خبرهایی از برنامه‌هاي اكتشافي دولت در معادن
«فولاد» جاذب سرمايه‌‌هاي نوظهور، ژاپن خواهان سرمايه‌گذاري وسيع در زنجيره فولاد ايران است
به تازگي ايران يكي از بازارهاي نوظهور دنيا شناخته شده كه مورد توجه سرمايه‌گذاران خارجي قرار گرفته است؛ از همين رو بايد از اين شرايط خلق شده براي رشد اقتصادي، افزايش درآمد سرانه، توسعه اشتغال و ارتقاي صنايع حداكثر بهره‌برداري را برد.
خبر اقتصادی - كشور ما از لحاظ زمين‌شناسي، داراي ۶۸نوع ماده معدني است و به لحاظ تنوع، جزو ۱۰كشور برتر معدني قرار دارد. اين در حالي است كه وزير صنعت، معدن و تجارت معتقد است كه اغلب اكتشافات انجام شده تاكنون به‌صورت سطحي بوده و ميانگين عمق حفاري به ۵۰متر هم نمي‌‌رسيد. براين اساس، يكي از برنامه‌هاي ما بايد اين باشد كه به سمت اكتشافات عمقي و زيرعمقي برويم. به گفته نعمت‌زاده، گرچه فعاليت‌هاي خوبي در گذشته انجام شده اما اين فعاليت‌ها به هيچ عنوان براي بهره‌برداري از اين منابع خدادادي كافي نبوده است، ضمن اينكه در كشورهاي ديگر عمده سرمايه‌گذاري‌ها در معادن بزرگ‌مقياس انجام مي‌گيرد اما عمده معادن كشور ما كوچك‌مقياس هستند و براي رسيدن به معادن بزرگ‌مقياس سعي كرديم مقياس كارهاي اكتشافي را بالاتر ببريم. از طرفي بايد گفت ميزان ذخاير قطعي سنگ آهن كشور نزديك به 3ميليارد تن بود كه انتظار مي‌رود با اتمام فعاليت‌هاي اكتشافي كه اين سازمان از دو سال گذشته آغاز كرده، به ميزان ذخاير قطعي سنگ آهن در ايران حداقل 50درصد افزوده شود. به‌طوري‌كه رييس هيات عامل ايميدرو در اين باره مي‌گويد: انجام فعاليت‌هاي اكتشافي يكي از برنامه‌هاي معطل سال‌هاي گذشته بود؛ اين در حالي است كه براي دستيابي به اهداف چشم‌انداز 1404 بايد از ذخاير كافي براي ايجاد 55ميليون تن ظرفيت فولاد برخوردار باشيم. بر اين اساس، با توجه به پيش‌بيني‌هاي جهاني، تا سال 2030 روند توليد فولاد صعودي است و اين امر نشان از اهميت ظرفيت‌سازي در صنعت فولاد مي‌دهد؛ هرچند تا يكي، دو سال آينده نيز كماكان ركود بر بخشي از بازارهاي جهاني حكمفرماست.
زنجيره توليد معدن كامل‌تر مي‌شود
محمدرضا نعمت‌زاده، وزير صنعت، معدن و تجارت با اشاره به اينكه در گذشته حداكثر وسعت محدوده اكتشافي ۴۰كيلومتر مربع بوده اما اكنون با تعريف پهنه‌ها، اين مقياس بالاتر رفته و محدوده‌ها وسيع‌تر شده، تصريح كرد: با انجام عمليات اكتشافي و رسيدن به محدوده‌هاي اميدواركننده و ذخاير مواد معدني، محدوده‌ها كوچك‌تر شده و پروانه اكتشاف براي آنها صادر خواهد شد. وزير صنعت، معدن و تجارت با بيان اينكه بين سال‌هاي ۸۴ تا ۹۲ بالغ بر ۱۰۰ميليون تن سنگ‌آهن از كشور صادر شد كه ارزشي معادل ۵ميليارد دلار داشت، خاطرنشان كرد: اين در حالي است كه در همين فاصله زماني با واردات ۳۰ميليارد دلاري فولاد مواجه بوده‌ايم، لذا هرقدر زنجيره توليد مواد معدني كامل‌تر شود، ارزش افزوده بيشتري در بخش معدن رخ خواهد داد. به گفته نعمت‌زاده، از سال ۹۲ سازمان زمين‌شناسي عمليات ژئوفيزيك كشور را سرعت داده است و طي ۹ماهه امسال نزديك به ۱۵۰هزار كيلومتر خطي عمليات ژئوفيزيكي را به انجام رسانده، اين در حالي است كه در ۱۰ سال منتهي به سال ۹۲ در مجموعه ۲۲۰هزار كيلومتر خطي ژئوفيزيك هوايي انجام گرفته بود.
