رمزگشايي از مانور نفتي ر سانه‌هاي خارجي

خبر اقتصادی - بلومبرگ در دو گزارش متفاوت به قلم بن شارپلس و جوليان لي به بررسي عاملي كه موجب نوسان قيمت نفت برنت در محدوده 40دلار ي مي‌شود، پرداخته است و تاثير افزايش توليد نفت ايران در كنار كاهش دكل‌هاي حفاري امريكا را در نقش‌آفريني نوسان قيمت نفت مورد مطالعه قرار داده است. وال‌استريت ژورنال نيز در گزارشي به خطرات افزايش قيمت نفت پرداخته و افزايش قيمت نفت را عاملي جهت نابودي بازار كنوني نفت تلقي مي‌كند. خبرگزاري بلومبرگ همچنين به دنبال ديدار الكساندر نواك، وزير انرژي روسيه با وزير نفت ايران و گفت‌وگوهايي پيرامون طرح فريز نفتي، در گزارشي به قلم مارك شنك به كاهش قيمت نفت به دليل عدم پذيرش فريز نفتي توسط ايران پرداخت و مدعي شد: « به دليل رد پيشنهاد فريز نفتي از طرف ايران، قيمت نفت سقوط كرد و روند كاهشي به خود گرفت، به‌طوري كه ديروز در معاملات بورس نيويورك نفت خام دبليو تي‌اي 3.4 درصد كاهش پيدا كرد و در قيمت 37.18دلار به ازاي هر بشكه معامله شد.»

سيد عبدالجواد علوي كارشناس اقتصاد انرژي و رييس هيات‌مديره شركت عمليات و اكتشاف نفت ايران درباره ميزان نقش ايران در قيمت‌گذاري طلاي سياه به «تعادل» گفت: «از آنجايي كه خبرگزاري‌هايي مانند بلومبرگ در دست افراد ثروتمند قرار دارند، در گزارش‌هاي خود منافع شخصي حاميانشان را لحاظ مي‌كنند، لذا اين‌گونه خبرگزاري‌ها به صورت جهت‌دار قضاوت مي‌كنند.»  اين كارشناس اقتصاد انرژي با اشاره به رفت و آمدهايي كه در دوران كاري خود به اوپك داشته به «تعادل» گفت: امريكا زماني حدود2هزار دكل نفتي داشت و اكنون به دليل كاهش قيمت نفت تعداد دكل‌هاي اين كشور كاهش يافته است، اين درحالي است كه ايران حدود 70دكل نفتي دارد، پس قضاوت درباره اينكه ايران با اين تعداد دكل نفتي عامل نوسان قيمت نفت در بازار است، نمي‌تواند قضاوت درستي باشد.  رييس هيات‌مديره شركت عمليات و اكتشاف نفت ايران در تشريح سخنانش گفت: «در واقع هدف اين‌گونه خبرگزاري‌ها اين است كه نقش عربستان صعودي و ساير توليد‌كنندگان بزرگ را در صحنه معاملات كمرنگ نشان دهند و عامل اصلي تغييرات قيمتي را ايران بدانند، لذا خوانندگان اين‌گونه خبرگزاري‌ها فكر مي‌كنند ايران در بالا و پايين شدن قيمت‌ها نقش اصلي را دارد، در نتيجه از منشأ اصلي رويدادها دور مي‌شوند.»

 اما بن شارپلس نويسنده گزارش بلومبرگ با اشاره به ارتباط مستقيم كاهش تعداد دكل‌هاي حفاري امريكا در كنار افزايش توليد ايران و تاثيري كه در نوسان قيمت نفت خام دارد، مي‌نويسد: «نفت برنت كه به عنوان معياري براي سنجش بازار جهاني نفت خام شناخته مي‌شود، بيش از يك هفته است كه در محدوده 40دلار بالا و پايين مي‌رود، زيرا تعداد دكل‌هاي حفاري ايالت متحده امريكا به تدريج درحال كاهش و در نقطه مقابل ميزان توليد نفت خام ايران در حال افزايش است.»  از آنجايي كه شروع توليد نفت خام برنت در شمال انگلستان و در ميداني موسوم به ميدان نفتي برنت آغاز شده است، بورس لندن نيز به واسطه نزديك بودن به اين ميدان نفتي، از همان ابتداي توليد نفت خام برنت مركز سنتي خريد و فروش اين نوع نفت قرار گرفته است، از اين‌رو بلومبرگ با مركزيت قراردادن بورس لندن به عنوان مكاني كه سرنوست قيمت نفت خام برنت را مشخص مي‌كند، مي‌نويسد: «معاملات آتي در روزهاي اخير براي خريد و فروش نفت برنت در بورس لندن داراي حداقل نوسان 0.5 درصدي بوده است، از طرفي داده‌هاي شركت بيكر هيوز حاكي از اين است كه تعداد سكوي‌هاي فعال حفاري در امريكا به پايين‌ترين رقم خود نسبت به سال 2009 رسيده است. همچنين طبق اظهارات بيژن زنگنه وزير نفت ايران، اين كشور قصد دارد تا قبل از هر گونه توافقي با توليد‌كنندگان نفتي براي فريز كردن حجم توليد نفت خام، سطح توليدات خود را به 4ميليون بشكه افزايش دهد.»

