بدفهمي مشترك از بحران آب

محسن جلال‌پور در ادامه با انتقاد از عملكرد دولت يازدهم در مقابله با بحران آب بر اين باور است كه «متاسفانه از فعال شدن ديپلماسي آب در دولت يازدهم اثري ديده نمي‌شود و نمي‌دانيم چگونه و با چه مدلي در پي حل مساله تامين سهم زيست محيطي تالاب‌هاي انتهايي رودخانه‌هاي دجله و فرات خواهيم بود تا حداقل بخش اعظم موضوع ريزگردها قابليت كنترل پيدا كنند. وجود ده‌ها هزار چاه غيرمجاز در كشور جاي نگراني دارد و متاسفانه سرعت بستر شدن اين چاه‌ها در 11ماه نخست سال جاري كند بوده و به 7هزار و 200حلقه چاه محدود مي‌شود. از طرف ديگر روي چاه‌هاي مجاز، كنتورهاي هوشمندي نصب شده است كه از دقت كافي برخوردار نيستند.»

 تهديد كشاورزي و صنعت در بحران آب

در همين راستا، رييس پارلمان بخش خصوصي كشور در مراسم بزرگداشت روز ملي آب، گفت: بحران آب نه‌تنها سرمايه‌گذاري در بخش‌هاي كشاوزري و صنعت را تهديد مي‌كند، بلكه بحران‌هاي زيست‌محيطي را به دنبال دارد.

جلال‌پور گفت: از امسال به‌طور مستمر بزرگداشت روز ملي آب از سوي اتاق ايران برگزار خواهد شد؛ چراكه اين نهاد نسبت به اهميت آب به خوبي واقف است. اين روز بهترين فرصت براي به صدا درآوردن زنگ خطر آب است تا به ياد داشته باشيم كه اين مايع ارزشمند در شرايط مناسبي به سر نمي‌برد؛ فهم مشترك از مشكل آب، يكي از چالش‌هاي جدي كشور بوده و وظيفه ما اين است كه به افكار عمومي تلنگر زده و يادآوري كنيم كه حيات كره زمين در خطر قرار گرفته است.

وي ادامه داد: اتاق ايران براساس وظايف قانوني خود به بحث آب و كشاورزي اهميت جدي داده و توانسته اقدامات سازنده‌يي در اين حوزه انجام دهد.

جلال‌پور در ادامه با اشاره به اقدامات دولت يازدهم در زمينه آب اظهاركرد: باوجود اينكه ديپلماسي در دولت يازدهم در حوزه آب وجود نداشته اما در اين دولت اقداماتي ازجمله «مهار آب‌هاي مرزي»، «توجه به توسعه آبياري تحت فشار»، «ستاد بحران آب درياچه اروميه» انجام شده اما زنگ خطر كم‌آبي يكي از مقوله‌هاي مهمي است كه دولت و بخش خصوصي براي مديريت آن بايد تلاش بيشتري كنند.

 نبود رويكرد اصلاح ساختار آب

رييس اتاق ايران تصريح كرد: با وجود آنكه گزارش‌هاي رسمي بخش آب كشور حاكي از كاهش 50درصدي روان‌آب‌هاي كشور (آب‌هاي سطحي) است، پروژه‌هاي سدسازي كماكان ادامه دارد و اثري از اصلاح رويكردهايي كه مكررا در مورد آب عنوان شده مانند اصلاح رويكرد به سمت نرم‌افزاري و اصلاح ساختار آب نيست و اعمال مديريت تقاضا و اعمال حكمراني مناسب در صحنه آب كشور وجود ندارد.  

به گفته رييس پارلمان بخش خصوصي، سياست‌هاي مصرف آب در توليد انواع محصولات با بهره‌وري و بازدهي محصولات منطبق نيست و اثري هم از اصلاح اين سياست‌ها ديده نمي‌شود و حتي اجراي رويكرد سياست آب مجازي در توليد محصولات با آب كمتر و حمايت از واردات محصولات آب‌بر در برنامه‌ها ملموس نيست. جلال‌پور برگزاري روز ملي آب را فرصت مناسبي براي استفاده از نظرات مفيد و سازنده گروه‌هاي اثرگذار و اثرپذير در حوزه آب دانست و گفت: روز ملي آب فرصتي است تا مروري بر عملكرد سالانه و اثربخشي اقدامات در حوزه آب داشت.

