مروري بر شاخص‌هاي ICT
رتبه 74 ايران در رقابت‌پذيري جهاني
آمارهاي منتشر شده رسمي گوياي آن است كه در حوزه ارتباطات و فناوري اطلاعات از ميان 140 كشور دنيا در سال 2015 ايران از منظر شاخص‌هاي GCI يا رقابت‌پذيري جهاني، رتبه 74 دنيا را به خود اختصاص داده است. رقابت‌پذيري جهاني يا Global Competitiveness Index - GCI از جمله شاخص‌هايي است كه سالانه از سوي مجمع جهاني اقتصاد مورد بررسي قرار گرفته و گزارش‌هايي در اين زمينه منتشر مي‌شود.
خبر اقتصادی - اين شاخص ابزار كامل و همه جانبه‌يي جهت سنجش اركان رقابت‌پذيري ملي در اقتصاد خرد و كلان كشورها به شمار مي‌رود. اخيرا آمارهايي در اين زمينه منتشر شده كه براساس آن، جايگاه ايران در زمينه ارتباطات و فناوري اطلاعات در نيمه دوم جدول قرار دارد. براي تدوين اين گزارش سه بخش مجزا به عنوان زيرشاخه‌هاي GCI در نظر گرفته شده‌اند كه به ترتيب عبارتند از الزامات بنيادين، افزايش‌دهنده‌هاي كارايي و عوامل موثر در نوآوري و پيشرفته بودن كه البته هر يك از اين موارد نيز صاحب زيرشاخص‌هاي خاص خود هستند.
در بخش الزامات بنيادين معمولا مواردي چون زيرساخت‌ها، محيط اقتصادي كلان و... مورد بررسي قرار مي‌گيرد و در بخش افزايش‌دهنده‌هاي كارايي نيز موارد متعددي مورد بررسي قرار مي‌گيرند كه يكي از اين موارد آمادگي در حوزه فناوري است كه اين بخش خود زيرمجموعه‌هايي مانند استفاده از ICT، استفاده‌كنندگان اينترنت، مشتركين اينترنت باند پهن ثابت، اينترنت باند پهن، مشتركان اينترنت پهن باند موبايل، مشتركان تلفن همراه و خطوط تلفن ثابت دارد.
جايگاه ايران در بين كشورهاي منطقه
طبق آمارهاي منتشر شده در سال 2015 در ميان 24كشور منطقه تنها اطلاعات 21كشور در دسترس قرار دارد كه از ميان آنها قطر با شاخص 5.30، امارات متحده عربي با 5.24 و عربستان سعودي با 5.07 امتياز، بالاترين رتبه‌ها را دارا هستند. كشورهاي كويت با 4.59 و بحرين با 4.52 به ترتيب در رتبه‌هاي بعدي اين جدول قرار مي‌گيرند و ايران در اين شاخص با 4.09 رتبه سيزدهم جدول را به خود اختصاص داده است. پاكستان هم با 3.45 در انتهاي جدول قرار دارد.
مقايسه متوسط شاخص GCI ايران با منطقه و جهان
اما در سال 2015 درحالي مقدار شاخص GCI در ايران 4.09 بوده كه متوسط اين شاخص در منطقه 4.35 و در دنيا 4.24 بوده است. همچنين طبق آمارهاي منتشر شده اين طور اعلام شده كه ايران در زيرشاخص الزامات بنيادين از مقدار متوسط جهاني بيشتر است. اما در زيرشاخص‌هاي «افزايش‌دهنده‌هاي كارايي» و «عوامل نوآوري و پيشرفته بودن» از متوسط جهاني و منطقه‌يي عقب مانده است. بيشترين اختلاف از مقدار متوسط منطقه‌يي جهاني نيز به بحث زيرشاخص«افزايش‌دهنده‌هاي كارايي» مربوط مي‌شود. اما طبق گزارش‌هاي ارائه شده درخصوص شاخص‌هاي GCI در سال 2015 كشور سوييس بالاترين رتبه را داشته و مقدار شاخص آن 5.76 بوده است. پس از آن سنگاپور (5.68)، ايالات متحده (5.61)، آلمان (5.53) و هلند (5.50) ديگر كشورهايي هستند كه در پنج رده اول اين جدول قرار گرفته‌اند. ايران نيز در اين جدول از ميان 140كشور دنيا رتبه 74 را به خود اختصاص داده است. گينه نيز با شاخص حدود 2.84 در آخرين پله جدول قرار گرفته است.
وضعيت كشورهاي منطقه از منظر شاخص‌هاي GCI
در ميان كشورهاي منطقه نيز به ترتيب قطر (5.30)، امارات متحده عربي (5.24)، عربستان (5.07)، كويت (4.59)، بحرين (4.52)، آذربايجان (4.5)، قزاقستان (4.49)، تركيه (4.37)، عمان (4.25)، اردن (4.23) و گرجستان (4.22) رتبه‌هاي اول تا يازدهم جدول را به خود اختصاص داده‌اند و پس از آنها ايران در رتبه بعد قرار گرفته است. تاجيكستان، ارمنستان، لبنان، قرقيزستان، مصر، پاكستان، يمن، ازبكستان، افغانستان، سوريه، عراق و تركمنستان نيز در رده‌هاي پاياني اين جدول قرار دارند.
