نگاهي به كارنامه اتاق تهران در يك سال گذشته
پنج چهره‌اي كه از هيات نمايندگان اتاق تهران جدا مي‌شوند
يك سال از عمر اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي تهران در دوره هشتم گذشت. اسفند سال گذشته انتخابات دوره هشتم برگزار شد و اكنون دقيقا يك سال از آن تاريخ مي‌گذرد. سال گذشته وعده‌هاي زيادي درباره اتاق تهران در دوره هشتم داده مي‌شد.
خبر اقتصادی - چهره‌هاي مطرحي از بخش خصوصي حضور داشتند و قرار بود كارهاي زيادي صورت پذيرد. همه اين كارها در گروه وقت گذاشتن اعضا بود. همه گروه‌ها از غيبت‌هاي زياد اعضا و كميسيون‌هاي خلوت گلايه داشتند. حال سوال اين است كه با گذشت يك سال اين كارنامه اتاق تهران به چه شكل است.
يك سال قبل
سه جلسه به پايان دوره هفتم اتاق بازرگاني تهران باقي مانده بود. فضا كاملا تحت تاثير انتخابات آينده اتاق بازرگاني قرار داشت. ليدر جريان‌هاي مختلف تقريبا مشخص شده بود. در آن جلسه مسعود خوانساري از رييس وقت اتاق يحيي آل‌اسحاق وقت گرفت و در اعتراضي با خواندن آيين‌نامه اتاق اعلام كرد: افرادي كه بيش از 3 جلسه متوالي يا 6 جلسه غيرمتوالي در هيات نمايندگان غيبت داشته‌اند بايد بركنار و گزينه‌هاي رزرو جايگزين آنها شوند. در آن زمان چنين حرفي از فردي ميانه رو مانند مسعود خوانساري كه معمولا هميشه آرام صحبت مي‌كرد عجيب به نظر مي‌رسيد و از سوي بعضي اعضاي هيات نمايندگان به تندروي در فضاي انتخابات متهم شد. البته يحيي آل‌اسحاق اعلام كرد كه با توجه به نزديك بودن انتخابات، اجراي اين آيين‌نامه به دوره بعد هيات نمايندگان موكول مي‌شود و حاضر نشد خواسته خوانساري مبني بر حذف غايبين از جلسه را اجرايي كند. غيبت‌هاي متوالي در جلسات هيات نمايندگان سابقه طولاني دارد. در دوره قبل چند عضو مانند علينقي خاموشي يا علي انصاري تقريبا در اكثر جلسات غايب بودند. با اين وجود اتاق حاضر به حذف آنها نشد. هرچند كه چهره‌هاي ديگري همچون ابوالحسن خليلي يا عوض محمد پارسا بنا به بندهاي ديگري از همان آيين‌نامه از حضور در هيات نمايندگان منع شدند ولي بند غايبين هيچگاه اجرايي نشده است. بر اساس اين بند از آيين‌نامه كساني كه بيش از 3 جلسه متوالي يا 6 جلسه غيرمتوالي در اتاق غيبت كنند از ليست نمايندگان اتاق تهران و به تبع آن نمايندگان اتاق ايران حذف خواهند شد. البته اين آيين‌نامه اشاره دارد كه تصميم نهايي در اين خصوص با هيات رييسه يا رييس است كه با توجه به دلايل غيبت درباره آنها تصميم بگيرد.
