با اختياراتي كه شوراي شهر تهران در لايحه بودجه سال 95 شهرداري تهران به مديريت شهري داده است، شهرداري پايتخت ميتواند به ميزان 2ميليارد يورو سرمايهگذاري بخش خارجي و 1000ميليارد تومان سرمايهگذاري بخش خصوصي را به بخش ساخت متروي تهران جذب كند.
خبر اقتصادی - محمدباقر قاليباف، شهردار تهران روز يكشنبه در جريان بهرهبرداري از 57 دستگاه واگن مترو تهران از بخش خصوصي درخواست كرد تا براي سرمايهگذاري در ساخت متروي تهران ورود كنند، چون به اعتقاد اين مدير شهري حوزه حمل و نقل حوزه پرسودي براي سرمايهگذاري است و ميتواند سود قابل توجهي را عايد بخشهاي اقتصادي كند. او گفته بود كه«به جاي آنكه شهرداري تهران در حوزه مترو سرمايهگذاري و توليد خدمات كند، بخش خصوصي ميتواند خدمات را توليد و شهرداري تهران نيز نسبت به خريد آن اقدام كند كه اين اتفاق بزرگي است و ما از همه سرمايهگذاران بخش خصوصي از جمله بانكها و شركتهاي سرمايهگذاري داخلي دعوت خواهيم كرد، هرچند اگر ظرفيت بخش داخلي به متروسازي اقبالي نداشته باشد، ما نسبت به جذب سرمايه خارجي اقدام خواهيم كرد.»
البته هنوز جزييات تازه اين تصميم مديريت شهري وجود ندارد، اما مطلبي كه از سخنان ابوالفضل قناعتي، عضو كميسيون حمل و نقل شوراي شهر تهران در گفتوگو با «تعادل» پيداست، شوراي شهر به شهرداري اجازه داده است تا در بخش فاينانس به ميزان 2ميليارد يورو براي ساخت خط3، 6 و 7 متروي تهران و در بخش خصوصي نيز به ميزان 1000ميليارد تومان براي خط متروي فاطمي- نياوران سرمايه جذب كند.
او در اين باره ميگويد: اجازه جذب اين ميزان سرمايه خارجي و داخلي به اين علت به مديريت شهري داده شده است تا بتواند عقبماندگي برنامه 5ساله شهرداري تهران را جبران كند. ما اكنون بايد 1000 واگن خريداري كنيم و 1000كيلومتر ديگر نيز نياز به ساخت تونل مترو داريم در حالي كه با كمبود بودجه زيادي روبهرو هستيم آن هم در حالي كه دولت سالهاي زيادي است كه بودجهها و مطالبات شهرداري تهران را پرداخت نكرده است. براي جبران اين كمبودها راهي جز ورود سرمايهگذار خارجي يا سرمايه بخش خصوصي به اين عرصه نداريم. از سوي ديگر ما اگر همين امروز نتوانيم سرمايه مورد نيازمان را جذب كنيم، مسلم است كه در سالهاي آينده هزينهها افزايش پيدا خواهد كرد، بنابراين براي صرفهجويي در سرمايههاي ملي بايد سريعتر اين اقدامات را انجام بدهيم تا بتوانيم به حملونقل عمومي شهر تهران كمك كنيم، ترافيك شهر تهران و در نتيجه آلودگي هواي شهر تهران را نيز كاهش دهيم. اگر خط 6 و 7 متروي تهران راهاندازي شوند ميزان 3ميليون نفر به مسافران درون شهري اضافه خواهد شد در حالي كه با ظرفيت كنوني اين ميزان به 7 ميليون نفر در روز خواهد رسيد. در هر حال گسترش مترو يكي از ضروريات مهم و حياتي شهر تهران است و بايد براي تحقق آن از همه ظرفيتهاي بخش خصوصي و دولتي استفاده كنيم.
نحوه پرداخت هزينههاي بخش خصوصي
اقبال شاكري، رييس كميته عمران شوراي شهر تهران هم در خصوص حضور شركتهاي خارجي در مترو و اتوبوسراني تهران ميگويد: مديريت شهري از حضور بخش خصوصي براي تجهيز ناوگان حمل و نقل عمومي استقبال ميكند. البته از جزييات شركتهاي خارجي كه قرار است در ناوگان حمل و نقل عمومي سرمايهگذاري كند، اطلاعي نداريم، اما مديريت شهري از اين موضوع استقبال خواهد كرد. نحوه پرداخت هزينههاي بخش خصوصي به صورت پيمايشي است و با نصب GPS روي اتوبوسها، هزينه شركتها پرداخت ميشود، همچنين مابهالتفاوت هزينه شركتها و نرخ بليت اتوبوس توسط مديريت شهري پرداخت ميشود. شركتهاي خارجي ميتوانند، اتوبوسهاي خود را به شركتهاي خصوصي موجود براي بهرهبرداري داده يا خود شركتها بهطور مستقيم بهرهبرداري كنند. به اعتقاد ما شهرداري نبايد تصديگري كند و تنها بايد زيرساختها را فراهم كند. او با تاكيد بر اينكه با توسعه خصوصيسازي در ناوگان حمل و نقل عمومي فشاري به مردم نميآيد به مهر گفت: واگذاريها رقابتي انجام ميشود و هر كسي قيمت و خدمات مناسبتري داشته باشد، ميتواند از اين فرصت استفاده كند.
اعلام آمادگي 2 شركت ژاپني و فرانسوي
اگر چه درخواست شهردار تهران از شركتهاي خصوصي و خارجي به تازگي مطرح شده است اما پيشتر محسن سرخو، عضو كميسيون حمل و نقل شوراي شهر از اعلام آمادگي شركتهاي خارجي براي اتمام خطوط باقيمانده مترو خبر داده و گفته بود كه «در حال حاضر دو شركت ژاپني و فرانسوي بهشدت راغب به سرمايهگذاري براي ساخت خطوط باقيمانده متروي تهران هستند و ميتوان از طريق فاينانس شرايط را براي تحقق اين اتفاق فراهم كرد.» او هم در سخنان خود ماجراي ركود و پرداخت نشدن بودجههاي دولت به شهرداري را پيش كشيده و گفته بود كه شاهد ساخته نشدن حجم قابل توجهي از خطوط مترو هستيم و اين موضوع به هيچوجه قابل توجيه نيست. در شرايطي كه بايد 540 كيلومتر مترو در شهر تهران و با احتساب متروهاي اقماري ميزان خطوط مترو به 748 كيلومتر برسد اكنون بيشتر از 300 كيلومتر مترو ساخته نشده است. شهرداري در سالهاي 93 و 94 حدود 42 كيلومتر از برنامه عقب بوده و اين طور به نظر ميرسد كه در سال 95 نيز با در نظر گرفتن 2هزار و 100 ميلياردتومان اعتبار براي ساخت مترو خطوط ساخته نشده تكميل شوند.
نیره خادمی