاد مقاومتی تمام شده و بزودی بساط آن جمع خواهد شد!! در پاسخ باید گفت که بساط اقتصاد مقاومتی هنوز پهن نشده که با حصول توافقنامه وین برچیده شود. زیرا پیش از هر چیز باید به این موضوع اشاره کنم که توافقنامه وین یک توافقنامه مبهمی است که باز هم هر کسی طبق میل و خواست خود آنرا تفسیر میکند یعنی آقای روحانی علایق خود را از این توافق به مردم ایران و جهان عرضه میدارد و آقای اوباما هم تفسیر خاص خود را به جهانیان بیان میکند ولیکن واقعیت مهم این است که توافق وین به این زودی ها درهای بهشت را به روی ایران و ایرانی  باز نخواهد کرد و اگر همه کارها و پیش بینی ها درست پیش برود حداقل شش ماه دیگر زمان میبرد تا توافقنامه وین اجرایی شود و تازه پس از آن تاریخ، ایران باید بخش اعظمی از داشته ها و موفقیت هایش را بدهد تا فقط چیزهایی را بدست بیاورد که تا زمان احمدی نژاد همه آنها را یکجا داشت اما به راحتی کل آنها را یک شبه از دست داد!! (همچون: صادرات نفت، سوئیفت و ارتباطات بانکی ایران با جهان، کشتیرانی، بیمه، مراودات تجاری با کشورها و ده ها مورد دیگر).

وی در ادامه تصریح کرد: تابستان سال گذشته مقام معظم رهبری خطاب به اعضاء هیأت دولت، نه تنها اظهارات منفی و بی اساس برخی از آقایان درخصوص جمع کردن بساط اقتصاد مقاومتی را نقش بر آب کردند بلکه مجدانه بر ادامه و اجرای سیاستهای تبین شده اصرار ورزیده و دستورات مهمی در این زمینه صادر نمودند. 

آیت اله خامنه‌ای در هفتۀ اول شهریور ماه 94 در دیدار رئیس ‌جمهور و اعضای هیأت دولت، طی بیانات مهمی خطاب به مسئولین و دولتمردان فرمودند: مواضع انقلابی را صریح و بدون رودربایستی بیان کنید و در ضمن آگاه باشید که اقتصاد اصلی‌ترین اولویت کشور میباشد، همچنین درجهت تحقق اقتصاد مقاومتی، انجام اقدامات اساسی و ضربتی برای حل مشکلات ایران و ایرانی و اتخاذ تصمیمات صحیح و ارائه گزارش به مردم، دستور تشکیل ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی را صادر نمودند. 

لازم به ذکر است که در بیانات رهبری نظام، نکات بسیار ظریفی نهفته بود که احتمال آن میرفت با سوء برداشت برخی از دولتمردان  و یا اعمال سلایق شخصی، اهداف سیاست های نظام از خط اصلی خارج شده و بعضاً روی زمین بماند که باید از وقوع چنین اتفاقاتی سریعاً جلوگیری کرد.  

سبزعلیپور به دو بخش از بیانات مقام معظم رهبری اشاره نمود و گفت: احتمال بیراهه رفتن این دو بخش از بیانات رهبری در مرحله اجرا بیش از بخشهای دیگر میباشد. موضوع اول اینکه رهبر انقلاب اسلامی طی آن دیدار، از تلاشها و زحمات رئیس‌ جمهور و اعضای هیأت دولت طی2 سال گذشته تشکر و قدردانی کردند و به برخی اقدامات مثبت دولت اشاره نموده و فرمودند: کاهش تورم و آرامش و ثبات نسبی در زمینه اقتصادی و مهار نوسانات تند، یکی از اقدامات خوب دولت است که باید ادامه یابد.

هرچند رهبر معظم انقلاب در ادامه خاطرنشان کردند که به تورم دورقمی اصلاً راضی نیستند و فرمودند که تورم سالیانه باید به زیر10درصد کاهش پیدا کند. ایشان در عین حال این نکته را نیز متذکر شدند که گزارشهای مسئولان باید بگونه‌ای باشد که مردم آنها را باتوجه به واقعیات زندگی خود، تصدیق کنند. 