موضوع غيبت در هيات نمايندگان در دوره‌هاي قبل به قدري زياد بود كه به شعار اصلي اكثر گروه‌هاي انتخاباتي بدل شد. گروه‌هاي مختلفي از جمله ائتلاف فردا شعار مي‌دادند كه اتاق جاي افرادي است كه براي آن وقت مي‌گذارند و كساني كه حاضر نيستند از وقت خود براي اتاق هزينه كنند، نبايد جايي در اتاق بازرگاني داشته باشند. هرچند اين حرف مبناي منطقي دارد ولي سوال اين است كه با گذشتيك سال از هيات نمايندگان اين دوره وضعيت غيبت‌ها به چه شكل است؟
حذف نواب رييس ايران
قبل از هر چيز بايد دولتي‌ها و خصوصي‌ها را در اين قسمت از يكديگر جدا كرد. در ميان نمايندگان بخش خصوصي، محمدرضا انصاري با 7 جلسه غيبت از 12 هيات نمايندگان برگزار شده عملا مشمول اين بند از آيين‌نامه است و اگر قرار باشد كه به قانون عمل شود بايد عذر وي از هيات نمايندگان خواسته شود. نكته جالب آنكه انصاري هم‌اكنون نايب‌رييس اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران محسوب مي‌شود. تغيير اين فرد از هيات نمايندگان اتاق تهران در عمل عضويت وي در هيات نمايندگان اتاق بازرگاني ايران و به تبع آن نايب‌رييسي وي را باطل خواهد كرد. اگر اين اتفاق رخ دهد به زودي بايد شاهد برگزاري انتخاباتي ميان دوره در اتاق بازرگاني ايران براي مشخص شدن عضو جديد هيات رييسه باشيم.
ركورددار بعدي غيبت يحيي آل‌اسحاق است. وي در دوره قبل رييس اتاق بازرگاني تهران محسوب مي‌شد و در 12 جلسه دوره هشتم اتاق بازرگاني 6 جلسه غيبت داشته است. در اين بين 2بار آيين‌نامه 3 جلسه غيبت متوالي توسط وي نقض شده است و قانونا رييس دوره قبل اتاق تهران بايد بركنار شود. شايد اصرار آل‌اسحاق مبني بر اجرا نكردن اين قانون در هشت سال گذشته براي اين بود كه مي‌دانست در اين دوره ممكن است آيين‌نامه گريبان خود را بگيرد. وي در 3 جلسه اخير اتاق نيز شركت نكرده است و احتمالا با توجه به كانديدا بودن وي براي انتخابات مجلس شوراي اسلامي تصور مي‌كرده است كه به زودي از اتاق بازرگاني خارج مي‌شود.
ليست كساني كه بايد قانونا بر اساس اين آيين‌نامه از هيات نمايندگان اتاق بازرگاني تهران جدا شوند به همين جا ختم نمي‌شود. سيدحسين سليمي از ديگر چهره‌هايي است كه با 5 جلسه غيبت كه 3 جلسه آن متوالي بوده است باز مشمول اين قانون مي‌شود. سليمي نيز پيش از اين نايب‌رييس اتاق بازرگاني، صنايع و معادن ايران بوده است و در حال حاضر نايب‌رييس كميسيون بازار پول و سرمايه اتاق تهران محسوب مي‌شود.
چهره ديگر مشمول اين قانون علي شمس اردكاني است. شمس اردكاني 4 جلسه غيبت داشته است ولي در 3 ماه گذشته در هيات نمايندگان اتاق تهران حضور پيدا نكرده است. وي رييس كميسيون انرژي اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران محسوب مي‌شود. با اين حساب حذف وي باعث يك انتخابات ديگر در تركيب كميسيون‌هاي اتاق ايران محسوب مي‌شود. علي شمس اردكاني پيش از اين سابقه دبيركلي اتاق ايران را داشته است. در اين ميان افراد ديگري در لبه تيغ حذف قرار دارند. مهم‌ترين آنها مي‌توان به برخي چهره‌هاي مطرح بخش خصوصي مانند محمد اميرزاده، محسن مهرعليزاده، محسن خليلي عراقي، كورش پرويزيان، فرهاد فزوني و علي سنگينيان و هر كدام با 3 غيبت غيرمتوالي قرار دارند.
