خبر اقتصادی - در اين ميان، برخي مشاغل و بنگاههاي اقتصادي هستند كه در فرآيند نيازمنديهاي شب عيد ايرانيان جايگاه ويژهيي را به خود اختصاص دادهاند و بخش قابلتوجهي از تمركز خريدهاي نوروزي معطوف به آنان است. مشاغلي مانند قناديها، اصناف پوشاك و كفش، توليدكنندگان و فروشندگان لوازم خانگي، فرش فروشان، موبايلفروشان و... ازجمله اصنافي محسوب ميشوند كه در ماراتن خريدهاي نوروزي آخر سال توجه بيشتري را به خود جلب ميكنند. از آنجايي كه ضربان اين صفحه با نبض مخاطبان تنظيم شده است در روزهاي پاياني اسفندماه، آخرين اخبار اقلام مهم نوروزي را روي ميز ارزيابيهاي صفحه قرار ميدهيم تا اهالي اقتصاد و مخاطبان «تعادل» در پايان تصويري از شمايل بازارهاي نوروزي بهدست آورند. در كنار اين بررسيها براي بهدست آوردن تصوير واقعي از بازارهاي نوروزي خبرنگار «تعادل» ميان مردم رفته تا در گفتوگوي چهره به چهره با مردم و فروشندگان، نوري به ابعاد پنهان واقعيات اقتصادي و معيشتي مردم در آستانه نوروز95 بتاباند.
ركودي كه هنوز نفس ميكشد
بازار تهران از گذشتههاي دور تا به امروز نمادي از تحركات اقتصادي پايتخت (و شايد سراسر ايران) محسوب ميشود كه با پيگيري وضعيت آن ميتوان تصويري از واقعيات كلان عرضه و تقاضا بهدست آورد. يكي از كسبههاي بازار تهران در جريان گفتوگو با «تعادل» درباره وضعيت بازار در فاصله يك هفته مانده به آغاز سال جديد ميگويد: «من به آينده خوشبين هستم. هر چند هنوز مشكلات بسياري در وضعيت توليد، تجارت و بازرگاني ايران به چشم ميخورد و زنجير ركود هنوز از دست و پاي اقتصاد ايران باز نشده، اما همين كه اميدواريها در ميان مردم و كسبه بيشتر شده، ما راضي هستيم. درباره وضعيت فروش هم در صنف ما (فرشفروشان) اوضاع بد نيست. از اول اسفندماه كه مردم حقوق و عيديهايشان را وصول كردند بازار فرش نوروزي تكاني خورده، البته اين نظر من است. ممكن است برخي همكاران من نظر ديگري داشته باشند، اما همين كه فضاي بينالمللي به طرف بهبود حركت كرده و مردم هم در داخل به آينده اميدوار هستند، جاي خوشحالي دارد.»
تاثير برجام در بازار نوروزي
اما برخلاف اين فروشنده، فروشندگان ديگري هستند كه بلافاصله بعد از اينكه متوجه شدند، درباره رونق بازارهاي نوروزي صحبت ميكنيم، وارد گفتوگو شدند و درباره مصايب و مشكلاتشان صحبت كردند. عباسي يكي از كسبههاي بازار كه بيشتر از سه دهه در بازار فرشفروشان تهران فعاليت كرده، درباره حال و هواي اين روزهاي بازار تهران ميگويد: «بعد از تمام شدن پرونده تحريمها مردم و كسبه انتظار بيشتري داشتند تا از شر ركود دامنهدار اقتصادي رها شوند، اما آنچه اين روزها اتفاق ميافتد، هيچ نشانهيي از بهبود كسبوكار ندارد. به هرحال نتيجه مشخص برجام بايد روي كسبوكار و تجارت اثرگذار باشد وگرنه چه دليلي داشت تا اين همه وقت و انرژي براي آن صرف شود. اين فقط مربوط به صنف فرشفروشان نيست بسياري از اصناف ديگر هم كه توقع داشتند بعد از برجام رونق بيشتري را در فعاليتهايشان شاهد باشند، هنوز نشانهيي از رونق را مشاهده نكردهاند.» عباسي در پاسخ به اين مطلب كه نتايج عيني برجام در ميانمدت و بلندمدت موثر خواهد بود، ميگويد: «به هرحال مردم و فعالان صنفي از دولت توقع دارند زمينههاي لازم براي رونق توليد را فراهم كند. زماني كه ماليات براي كسبه تعيين ميشود، توجهي به ركود و وضعيت بازار نميشود و بيشترين ماليات را از كسبه دريافت ميكنند.»
نبود ضابطه مشخص در قيمتگذاريها
در شرايطي كه كسبه بازار تهران مشكلاتي مانند ركود را براي وضعيتشان مطرح ميكنند، مردم كوچه و بازار ديدگاههاي ديگري را درباره مصايب خريدهاي نوروزي مطرح ميكنند. يكي از اصنافي كه در فضاي نوروز مورد توجه قرار ميگيرد، صنف كيف و كفش و پوشاك است كه بخشي از سهم خريدهاي نوروزي خانوادههاي ايراني را به خود اختصاص ميدهد. خانمي كه براي خريد پوشاك به بازار تهران مراجعه كرده در پاسخ به پرسش «تعادل» كه اوضاع بازار نوروزي را چطور ميبينيد، ميگويد: «مهمترين مشكلي كه بهنظرم براي خانوادهها در جريان خريد مشكل ايجاد ميكند، نبود ضابطه مشخص در روند قيمتگذاري كالاهاست. بهنظرم باوجود تمام تبليغاتي كه درباره كنترل بازار شب عيد و مهار گراني ميشود، باز هم نوسان قيمتها نشان ميدهد يك قانون مشخص در بازارهاي نوروز دنبال نميشود. بارها براي شخص من اتفاق افتاده كه جنسي را خريدم، بعد چند مغازه بالاتر همان جنس را با قيمت ديگري ديدهام. اين موضوع اطمينان مردم را به بازار از بين ميبرد و شما هر خريدي كنيد، نگران اين مطلب هستيد كه نكند، فروشنده گران به شما فروخته است، ضمن اينكه برخي فروشندهها هم كالاهاي بنجل خود را براي اين دوره زماني عرضه ميكنند.»