اما موضوع قابل ذکر این است که برخی از دولت مردان تعریف رهبری از دولت تدبیر و امید را فوراً شنیدند و بدون توجه به تذکرات دیگر ایشان، عملکرد خودشان را طی2 سال گذشته از همه نظر خوب و مثبت ارزیابی کرده و بدون نقص برشمردند!! درصورتیکه جایگاه و نقش پدرانه رهبر معظم انقلاب ایجاب میکند که از فرزندان خود تعریف کنند اما این تعریف نباید دلیلی بر غرور و عدم اصلاح و جبران اشتباهات گذشته شود. 

وی صدور دستور تشکیل ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی را دومین موضوع قابل ذکر در سخنان رهبری برشمرد و گفت: فی الواقع پیاده سازی اقتصاد مقاومتی نیازمند یک اتاق فکر و یا مرکز فرماندهی میباشد تا از این طریق بتوان نیروها و دستگاهها را در اجرای کار متحد نمود  و از تفرقه و سازهای ناهماهنگ جلوگیری کرد. 

البته لازم به ذکر است که نیاز به چنین شورا و مرکزیت فرماندهی، اینجانب را برآن داشت تا سه سال پیش ایده و طرح تشکیل و راه اندازی شورای سیاستگذاری و یا شورای فرماندهی اقتصاد مقاومتی را آماده و جهت استحضار و صدور دستورات مقتضی و از قوه به فعل تبدیل شدن آن، به دفتر مقام معظم رهبری و دفتر رؤسای محترم قوای مجریه و مقننه ارائه نمایم که خوشبختانه سال گذشته رهبر معظم انقلاب وجود ستاد فرماندهی را در جهت اجرایی شدن اقتصاد مقاومتی ضروری دانسته و دستور تشکیل آن را صادر نمودند. 

ضمن قدردانی از بیانات و دستورات ایشان، لازم بذکر است که ستاد فرماندهی مورد نظر مقام معظم رهبری، ستادی است که سریعاً موجب رشد اقتصاد، رفع مشکلات و زمینه ساز اجرای درست و صحیح اقتصاد مقاومتی گردد نه چیزی غیر از این، که امید داشتیم مسئولین با عملکرد دقیق و مدبرانه خویش، زمینه تحقق اقتصاد مقاومتی و رفع مشکلات اقتصادی را مهیا سازند. اما دولت محترم به ریاست معاون اول آقای روحانی، ستاد فرماندهی را حسب دستور مقام معظم رهبری سریعاً تشکیل دادند اما بجای اینکه وجود این ستاد، کارها را به پیش ببرد و در تحقق اقتصاد مقاومتی و رفع مشکلات اقتصادی کشورمان مفید باشد، متأسفانه هنوز هیچ حرکت جدی و ملموسی از طرف آن ستاد مشاهده نشده است که همین واقعیت موجب شده تا نکات مورد نظر مقام معظم رهبری و مقصود و منظور ایشان تاکنون محقق نشده و تمام برنامه های اجرای اقتصاد مقاومتی تا به امروز بر روی زمین مانده است! 

وی تصریح کرد: چرا برخی از کارها و سیاستهای اقتصادی کشور برعکس سیاستهای اقتصاد مقاومتی در کوتاهترین زمان ممکن توسط برخی از مسئولین اجرا میشود ولو اینکه برخی از آن کارها و سیاستهای اقتصادی به ضرر ایران و ایرانی باشد اما پس از گذشت 6 سال هنوز در اجرای سیاستهای اقتصاد مقاومتی در پله اول مانده ایم؟!

چرا اغلب می بینیم که کار مفیدی از طرف شخص و یا دستگاهی در کشور در دست اجرا میباشد اما بجای حمایت از آن کار و آن مجری، عده ای در کوتاهترین زمان ممکن چوبی در دست میگیرند و لای چرخ آن کار و آن بندۀ خدا  میگذارند تا آن کار انجام نگردد و زمین گیر شود!! همه اینها بخاطر این است که عده ای بدنبال منافع شخصی خویش هستند نه منافع ملی.