دولتي‌ها خوش‌قول‌تر از قبل
در دوره‌هاي قبل هميشه شاهد اين بوديم كه دولتي‌ها حضور بسيار كمرنگي در جلسات اتاق بازرگاني داشته باشند. در زمان محمود احمدي‌نژاد به دليل اعتقاد نداشتن رييس‌جمهور به بخش خصوصي بسياري از دولتي‌ها معمولا غايبين هميشگي در اتاق بودند. در دوره هفتم و در زمان رياست‌جمهوري روحاني هم وضعيت چندان بهتر از اين نبود. ميزان غيبت اكبر كميجاني در جلسات اتاق تهران به حدي زياد بود كه بعضي از اعضا به شوخي به يكديگر مي‌گفتند آيا كميجاني اصلا راه اتاق تهران را بلد است. با وجود اين به‌نظر مي‌رسد در دوره هشتم وضعيت دولتي‌ها اندكي بهتر شده است.
اگر مسعود كرباسيان را در نظر نگيريم حضور بعضي از دولتي‌ها در دوره هشتم حتي از نمايندگان بخش خصوصي هم بهتر ارزيابي مي‌شود. با اين وجود هنوز ركورددار اصلي غيبت در اتاق بازرگاني تهران كرباسيان، رييس كل گمرك ايران است. كرباسيان در چند ماه واپسين اتاق هفتم بر كرسي نايب‌رييسي اتاق بازرگاني ايران تكيه زد. شايد اتفاقي نباشد كه همه غايبين اصلي اتاق تهران سابقه نايب‌رييسي اتاق ايران را در كارنامه دارند. آل‌اسحاق نيز مانند انصاري، كرباسيان و سليمي‌زماني نايب‌رييس اتاق ايران بود. صالحي نيا و مهرفرد نيز مانند آل‌اسحاق هر كدام 5غيبت دارند. ولي در مقابل افرادي همچون حسن يونس سينكي، حسين ابوئي مهريزي، سيدرضا نوروززاده، سيدمحمدحسين شريعتمداري، لطف‌الله سعيدي، محمدرضا شجاع الديني، منصور معظمي و ولي‌الله افخمي راد از اكثريت نمايندگان بخش خصوصي كمتر غيبت داشته‌اند. در بخش خصوصي نيز 4 نفر فاقد غيبت بوده‌اند كه مهم‌ترين آنها مسعود خوانساري رياست اتاق بازرگاني تهران است.
دو تفاوت
غيبت كردن امري طبيعي در اتاق تهران است و در دوره‌هاي قبل نيز بارها شاهد اين اتفاق بوده‌ايم. اما اين‌بار دو تفاوت اساسي ميان غيبت‌ها وجود دارد. تفاوت اول در ميزان غيبت‌ها است. آمار غيبت معمولا در اواسط دوره زياد مي‌شود ولي اكنون با گذشت 11 جلسه آمار غيبت‌ها به‌شدت در حال افزايش است. 21 نماينده در بيش از ربع جلسات غايب بوده‌اند. اين در حالي است كه طبيعتا اكثر نمايندگان در جلسات اوليه كه شامل انتخابات هيات رييسه و انتخاب روساي كميسيون‌ها است حاضر مي‌شوند. روند غيبت‌ها در جلسات اخير بسيار سنگين است. 13 غايب در جلسه يازدهم در حالي كه 14 نفر با تاخير به جلسه آمدند، 9غايب در جلسه دهم در حالي كه 20 نفر با تاخير زياد در اواخر جلسه حضور پيدا كردند و 18 غايب در جلسه قبل آن به خوبي نشان مي‌دهد كه روند كاملا به سمت افزايش اين غيبت‌ها است و به‌زودي شاهد اين خواهيم بود كه اكثر نمايندگان بيش از نيمي از جلسات غايب بوده‌اند.
تفاوت دوم اين دوره در برنامه‌هاي ائتلاف فردا است. وقت گذاشتن براي اتاق يكي از شعارهاي ائتلاف فردا بود. حال با نزديك شدن به يك‌سالگي پيروزي اين گروه بايد آماده پاسخگويي به بسياري از وعده‌هاي خود باشند. شايد يكي از آنها حضور نيافتند اعضاي باشد كه به اعتبار اين گروه در نخستين دوره حضور در هيات نمايندگان حتي در كرسي نايب‌رييسي اتاق بازرگاني ايران تكيه زدند.