 خطر كاهش قيمت هنوز هم وجود دارد

شارپلس با استناد به گزارش اخير آژانس بين‌المللي انرژي درباره اينكه قيمت نفت خام ممكن است به كف قيمتي رسيده باشد، ادامه مي‌دهد: «مي‌توان گفت علت تغيير مسير قيمت نفت، گمانه‌زني‌هايي درباره افزايش تقاضا و كاهش توليدات نفت خام امريكاست، از طرفي چشم‌انداز كاهشي اوپك را نيز مي‌توان عاملي ديگر براي تغيير مسير قيمت نفت دانست.»

آنگوس نيكلسون تحليلگر شركت اي جي از ملبورن در گفت‌وگوي تلفني‌اي كه با بلومبرگ داشته، در اين رابطه به بلومبرگ گفته: «خطر حركت نزولي قيمت هنوز هم وجود دارد، زيرا ايران مي‌تواند سريع‌تر از آن چيزي كه بازار انتظارش را دارد ميزان توليدات خود را افزايش دهد.» اظهارنظري كه بر اين باور بيان شده كه ايران نقشي تاثيرگذار بر بازار نفت خواهد داشت.

نيكلسون در ادامه درباره روندي كه قيمت نفت در حال طي كردن است، گفته است: «افزايش قيمت نفت چيز بسيار خوبي است، اما بايد به اين نكته توجه كرد كه هنوز مقدار زيادي از عرضه اضافي نفت خام در بازار موجود است، لذا اين عرضه اضافي بايد پاكسازي شود.»

طبق اين گزارش، در بورس لندن قيمت نفت خام برنت براي تحويل در ماه مه (ساعت 11:55 به وقت هنگ‌كنگ) با 4 سنت افزايش در قيمت 40.43دلار به ازاي هر بشكه مورد معامله قرار گرفت. شايان ذكر است كه نفت خام برنت براي تحويل در ماه مه، روز جمعه در قيمت 40.39 دلار معامله شده بود.  وال‌استريت ژورنال نيز در گزارشي با اشاره به خطرات افزايش قيمت نفت مي‌نويسد: « افزايش قيمت نفت مي‌تواند به عنوان عاملي براي خراب كردن بازار نفت خام تلقي شود، زيرا قيمت‌هاي بالاي نفت خام توليد‌كنندگان نفت شيل را تشويق به افزايش توليد مي‌كند، درنتيجه سطح توليدات دوباره افزايش مي‌يابد.»  بلومبرگ در گزارش ديگر به قلم جوليان لي به عواملي مي‌پردازد كه موجب افزايش ناگهاني قيمت نفت خام شده است. جوليان لي در اين گزارش مي‌نويسد: «معاملات آتي نفت خام حاكي از آن است كه معامله‌گران توجه خود را از افزايش عرضه نفت خام به احتمال كاهش توليد نفت توسط توليدكنندگان غير اوپك معطوف كرده‌اند، زيرا چشم‌انداز اين توليد‌كنندگان كاهش عرضه است، اين تغيير تفكر معامله‌گران مي‌تواند منجر به شكل‌گيري يك كف قيمتي جديد در قيمت نفت شود.»

 قيمت 50 دلاري منصفانه به‌نظر مي‌رسد

جوليان لي در ادامه با اشاره به گزارش‌هاي آژانس انرژي امريكا مي‌نويسد: با توجه به نمودار‌ها و اطلاعاتي كه آژانس انرژي امريكا منتشر كرده است مي‌توان فهميد، ‌زماني كه ذخاير نفت در حال افزايش باشند قيمت نفت خام روند كاهشي به خود مي‌گيرد و نيز زماني كه حجم اين ذخاير رو به كاهش بروند قيمت نفت خام شروع به افزايش مي‌كند. «تعادل» نيز در گزارشي كه سه‌شنبه هفته پيش درباره افزايش قيمت نفت نوشته بود، به كاهش حجم ذخيره‌سازي نفت خام توسط چين اشاره كرده بود و اين كاهش را به عنوان عامل ثانويه در افزايش قيمت نفت نشان داده بود. زيرا چين كه درحال ساخت انبارهايي براي ذخيره‌سازي نفت خام بود، بعد از اتمام فاز اول اين طرح به دليل تصميمات جديدي كه گرفته است، قرار شده تا فاز دوم طرح ذخيره‌سازي نفت خام در اين انبار‌ها را به بعد از سال 2020 موكول كند.

اما در حالي كه اين رسانه‌ها به نوعي نسبت به افزايش توليد نفت خام ايران و تاثير آن بر بازار نفت هشدار مي‌دهند، سيد عبدالجواد علوي به «تعادل» مي‌گويد: «ايران بايد در باز پس‌گيري سهم از اوپك اصرار داشته و در آينده نزديك به سهميه 14 درصدي خود دست يابد. در زماني كه تحريم‌ها اجازه افزايش توليد نفت ايران را نمي‌دادند، ساير توليد‌كنندگان به ويژه كشورهاي حوزه خليج‌فارس توليد را افزايش دادند و اكنون ايران بايد از طريق قراردادهاي IPC كه بهترين شانس براي جذب سرمايه محسوب مي‌شود، با جذب سرمايه خلأ توليد نفت خود را پر كند.»  رييس هيات‌مديره شركت عمليات و اكتشاف نفت خام معتقد است: «قيمت 50دلار قيمتي است كه مي‌تواند منصفانه باشد، به‌طوري كه منافع توليد‌كنندگان و هم مصرف‌كنندگان تامين شود و جلو ضرر كمپاني‌هاي بزرگ توليد‌كننده نفت را بگيرد.»