آزادسازي ۱۷ هزار محدوده بلوكه‌شده
نعمت‌زاده همچنين به آزادسازي محدوده اكتشافي بلوكه شده اشاره كرد و گفت: وزارت صنعت، معدن و تجارت از ابتداي دي ماه سال جاري نيز اقدام به آزادسازي ۱۷هزار محدوده اكتشافي بلوكه شده از طريق سامانه كاداستر كرده‌اند. البته هم‌اكنون ۴۰ميليارد تن انواع ذخيره معدني در كشور وجود دارد و سالانه ۴۰۰ميليون تن مواد معدني استخراج مي‌شود كه براي آن برنامه‌هاي بلندمدتي تدوين شده است. وزير صنعت، معدن و تجارت با تاكيد بر اينكه بخش معدن رويكرد خوب و نقش خاصي در اقتصاد مقاومتي دارد، يادآورد شد: خوشبختانه در دوران تحريم، به دليل وجود ذخاير عظيم خدادادي معدني كمترين آسيب را ديده است كه تنها آسيب اين بخش از لحاظ تاخير بر تحويل ماشين‌آلات معدني بوده‌اند. نعمت‌زاده بخش معادن ايران را فرصت مناسبي براي حضور همه سرمايه‌گذاران داخلي و خارجي عنوان كرد و گفت: از اين رو ما حمايت كامل خود را از اين بخش اعلام مي‌كنيم، علاوه بر آن، براي حضور شركت‌هاي خارجي در بخش اكتشاف منعي وجود ندارد و مي‌توانند در اين بخش سرمايه‌گذاري كنند. وزير صنعت، معدن و تجارت با تاكيد بر توجه خاص به موضوع تكميل زنجيره معدن از لحاظ ارزش افزوده و اشتغالزايي، افزود: صادرات مواد خام و تبديل آن به مواد با ارزش براي توليدات داخلي و نيز صادرات امري ضروري است. وي يادآور شد: اين وزارتخانه تاكنون موفق شده است، ۸۵درصد از پهنه‌هاي معدني كشور را به سرمايه‌گذاران واگذار كند؛ به‌طوري‌كه در گذشته عمده اين مناطق به صورت بلوكه شده بوده است.
كشف 400 ميليون تن ذخاير معدن جديد
از سوي ديگر اظهارات رييس هيات عامل ايميدرو از كشف 400ميليون تن ذخاير قطعي و جديد سنگ‌آهن در كشور حكايت دارد. مهدي كرباسيان به دستاوردهاي اكتشاف معادن اشاره كرد و گفت: 200 ميليون تن از اين ميزان ذخاير مربوط به ناحيه فلات مركزي و 200ميليون تن نيز به ناحيه سنگان در شمال شرق كشور مربوط است. رييس هيات عامل ايميدرو با بيان اينكه شركت‌هاي خارجي از اروپا و به ويژه ژاپن نيز خواهان سرمايه‌گذاري وسيع در زنجيره فولاد ايران شدند، گفت: اخيرا يك شركت ژاپني علاقه وافري به سرمايه‌گذاري در ايران دارد. ژاپني‌ها از تعيين قيمت‌ها و انحصاري عمل كردن شركت‌هاي استراليايي ناخرسند شدند و خواهان سرمايه‌گذاري در كشور ما هستند تا بخشي از نياز خود به سنگ‌آهن را از بازار ايران تامين كنند. رييس هيات عامل ايميدرو درباره وضعيت اين بخش سال آينده گفت: در سال آينده، تعداد بيشتري كارخانه‌هاي توليد سنگ‌آهن، گندله و فولادسازي وارد مدار توليد مي‌شوند كه گام بزرگي براي ايجاد توازن در زنجيره توليد فولاد محسوب مي‌شوند. به گفته كرباسيان، فولاد نقشي اساسي در بازار نوظهور ايران ايفا خواهد كرد كه نياز است چالش‌هاي فعلي صنعت فولاد و توسعه در كشور برطرف شود. وي افزود: مشخص نبودن وضعيت نرخ انرژي براي