مردم منتظر كاهش قيمت خودرو هستند
يكي از بازارهايي كه در آستانه نوروز95 بيشترين ابهامها درباره آن وجود دارد، بازار خودرو است كه بعد از فراز و نشيبهاي فراواني كه در سال94 بر سر راه فعاليتهايش بهوجود آمد، يك خانه تكاني جدي را براي آن در سال آينده ميتوان متصور شد. ماجراي خودرو ايراني در سال94 با كليد خوردن كمپين نخريدن خودروهاي بيكيفيت ايراني آغاز شد كه نهايتا منجر به فروش نرفتن بيش از 80هزار خودرو توليدي شد. نسخه دولت براي خروج خودروسازان از بحران طرحي بود كه بازار به كما رفته خودرو ايراني را دوباره احيا كرد تا شايد آخرين فرصت خودروسازان براي جلبتوجه مشتري كليد بخورد. بعد از اين سال پرفراز و نشيب مردم منتظر تغييرات كيفي و خدماتي در فرآيند فعاليتهاي خودروسازان هستند و خريداران باتوجه به اجراي برجام منتظر كاهش بيشتر قيمت خريد و افزايش كيفيت خودروهاي ايراني هستند. در همين خصوص غلامحسين قاسميان نايبرييس اتحاديه نمايشگاهداران اتومبيل در گفتوگو با ميزان بااشاره به ادامه ركود در بازار خودرو ميگويد: «هنوز بازار از ركود خارج نشده و مردم منتظر كاهش بيشتر قيمت خودرو هستند.» قاسميان تصريح ميكند: «قيمت خودروهاي وارداتي تابع قيمت دلار است و قيمت خودروهاي داخلي نيز توسط وزارت صنعت تعيين ميشود.» نايبرييس اتحاديه نمايشگاهداران اتومبيل بااشاره به تداوم ركود در بازار ميگويد: «عدم اطمينان مردم به خودروهاي ايراني كاملا مشهود است و همين امر، منجر به تعطيلي بسياري از واحدهاي اين صنف شده است.»
افزايش كيفيت در بازار آجيل و خشكبار
براساس اين گزارش آجيل و خشكبار نيز يكي از كالاهايي است كه در روزهاي پاياني سال مصرف بالايي پيدا ميكند. رييس اتحاديه آجيل و خشكبار تهران، بازار فروش اين محصول را در آستانه نوروز95 همراه با ركود نسبي ارزيابي ميكند. مصطفي احمدي بااشاره به كاهش قيمت آجيل و خشكبار در سال جاري گفت: «در روزهاي پاياني سال هيچ مشكلي در عرضه خشكبار وجود ندارد و در بازار كالا به وفور يافت ميشود و هيچ كمبودي نيست ضمن اينكه كيفيت اجناس در مقايسه با سال گذشته بهتر شده است.»
ثبات قيمت شيريني در روزهاي پاياني سال
علي بهرهمند رييس اتحاديه شيرينيفروشان تهران نيز بااشاره به ثبات قيمت شيرينيهاي پرمصرف گفت: «قيمت شيريني در شب عيد افزايش نمييابد.» بهرهمند با بيان اينكه مشكلي درخصوص مصرف شيريني شب عيد نداريم، افزود: «قيمت هر كيلوگرم شيريني گلمحمدي ۱۲هزار تومان، شيريني برنجي ۱۲هزار و ۵۰۰تومان، شيريني تر ۱۵هزار تومان، شيريني پاپيون و زبان ۱۲هزار و ۵۰۰تومان و كيك يزدي ۹هزار تومان است.»
بازارها در تسخير ميوههاي قاچاق
امسال ميهمان ناخوانده بازارهاي نوروزي، ميوههاي قاچاق هستند كه طي روزهاي پاياني سال سر و صداي زيادي را در رسانههاي گروهي بهپا كردند. در شرايطي كه ميوه يكي از اقلام اصلي خريدهاي نوروزي ايرانيان را تشكيل ميدهد، مسوولان اين صنف اوضاع و احوال عرضه ميوههاي شب عيد را آرام ارزيابي ميكنند و ميگويند كمبودي در بازار نيست و قيمت ميوه نيز باتوجه به تحولات در حال كاهش است.
در ماههاي پاياني سال برخورد با ميوههاي قاچاق بيشتر شده و مسوولان نسبت به وجود ميوههاي قاچاق در ميادين و سطح شهر واكنش نشان دادند و اينطور كه بهنظر ميرسد، دولت يازدهم برخلاف دولت قبلي حاضر نيست هيچ سهمي از بازار را به اقلام قاچاق اختصاص دهد. در كنار اين موارد بازارهايي مانند گوشت، ماهي و مرغ، لوازم خانگي و... از ثبات نسبي برخوردار هستند و قرار نيست افزايش قيمتي در آنها اتفاق بيفتد.