درخواست سريلانكا از وزير نيرو براي خريد نفت
روزنامه سريلانكايي «كولومبوپيچ» در مقاله‌يي پس از سفر حميد چيت‌چيان وزير نيرو به اين كشور نوشت كه وزير دارايي سريلانكا در ديدار با چيت‌چيان از ايران تقاضاي نفت ارزان كرده و ايران نيز اين تقاضا را پذيرفته است.
خبر اقتصادی - يك‌شنبه 24 آبان ماه سال جاري بود كه ركن‌الدين جوادي مديرعامل شركت ملي نفت ايران از آغاز مذاكرات نفتي ايران و سريلانكا در پي توافق هسته‌يي ايران و غرب صحبت كرد.
اكنون و با گذشت 4 ماه از آن تاريخ راوي كاروناناياكه وزير دارايي سريلانكا به مطبوعات اين كشور گفته است كه وزير نيروي ايران در روز چهارشنبه و در ديدار با كاروناناياكه به تقاضاي اين كشور براي فروش نفت ارزان پاسخي مثبت داده است. آن‌طور كه ديلي نيوز گزارش داده است، نمايندگاني از شركت ملي نفت، شركت مپنا و شركت سانير نيز چيت‌چيان را در سفر خود به كولومبو همراهي مي‌كردند. همراهي‌اي كه احتمالا صحبت در راستاي واردات نفت به همين واسطه صورت گرفته است.
اين روزها دقيقا 68 سال از به ثمر نشستن تلاش مردم سريلانكا براي استقلال اين كشور مي‌‌گذرد. دقيقا همين روزها در ماه فوريه سال 1948 آنها توانستند از استعمار انگلستان خارج شده و سريلانكا را به عنوان كشوري مستقل معرفي كنند.
4 فوريه سال 1948 طبقه متوسط سريلانكا در پي سال‌ها تلاش توانست با به چالش كشيدن «راج بريتانيا» كه از پايان نبرد واترلو كه منجر به تبديل شدن انگلستان به يك ابرقدرت شد، آغاز شده بود، «استقلال» اين كشور را به ثبت برساند و در نهايت در سال 1972 سريلانكا را به «جمهوري سريلانكا» تبديل كند.
براي كشوري با اين نوع از تاريخ كه درگيري‌هاي آن تا سال 2009 ادامه پيدا كرده است، اكنون دسترسي به منابع طبيعي و سوخت اهميت فوق‌العاده‌يي دارد. طبق گزارشي كه بلومبرگ، اكتبر سال 2015 درباره شروع اكتشافات جديد در سريلانكا نوشته است، اين كشور هيچ گونه توليدي در زمينه نفت و گاز ندارد و تمام نياز خود را از طريق عربستان سعودي تامين مي‌كند، زيرا سريلانكا حدود 30سال درگير جنگ‌هاي داخلي بوده كه اين مسائل به تازگي و در سال 2009 در اين كشور خاتمه پيدا كرده است.
پس از پايان جنگ در سريلانكا شركت «بي پي» و يك شركت هندي به نام «ريلاينس گيم» نخستين شركت‌هايي بودند كه براي مطالعه كشور سريلانكا براي اكتشاف ميادين نفتي و گازي در اين كشور حضور يافتند.
بر اساس اين گزارش سريلانكا در سال 2015 با ارائه دادن يك مناقصه بين‌المللي براي ميادين نفتي و گازي دريايي، حق اكتشاف اين ميادين را در معرض فروش قرار داده كه از قرار معلوم يك شركت هندي برنده اين مناقصه شده است. سريلانكا همچنين طي مناقصه‌هاي بين‌المللي ديگري، مناطقي از كشورش را براي اكتشافات گاز طبيعي واگذار كرده است. با تمام اين تفاسير اكنون كمپاني‌هاي نفتي اعتقاد دارند كه سريلانكا شانس خوبي در نفت و گاز دارد. سريلانكا در سال 2010 تقاضاي نفتي برابر 35هزار بشكه داشته است. در اين سال‌ها اين كشور نفت خود را از ايران وارد مي‌كرد اما در پي بالا گرفتن تحريم‌ها اين واردات را قطع و نفت ايران را با عربستان جايگزين كرد. در سال 2014 وب‌سايت ريگ زون در گزارشي نوشت كه سريلانكا يك پالايشگاه داشته كه ظرفيتي برابر 50هزار بشكه در روز دارد. به اين ترتيب اگر ايران بخواهد واردات نفت خود به اين كشور را از سر بگيرد رقم صادراتي چيزي در اين حدود خواهد بود.
