خبر اقتصادی - در اين رابطه، روز گذشته وزير راه و شهرسازي در پيامي به سومين همايش بينالمللي اقيانوسشناسي خليجفارس كه در محل هتل المپيك تهران برگزار شد، اعلام كرده است: حجم اقتصادي دريا در جهان را در سالهاي اخير بهطور ميانگين سالانه بيش از هزار ميليارد دلار گزارش ميدهند، در حالي كه سهم ما با محاسبات ساده در كشور كمتر از يك درصد اين رقم است و بهطور كلي سهم اقتصاد دريا در توليد ناخالص ملي در حال حاضر خوشبينانه حدود ۲ درصد است و باور جدي صاحبنظران توسعه اين است كه اين سهم ۳ الي ۴ برابر قابل افزايش است. آخوندي در اين پيام نوشته است: امروزه گستره و تنوع دامنه فعاليتهاي دريايي بالغ بر ۱۰۰ رشته و زمينه شده است. مجموعه منافع، ويژگيها و امتيازات دريايي به قدري گسترده با اهميت و تعيينكننده است كه نه تنها در نظر، بلكه در عمل نيز ثابت شده است كه درياهاي جهان همان قلب زمين هستند. به بيان ديگر هر كشوري كه بيشتر بر دريا تسلط يابد بيشتر توانايي بهرهمندي، كنترل و اداره كره زمين را در دست ميگيرد. بيشك گسترش فزاينده رفاه بشري و توسعه شتابان و روز افزون ابعاد زندگي جوامع انساني، به افزايش توانايي نوع بشر در بهرهمندي هرچه بهتر و بيشتر از امتيازات منحصر بهفرد دريا مرتبط است؛ به عنوان يك نمونه چشمگير و خيرهكننده در اقتصاد و تجارت جهاني در دهههاي اخير ۹۰ درصد از كالاهاي تجاري جهان بين كشورها از طريق دريا حمل ميشود كه رقمي بيش از 9.5 ميليارد تن در سال را نشان ميدهد.
توسعه پوشش انساني مكران
دريادار سياري فرمانده نيروي دريايي ارتش نيز در اين همايش گفت: نتوانستهايم از منافع سرشار درياها به اندازه كافي بهرهمند شويم اما سياستگذاريهاي كلان كشور به سمت توسعه فرهنگ دريامحور در حركت است و رهبر معظم انقلاب نيز بارها درباره بيتوجهي به دريا هشدار دادهاند.
به گزارش پايگاه خبري وزارت راه و شهرسازي، سياري با بيان اينكه دستيابي به برنامههاي دريايي كشور در گرو فرهنگسازي دريايي در ميان اقشار مختلف جامعه است، اظهار كرد: نيروي دريايي ارتش براي رسيدن به اين هدف اقدامات گستردهيي انجام داده كه شامل گامبرداري در راستاي ارتقاي فرهنگ دريايي، پيشرفت اقتصادي سواحل مكران، گسترش حوزه امنيت دريايي با ورود به آبهاي آزاد منطقه از جمله بابالمندب در غرب و اقيانوس هند در شرق درياي عمان، همكاري گسترده با وزارت آموزش و پرورش براي گنجاندن دروس مرتبط با دريا در كتب درسي و راهاندازي هنرستانهاي دريايي در سواحل مكران، اجراي برنامههاي منظم بازديد دانشآموزان و فرهنگيان از سواحل سيستان و بلوچستان، حضور در دانشگاهها و سخنراني براي دانشجويان در زمينه توجه به توسعه علوم دريامحور، برگزاري دو همايش توسعه سواحل مكران در سالهاي ۹۱ و ۹۳، توسعه سازههاي دريايي در سواحل مكران، توسعه شهركسازي در سواحل مكران براي استقرار نظاميان نيروي دريايي ارتش به همراه خانوادههايشان و تغيير ديدگاه توسعه جنوب كشور از خوزستان و هرمزگان به سواحل سيستان و بلوچستان با محوريت مكران بخشي از اين اقدامات نيروي دريايي ارتش است.
400هزار نفر در بزرگترين شهر ساحلي جنوب
فرمانده نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران ادامه داد: يكسوم مرزهاي ما آبي است و بهترين سواحل ما از نظر ژئوپليتيكي سواحل مكران است. وي با اشاره به سابقه درخشان چند صد ساله ايرانيان در استفاده از حمل و نقل و تجارت دريايي اظهار كرد: از ديگر فعاليتهاي توسعه دريايي كشور، توجه به گسترش سيستم دفاعي دريايي است چراكه دشمنان ما قصد حمله به كشور را از طريق درياها خواهند داشت.