 منافع شخصی خود را تا حد نابودی اقتصاد ایران دنبال میکنند و در این راستا، هر کاری که در آن منافع سرشاری برایشان داشته باشد آن را بدون فوت وقت انجام میدهند و اگر منافع شخصی در آن کار وجود نداشته باشد حال اگر اجرای آن سیاست، ایران را به یک ابرقدرت اقتصادی در جهان مبدل کند هم آنرا انجام نمیدهند و در برابر اجرای آن دیوار بتنی ایجاد میکنند. متأسفانه دلیل غالب مشکلات اقتصادی ایران و عقب ماندگی ها گذشته و حال حاضر، وجود تعدادی افراد خائن و منفعت طلب و بانفوذ در کشور میباشد. 

نظرباینکه اجرای اقتصاد مقاومتی منافع سرشاری برای ایران و ایرانی در پی دارد و موجب قدرتمند شدن اقتصاد ایران و قطع وابستگی ها، رشد تولید و کاهش بیکاری، رونق تجارت و سرمایه گذاری، بهبود معیشت مردم و رفع مشکلات و نابسامانی های چندین و چند ساله اقتصاد ایران میگردد و دست واسطه ها، کاسبان تحریمها و باندهای خطرناک اقتصادی را قطع میکند در نتیجه منافع اجرای اقتصاد مقاومتی، منافعی ملی است تا شخصی و گروهی و به همین دلیل عده ای سودجو بدلیل نبود منافع شخصی، در برابر بیانات مقام معظم رهبری و اجرای سیاستهای اقتصاد مقاومتی مانع ایجاد میکنند که حاصل این مقاومتها و کارشکنی ها، عدم تحقق بیانات و سیاستهای تبیین شده در ارتباط با اجرای اقتصاد مقاومتی طی سالهای گذشته بوده است.     

رئیس مرکز تجارت جهانی ایران در پایان سخنان خود خاطرنشان نمود که دركل صلاح بر این است تا همه بزرگواران و مسئولین بدور از هرگونه گرايشات سياسي و با اتحاد و همدلي و با حمايت قواي سه گانه زمينه تحقق فرمایشات مقام معظم رهبری و آرامش و رفع تمام مشكلات داخلي و بين المللي ایران را به وجود آورند تا دستگاه ديپلماسي كشور نيز با درايت خاصي موضوعات بین المللی را پيگيري نمايد. مع الوصف باتوجه به مشكلات اقتصادی حاکم بر جامعه که بخش اعظم آن بیش از اینکه بدلیل تحریمهای خارجی باشد بر اثر سوء مدیریت دولتمردان نهم و دهم و کم کاری تیم اقتصادی دولت تدبیر و امید بوده، تصورم بر اين است كه اراده برخی از مسئولین جهت رفع نابسامانی های اقتصادی و اجرای سیاست های اقتصاد مقاومتی ضعیف میباشد بطوریکه هنوز برخی از آقایان، متأسفانه تحریمها و وضعیت متلاطم را نوعي فرصت برای خود تلقي ميكنند! که با این اعمال خویش سهواً و یا عمداً برخلاف دستورات بزرگان نظام رفتار کرده اند. پس اميد دارم تا ضمن پرهیز از اظهارات مأیوس کننده، با هماهنگي و همكاري تنگاتنگ وزارتخانه ها ودستگاههاي اقتصادی و مرتبط با تحريمها، هرچه سريعتر قدمهاي محكم و استواری را در جهت رفع مشکلات و نابسامانی های اقتصادی برداشته تا بمرور ریشه همه تحريمهای اعمال شده برعلیه ایران را از ریشه بخشکانند نه اینکه آنها را بطور موقت معلق کنند. البته متذکر میشوم که در همین راستا و در جهت رفع مشکلات  اقتصادی کشور و اجرای اقتصاد مقاومتی، تمامی امکانات و تجربیات مرکز تجارت جهانی ایران و شورای سیاستگذاری اقتصاد مقاومتی و بخش خصوصی بسیج و در اختیار مسئولین امر میباشد.