اما تقاضاي سوخت در اين كشور روندي رو به رشد دارد، طبق گزارشي كه دبيرخانه توسعه منابع نفتي سريلانكا منتشر كرده است، تقاضاي سوخت اين كشور طي 25 سال از حدود 20هزار بشكه به حدود 120هزار بشكه در سال 2040 خواهد رسيد. به‌طور كلي با توجه به بهبود وضعيت سريلانكا در ثبات، پيش‌بيني‌ها از اين حكايت مي‌كند كه تقاضا براي سوخت در اين كشور كه جمعيت قابل توجه حدود 20ميليون نفري دارد، به ويژه از طرف طبقه متوسط افزايش پيدا كند.
سريلانكا در طول سال‌هاي تحريم نيز تمايل بيشتري به واردات نفت از ايران داشت تا جايي كه يكي از مسوولان اين كشور ادعا كرده بود كه با جايگزين شدن نفت ايران با نفت عربستان، توليد بنزين در اين كشور كاهش يافته است.
20 ژوئن سال 2014 رويترز در گزارشي نوشت كه امريكا هر گونه اجازه به سريلانكا براي از سر‌گيري واردات نفت از ايران را رد كرده است. اين در حالي بود كه يكي از مقامات اين كشور پيش از آن به رويترز گفته بود كه با امريكا در راستاي اين اتفاق توافق كرده‌اند.
پيش از اين اتفاق، با توافق موقت ايران و غرب بر سر برنامه‌هاي هسته‌يي ايران در 24 نوامبر 2013 برخي محدوديت‌هاي نفتي ايران برداشته شده و ايران مجاز به فروش نفت به بعضي از كشورها با سقفي معين شد. اما سريلانكا جزو اين كشورها نبود و امريكا نيز پس از انتشار خبر در رويترز آن را تكذيب كرد.
با تمام اين تفاسير اكنون بايد ديد مذاكرات صورت گرفته ميان وزير نيروي ايران و وزير دارايي سريلانكا براي فروش نفت ايران به اين كشور چگونه صورت گرفته است؟ در حالي كه تنش‌هاي لفظي ميان ايران و عربستان در زمينه سقف توليد نفت در اوپك در روزهاي گذشته ابعاد جديدي يافت، سريلانكا به نوعي رقابتي ميان اين دو كشور محسوب مي‌شود. با توجه به چنين پيشينه‌يي راوي كاروناناياكه وزير دارايي سريلانكا با بيان اينكه ايران نسبت به درخواست سريلانكا درباره فروش نفت خام به سريلانكا در قيمت‌هاي پايين‌تر پاسخ مثبتي داده است، گفت: گفت‌وگو و تبادل نظر درباره نحوه پرداخت پول نفت به ايران در مدت كوتاهي بين دو كشور صورت خواهد گرفت.
كارواناناياكه همچنين گفت: روز چهارشنبه وزارت دارايي سريلانكا ميزبان حميد چيت‌چيان وزير نيروي ايران و هيات همراه وي بود كه در طول مذاكرات به گفت‌وگو و نحوه تقويت روابط تجاري بين ايران و سريلانكا پرداختيم. وزير دارايي سريلانكا ضمن تشكر از حمايت ايران از اين كشور در طول چند سال گذشته از همتاي ايراني خود خواست تا كمك‌هاي ايران به اين كشور براي توسعه سريلانكا تداوم داشته باشد، حميد چيت‌چيان نيز به درخواست سريلانكا مبني بر فروش نفت خام به قيمتي كمتر از قيمت بازار پاسخي مثبت نشان داد.
اظهارات كاروناناياكه و تاكيد او بر اين مساله كه «نحوه پرداخت پول نفت به ايران» در مدتي كوتاه مشخص خواهد شد، نشان مي‌دهد كه مذاكرات صورت گرفته در اين زمينه جدي است. به اين ترتيب پس از فروش نفت ايران به چند كشور اروپايي كه در هفته‌هاي گذشته صورت گرفته، سريلانكا دومين بازاريابي ايران براي برنامه‌هاي افزايش توليد نفت خود محسوب مي‌شود.
اما چگونگي به دست آوردن اين بازارها نيز نكته‌يي جالب توجه است. بايد منتظر ماند و ديد كه ايران و عربستان در نبرد خود براي دستيابي به بازارها چوب حراج به قيمت نفت خود مي‌زنند يا راه‌هاي ديگري را براي اين امكان پيدا خواهند كرد.