 لزوم ارائه راهكار عملي براي بحران آب

ازسوي ديگر، دبيركل كميسيون ملي يونسكو بر لزوم ارائه راهكار عملي براي بحران آب و آگاهي همه افراد از اين بحران نيز تاكيد كرد.

سعدالله نصيري‌قيداري گفت: در برنامه‌هاي توسعه و بسياري قوانين كشور، بندهاي مختلفي راجع به آب وجود دارد، اما بودن اين قوانين و بندها به تنهايي كافي نبوده و در بهبود شرايط موثر نيستند.

دبيركل ملي يونسكو، با تاكيد بر لزوم افزايش آگاهي همه افراد جامعه از بحران آب گفت: در ابتدا بايد تلنگري در ذهن همه ما ايجاد شود و با كسب آگاهي كافي از اهميت موضوع به‌دنبال راهكارهاي اين بحران باشيم. نصيري با بيان اينكه كميسيون ملي يونسكو از ابتداي تاسيس همواره به موضوع بحران آب توجه داشته، گفت: از نقد ساختاري ما در دانشگاه‌ها كرسي‌هاي مختلف داريم كه دو كرسي بازيافت آب در دانشگاه تهران و كرسي در دانشگاه شريف توسط كميسيون ملي يونسكو متوجه به بحران آب را در تمركز قرار داده‌اند.

دبيركل كميسيون ملي يونسكو، با‌اشاره به اقدامات انجام شده، حمايت، آموزش و آگاهي بخش‌هاي مختلف اين كميسيون، گفت: ما هيچ‌گاه ادعا نمي‌كنيم كه اين تلاش‌ها كافي هستند بلكه به‌دليل شرايط خاص كشور، بايد بسيار بيشتر روي بحران آب متمركز شد. وي گفت: ما مكلف هستيم نهادهاي مختلف كميسيون ملي يونسكو را با به پژوهش در اين زمينه ترغيب كرده و در‌نهايت به سازمان ملي يونسكو گزارش دهيم.

 توجه جدي يونسكو به بحران آب

مك گيور دبير برنامه بين‌الملل علوم زمين و ژئوپارك‌هاي يونسكو، بحران آب را موضوعي اساسي با مقياس گسترده توصيف كرد و گفت: بخش زيادي از مناطق مانند جزاير موجود در سطح دنيا منابع آب شيرين خود را از دست داده و برخي مناطق هم روبه خشكي هستند. همه اينها درحالي اتفاق افتاده و ما مي‌توانيم با بهره‌گيري از علوم جديد از تداوم روند شور شدن و خشك شدن ذخاير آبي جلوگيري كنيم. وي تاكيد كرد: اهداف توسعه پايدار براي دسترسي برابر به آب در اولويت كاري قرار گرفته و در پي آن هستيم كه از متساعد شدن مواد شيميايي خطرناك در دنيا ممانعت كنيم و اين‌گونه سلامت جهان را ارتقا دهيم. اين مواد شيميايي، آب، خاك، جانوران و گياهان را در‌معرض خطر قرار داده‌اند. گيور، هدف ديگر برنامه بين‌الملل علوم زمين و ژئوپارك‌هاي يونسكو را همكاري همه كشورها براي رسيدگي به بحران آن عنوان كرد و خواستار توجه همه دولت‌ها به اين مساله شد. براساس اظهارات دبير برنامه بين‌الملل علوم زمين و ژئوپارك‌هاي يونسكو، قنات‌ها سطوح آب‌هاي زيرزميني و رودخانه‌ها رو به نابودي هستند بنابراين ژئوپارك‌ها به وجود آمدند تا بتوانيم اقدامات لازم را براي مقابله با آلوده شدن و تخريب منابع آبي سراسر دنيا انجام دهيم.