سرمايه‌گذاران، نيازمندي بخش معدن به توسعه خطوط ريلي براي ارائه قيمت رقابتي، به‌روز شدن فناوري توليد و تامين نقدينگي به عنوان مهم‌ترين چالش‌هاي فعلي توسعه بخش معدن و صنايع معدني و حتي تمام صنايع آهني و غيرآهني است. رييس هيات عامل ايميدرو به پايين بودن تقاضا در كشور نيز اشاره كرد و گفت: تحريك تقاضا به ويژه بخش مسكن مي‌تواند بخش بزرگي از مشكلات پيش روي فولادسازان و صنايع وابسته و معدن را برطرف كند. وي در عين حال تهاتر كالا در مقابل بدهي را راه‌حل مناسبي براي حل مشكلات فولاد ندانست و اظهار داشت: اقدام بانك مركزي براي صدور مصوبه خريد دين، يكي از راهكارهاي مناسب اين بخش است. در حالي كه تحريك تقاضا از بخش خودرو آغاز شده بهتر بود از بخش فولاد آغاز شود كه به عنوان صنعت مادر، بسياري از صنايع زيربخشي را فعال مي‌كرد.
جهش قيمت مواد معدني در سال 2019
از سوي ديگر، به گفته رييس سازمان زمين‌شناسي و اكتشافات معدني، بالغ بر چهار و نيم ميليارد متر مكعب شورابه دايمي در كشور داريم كه درصدديم پروژه اكتشاف املاك تبخيري را به جريان بيندازيم. محمدتقي كره‌اي يادآور شد كه در برنامه پنج‌ساله ششم توسعه، بر اين سازمان تكليف شده تا سه هزار نقشه زمين‌شناسي به مقياس يك در 25 هزارم را تدوين كند. وي گفت: در سال جاري بالغ بر 38 هزار نمونه معدني آناليز شده و از لحاظ كيفي نيز اتفاقات مهمي در اين زمينه رخ داده است. از جمله اينكه عناصر نادر خاكي را آناليز كرده‌ايم. كره‌اي افزود: در سال 83 با مقياس يك ميليونيوم براي 12 عنصر معدني كار كرديم و هم‌اكنون با مقياس صد هزار روي 32 عنصر اين كار را انجام مي‌دهيم كه به نوبه خود جهشي در بخش معدن و اكتشافات معدني محسوب مي‌شود تا با زمان كمتري اكتشافات تكميلي صورت پذيرفته و اطلاعات آن در اختيار سرمايه‌گذاران داخلي و خارجي قرار گيرد. معاون وزير صنعت، معدن و تجارت در ادامه گفت: كاهش قيمت‌ها روي معدن نيز تاثير گذاشته و خوشبختانه پيش‌بيني كارشناسان اين است كه تا سال 2019 يك حركت جهشي قيمت مواد معدني به قيمت‌هاي ثابت خود باز گردد.
دليل كاهش قيمت فولاد در بازار جهاني
از طرفي يك عضو انجمن توليدكنندگان فولاد معتقد است: در درازمدت توليد صنايع معدني در مكان‌هايي كه به معدن و منبع انرژي نزديك هستند، توجيه‌پذير است و ايران نيز مي‌تواند توليد خود را توسعه دهد، اما بايد توجه داشت كه وضعيت تا پنج سال آينده تغيير خاصي نخواهد كرد. رضا شهرستاني افزايش صادرات فولاد چين را باعث افزايش عرضه و افت قيمت‌ها عنوان مي‌كند و مي‌گويد: تنها راه افزايش توليد فولاد و گسترش صادرات، سرمايه‌گذاري خارجي است. شهرستاني با بيان اينكه ظرفيت نصب شده توليد فولاد در چين حدود يك ميليارد تن در سال است، اظهاركرد: در سال گذشته چين 800 ميليون تن فولاد توليد كرد و پيش‌بيني كرده بود كه 100ميليون تن از اين فولاد توليدي را صادر كند.