اقتصاد نفتي عامل مهاجرت به كلانشهرها
محمد سعيدنژاد، مديرعامل سازمان بنادر و دريانوردي نيز توسعه سواحل مكران را در گروي همكاري همه دستگاهها در ترويج فرهنگ دريامحور و توسعه همهجانبه سواحل جنوب شرقي كشور دانست و گفت: اهميت ويژه دريا اين است كه بدون رشد جمعيت در سواحل، امكان استقرار و پايداري توسعه در اين مناطق وجود ندارد.
محمد سعيدنژاد با اشاره به تغيير ديدگاه مقامات كلان كشور كه توسعه دريامحور را در ابعاد سياسي، اقتصادي، امنيتي، فرهنگي، اجتماعي، صنعتي و... در دستور كار خود قرار دادهاند، گفت: اهميت ويژه دريا اين است كه بدون رشد جمعيت در سواحل، امكان استقرار و پايداري توسعه در اين مناطق وجود ندارد. تراكم جمعيت در سواحل مكران معادل ۱۰درصد ميانگين تراكم جمعيت كشور در ساير مناطق است.
وي ادامه داد: اين سازمان در حال مطالعات تاريخي با همكاري پژوهشكده تاريخ دانشگاه تهران درباره تاريخچه سواحل جنوبي كشور است كه نشان ميدهد تا ۱۵۰سال قبل در سواحل مكران جمعيت قابل توجهي در حد فاصل چابهار تا بندرعباس زندگي ميكرد اما با كشف نفت و نفتي شدن اقتصاد ايران سواحل كشور به مرور از سكنه خالي و به كلانشهرها مهاجرت كردهاند اين مهاجرت محدود به سواحل نيست بلكه سبب معكوس شدن نسبت جمعيت ۶۰ درصد روستانشين، ۴۰درصد شهرنشين كشور در سه دهه گذشته به ۶۰درصد شهرنشين و ۴۰درصد روستانشين شده است. همچنين محيط زيست، آب و هوا و شرايط اقليمي كلانشهرها ديگر گنجايش افزايش جمعيت جديد را ندارد و با توجه به سياستگذاري كلان كشور كه تشويق به افزايش جمعيت است، چارهيي جز انتقال جمعيت به سواحل جنوبي را نداريم. وي با اشاره به پيشبيني تاسيس سازمان مستقل توسعه مكران در لايحه برنامه ششم توسعه بيان كرد: نبايد توسعه سواحل جنوبي را به ايجاد يك سازمان محدود كرد بلكه بايد همه دستگاهها در رسيدن به توسعه همهجانبه اعم از آموزشي، علمي، صنعتي، شهرسازي و... تلاش كنند.
استفاده از ۲۵درصد ظرفيت بندر چابهار
معاون وزير راه و شهرسازي با تاكيد بر اينكه در حال حاضر بندر چابهار تنها از ۲۵درصد ظرفيت تخليه و بارگيري خود استفاده ميكند، افزود: از آنجايي كه ساير بخشهاي اقتصادي موجود در چابهار و سواحل سيستان و بلوچستان به اندازه توسعه ظرفيت بندر چابهار رشد نداشتهاند، امكان استفاده از ظرفيت 100درصدي بندر شهيد بهشتي را نداريم.
وي با بيان اينكه سال آينده فاز اول طرح توسعه بندر شهيد بهشتي افتتاح ميشود كه با اين اتفاق ظرفيت تخليه و بارگيري چابهار به ۶.۵ميليون تن در سال افزايش مييابد، گفت: اين بندر به دليل نزديكي به اقيانوس هند مورد توجه هنديهاست. اين بندر تا نخستين بندر هند با كشتي تجاري تنها ۴ روز (۶۰۰ مايل دريايي) فاصله دارد. در دو سال اخير دولت اين كشور ۲مصوبه خاص در زمينه سرمايهگذاري در چابهار داشته كه نشاندهنده اهميت اين بندر براي دولت هند است.
افزايش ظرفيت بنادر ايران تا ۴ سال آينده
معاون وزير راه و شهرسازي ظرفيت كل بنادر ايران را در حال حاضر ۲۰۰ميليون تن در سال دانست و اظهار كرد: با اجراي طرحهاي توسعهيي تا ۵ سال آينده اين ظرفيت به ۲۵۰ميليون تن در سال ميرسد. همچنين توسعه زيرساختهاي زيست محيطي نيز در دستور كار سازمان بنادر و دريانوردي قرار دارد.