سالهاست كه شاخصهاي نابرابري از طرح آمارگيري هزينه و درآمد خانوار مركز آمار ايران محاسبه ميشود.
خبر اقتصادی - در همين راستا براساس تازهترين گزارش منتشر شده از سوي اين مركز، وضعيت ضريب جيني كل كشور در سالهاي 89 تا 93 مورد بررسي قرار گرفته است. اعداد و ارقام منتشر شده از سوي مركز آمار بيانگر آن است كه ضريب جيني كل كشور از سال 89 تا 93 رفتار متفاوتي داشته؛ به طوري كه از رقم 0.4099 در سال 89 با 0.0399 كاهش به عدد 0.3700 در سال 90 رسيده است. به عقيده كارشناسان، يكي از عمدهترين دلايل كاهش نابرابريهاي درآمدي در اين دوره پرداخت يارانههاي نقدي است كه توانست به صورت مقطعي بر درآمد مردم تاثيرگذار باشد. روند كاهشي ضريب جيني در سالهاي 91 و 92 نيز با شيب كندتري به نسبت سال 90 ادامه داشته و همانطور كه اعداد و ارقام نشان ميدهد به ترتيب به 0.3659 و 0.3650 رسيده است. در اين ميان سال 93 روند متفاوتي به نسبت سالهاي پيش از خود تجربه كرده و با 0.0138 افزايش به رقم 0.3788 رسيده است كه اين افزايش را ميتوان به عنوان گوشهيي از آثار شدت گرفتن تحريمهاي بينالمللي در سالهاي 92 و 93 تعبير كرد. علاوه بر اين در نگاهي جزييتر آمار ارائه شده حاكي از آن است كه ضريب جيني شهري در سال 89، 0.3841 و در سال 90 با 0.0273 كاهش، 0.3568 بوده است. همچنين براي سالهاي 91 و 92 به ترتيب ارقام 0.3542 و 0.3512 ثبت شده و همانطور كه انتظار ميرود اين مساله در سال 93 با افزايش روبهرو بوده و به رقم 0.3609 رسيده است. ضريب جيني روستايي نيز در سالهاي مورد بررسي به لحاظ روند بهبود و افزايش شرايط مشابهي را طي كرده و به اين ترتيب براي اين متغير در سالهاي 89 تا 93 به ترتيب رقم 0.3809، 0.3394، 0.3347، 0.3243 و 0.3401 ثبت شده است. آنچه كه از مقايسه اعداد و ارقام ضريب جيني شهري و روستايي برميآيد مبني بر آن است كه نابرابريهاي درآمدي در مناطق روستايي شيوع بيشتري نسبت به مناطق شهري داشته است. به طور كلي دادهها نشان ميدهد كه در هر دو منطقه شهري و روستايي ضريب جيني سال ۱۳۹۳ افزايش يافته است. افزايش ضريب جيني در سال ۱۳۹۳ يكي از پيامدهاي تورم بالا، ركود عميق و افزايش نرخ ارز در پي تحريمهاي ظالمانه عليه كشور بود كه البته از سالهاي قبل آغاز شده بود. تغييرات ضريب جيني كه در سال ۱۳۹۳ نسبت به سال ۱۳۸۹ در مناطق شهري و روستايي استخراج شده است، نشان ميدهد كه در مناطق روستايي بيشترين كاهش ضريب جيني در سال ۱۳۹۳ نسبت به سال ۱۳۸۹ مربوط به استانهاي سيستان و بلوچستان و هرمزگان بوده است. به عبارت ديگر بيشترين كاهش نابرابري در اين دو استان طي ۵ سال رخ داده است. اين درحالي است كه طي سالهاي ۱۳۸۹ الي ۱۳۹۳ در استانهاي آذربايجان شرقي و اصفهان نه تنها ضريب جيني كاهش نيافته بلكه افزايش نيز نشان ميدهد. در مناطق شهري بيشترين كاهش ضريب جيني در سال ۱۳۹۳ نسبت به سال ۱۳۸۹ مربوط به استانهاي يزد و سمنان بوده است. به عبارت ديگر بيشترين كاهش نابرابري در اين دو استان طي ۵ سال رخ داده است. البته استان آذربايجان شرقي كه در مناطق روستايي افزايش نابرابري را نشان ميداد در مناطق شهري داراي رتبه ۳ بيشترين كاهش نابرابري در سال ۱۳۹۳ نسبت به سال ۱۳۸۹ است. در استان لرستان ضريب جيني سال ۱۳۹۳ نسبت به سال ۱۳۸۹ افزايش يافته است. البته در نقاط شهري استان همدان نيز تمايل به افزايش مشاهده ميشود. در بين ۶۳ كشوري كه ضريب جيني آنها گزارش شده، ايران در رتبه ۳۹ قرار گرفته است.