طرح عمان براي معافيت ايران از برنامه تثبيت توليد نفت

خبر اقتصادی - در مطلب رويترز آمده است كه منابع آگاه اوپك و نمايندگان اين سازمان مي‌گويند: حتي اگر قيمت‌ها به‌شدت پايين باقي بماند بسيار بعيد است كه اوپك توليد خود را در نشست آينده ماه ژوئن كاهش دهد، چراكه هنوز خيلي زود است درباره‌ سرعت افزايش توليد نفت ايران صحبت شود. منابع آگاه شامل مقامات كشورهاي خاورميانه مي‌گويند: كشورهاي عضو اوپك همچون عربستان مي‌خواهند قبل از هرگونه اقدام بيشتر براي ايجاد ثبات در قيمت‌ها، تعهد روسيه به توقف سطح توليد نفت را بسنجند. در شرايطي كه بيش از 18 ماه از روند كاهش شديد قيمت نفت به دليل عرضه مازاد مي‌گذرد، عربستان، قطر، ونزوئلا و روسيه ماه گذشته در نخستين توافق نفتي جهاني طي 15سال گذشته توافق كردند كه سطح توليد نفت خود را در سطوح ماه ژانويه متوقف كنند. علي النعيمي وزير نفت عربستان هفته گذشته اعلام كرد كه كاهش عرضه در برنامه‌ها قرار ندارد اگرچه افزود: توقف سطح توليد صرفا نخستين اقدام براي متعادل ‌كردن بازار پس از تنزل قيمت‌ها به پايين‌ترين سطح از سال 2003 تاكنون است. يك منبع آگاه از يكي از كشورهاي عضو اوپك در خاورميانه گفت: شايد تا پايان امسال زماني‌كه كاملا مشخص شود ايران آن مقدار نفتي را كه وعده داده توليد مي‌كند، يك كاهش توليد احتمالي رخ دهد، اما اين كاهش در ماه ژوئن نخواهد بود.

عربستان و روسيه به عنوان 2صادر‌كننده بزرگ نفت جهان در ماه ژانويه نزديك به بالاترين سطح ممكن نفت توليد كردند. اما ايران به عنوان سومين‌ توليد‌كننده بزرگ اوپك عامل كليدي برهم زدن ثبات عرضه براي سال 2016 است؛ چراكه پس از لغو تحريم‌هاي غرب در ماه ژانويه در حال افزايش توليد خود است و بشكه‌هاي نفت بيشتري را به بازار اشباع‌شده كنوني اضافه كرده است.

طي ماه گذشته ايران بيانيه‌هاي متناقضي را صادر كرده و مي‌گويد ممكن است طي يك سال آينده روزانه 1.5 ميليون بشكه به توليد خود بيفزايد كه برخلاف برآورد كارشناساني است كه معتقدند ميادين ايران به دليل سال‌ها تحريم آسيب ديده‌اند.

در همين حال صادرات نفت ايران در ماه فوريه مايوس‌كننده بوده، چراكه خريداران اروپايي به دليل مشكلات بيمه كشتي‌ها كه همچنان باقي هستند نسبت به افزايش فوري تجارت با ايران محتاط عمل مي‌كنند.

يك منبع آگاه در يكي از كشورهاي عضو اوپك كه با مذاكرات توقف سطح توليد آشنا است مي‌گويد: هيچ كس در اوپك نمي‌داند كه در ميادين نفتي ايران چه مي‌گذرد، بنابراين عربستان مي‌خواهد ببيند كه واقعا چه اتفاقي رخ مي‌دهد.

منابع آگاه اوپك مي‌گويند: عمان به عنوان يك عضو غيراوپك و برخي اعضاي اوپك ايده، معافيت ايران از برنامه توقف سطح توليد نفت را مطرح كرده‌اند همانطور كه عراق زماني كه تحت تحريم‌هاي بين‌المللي بود از برنامه‌هاي اوپك معاف مي‌شد. اما تاكنون تهران هيچ‌گونه شرايط ويژه‌يي دريافت نكرده است.

بيژن زنگنه وزير نفت ايران هفته گذشته برنامه توقف سطح توليد را مضحك و خنده‌دار خواند و منابع ايراني مي‌گويند اين كشور تنها زماني كه توليد‌ش به سطح قبل از تحريم‌ها برسد، آماده مذاكره درباره توافق توقف توليد است.

تحليلگران معتقدند، توليد و صادرات نفت ايران مي‌تواند در ماه‌هاي آينده با حداكثر روزانه 700هزار بشكه افزايش به 3.5 ميليون بشكه در روز برسد، اما براي پي ‌بردن به آمارهاي واقعي قدري زمان لازم است. براي مثال ايران در حال حاضر به اوپك اعلام كرده كه در ماه ژانويه سه ميليون و 400هزار بشكه نفت توليد كرده كه بسيار بالاتر از برآورد ناظران اوپك است. چندين تن از منابع اوپك مي‌گويند: تا ماه ژوئن زماني‌كه نشست آتي اوپك برگزار شود وجهه صادرات اين كشور مشخص نخواهد شد. اين منابع مي‌افزايند: آنها احتمالا تنها آمارهاي قابل اتكايي براي ماه آوريل خواهند داشت. منابع آگاه همچنين گفتند: هنوز خيلي زود است كه بگوييم در ماه ژوئن ذخاير نفتي بي‌سابقه جهان سرانجام شروع به كاهش خواهد كرد يا خير.

عربستان و روسيه اعلام كرده‌اند كه برنامه توقف توليد نفت در صورت نبود ايران موثر خواهد بود و فضا را براي سازش احتمالي باز گذاشته‌اند.

الكساندر نوواك وزير نفت روسيه قصد دارد براي گفت‌وگوهاي بيشتر درخصوص توقف توليد، در ماه مارس سفري به ايران داشته باشد. امري كه به گفته وي ممكن است يك سال طول بكشد. اگر روسيه به توقف توليد احترام بگذارد يك تغيير گسترده نسبت به سياست‌هاي سابق اين كشور خواهد بود. تنها باري كه روسيه با همكاري با اوپك موافقت كرد در سال 2001 بود، اما اين كشور هرگز به تعهد خود عمل نكرد و صادرات خود را افزايش داد. اين خلف وعده باعث نااميدي شديد‌ علي النعيمي وزير نفت عربستان شد كه توافق سال 2001 را هدايت كرده بود و به همين دليل وي هنوز همچنان نگران هرگونه توافقي است كه خطر تقلب از سوي روسيه يا ديگر اعضاي اوپك در آن وجود دارد.

وي هفته گذشته گفت: حتي اگر آنها بگويند كه توليد خود را كاهش خواهند داد اين كار را نخواهند كرد. هيچ منطقي در هدر دادن زمان براي كاهش توليد وجود ندارد.

اما به عقيده ناظران اوپك، توافق توقف توليد نشان‌دهنده تغيير لحن عربستان نسبت به نظريه تعادل خودكار بازار به سمت نظريه‌ نياز به يك محرك در بازار است.

يك نماينده اوپك كه خواست نامش فاش نشود گفت: در نهايت ما يك كاهش توليد خواهيم داشت.

ديگر اعضا خواستار اقدامات سريع‌تر هستند. عبدالله العطيه وزير سابق انرژي قطر كه همچنان با توليد‌كنندگان داخل و خارج اوپك در تماس است، گفت: قبل از اينكه اشباع بازار غيرقابل كنترل شود به يك كاهش توليد احتياج است.