جاه‌طلبي نفتي ايران در مواجهه با ترديد كمپاني‌هاي غربي

خبر اقتصادی - روياي 2برابر شدن توليد نفت خام كشور چيزي كه از زمان انقلاب سال 1979 تاكنون اتفاق نيفتاده است. اكنون تحريم‌هاي غربي كنار رفته‌اند و وضعيت كلي اقتصاد ايران و جايگاه اين كشور در بازار انرژي به ‌شدت وابسته به افزايش توليد نفت است. اما در اين وضعيت صنعت نفت ايران با «سياسي‌سازي» و گرسنگي به دانش فني و تجهيزات غرب مواجه است. ايران براي رسيدن به هدف آقاي زنگنه به جذب 30ميليارد دلار سرمايه خارجي احتياج دارد اما شركت‌هاي نفتي غربي همچنان محتاط باقي مانده‌اند.

الدار سيتره، مدير اجرايي شركت نفتي استات اويل نروژ در گفت‌وگويي در اين باره مي‌گويد: ما در مورد ايران كمي مردد هستيم.

استات اويل شركتي است كه تا سال 2009 مشغول انجام عمليات نفتي در ايران بود اما در ادامه با مشكلات سرريز هزينه‌ها همچنين اتهام فساد روبه‌رو شد.

سيتره اضافه مي‌كند: من فكر مي‌كنم زمان درازي براي توسعه منابع نفتي ايران احتياج است.

افزايش توليد نفت اكنون براي حسن روحاني به عنوان رييس‌جمهور ايران اهميت زيادي دارد چراكه او اميد داشته است از قبل رفع تحريم‌ها، نفعي اقتصادي عايد ايران شود.

درآمدهاي نفتي 25درصد از بودجه ايران را تشكيل مي‌دهند و افزايش توليد نفت كمك به رييس‌جمهوري‌ خواهد بود كه در سال 2013 و زماني كه اين پست را عهده‌دار شد با جمعيت جوان زيادي مواجه بود كه به دنبال اشتغال بودند. اما روحاني در مقابل با گروهي از معترضان نيز مواجه است كه با جذب سرمايه خارجي مخالفت مي‌كنند.

ايران در وضعيتي توليد نفت خود را افزايش مي‌دهد كه قيمت نفت در يكي از بحراني‌ترين دوران خود به سر مي‌برد. اوپك نيز به عنوان سازماني كه ايران نيز عضوي از آن است ضعيف‌ترين دوران خود را تجربه مي‌كند. در اين شرايط ايران و عربستان نيز به عنوان دو عضو اصلي اوپك در منازعات خاورميانه موضعي متضاد داشته و روابط ديپلماتيك خود را نيز قطع كرده‌اند.

افزايش توليد نفت ايران، بازار را با مازاد عرضه‌يي بيش از پيش مواجه خواهد كرد. مازادي كه در ماه پيش توانست قيمت‌ها را به زير 27دلار در هر بشكه سوق دهد. ايران از پيوستن به اقدام فريز كردن توليد نفت براي تقويت قيمت امتناع كرده است. تمام اين مسائل از مواردي خواهد بود كه در كنفرانس HIS در هوستون به بحث گذاشته خواهد شد.(روزنامه تعادل در روز يك‌شنبه 2 اسفند به طور مفصل درباره اين كنفرانس گزارشي تهيه كرده بود)

مقامات رسمي ايران اعلام كرده‌اند كه آنها توليد نفت خود را در ماه گذشته 14درصد افزايش داده و به بيش از 3ميليون بشكه در روز رسانده‌اند. آنها به دنبال رسيدن به هدف افزايش يك ميليون بشكه‌يي توليد نفت خام خود تا انتهاي سال هستند. مقامات ايراني مدعي هستند كه پمپ كردن اين ميزان از نفت كار ساده‌يي است. اگر بخواهيم فارغ از اهداف بلندپروازانه آقاي زنگنه سطح توليد نفت ايران را بازگشت به قبل از تحريم در نظر بگيريم نيز ايران براي دستيابي به آن به پول، تجهيزات و دانش فني احتياج دارد كه بدون آنها اين كشور نخواهد توانست به ذخاير 158ميليارد بشكه‌يي اثبات شده خود دست پيدا كند.  ايران توسط سفارت نروژ از آن كشور تقاضا كرده كه در صنعت نفت ايران سرمايه‌گذاري كند. اين مساله از طريق يكي از ارتباط‌هاي وال استريت ژورنال در سفارت نروژ در تهران فاش شده است.

شركت‌هاي برجسته نفتي اروپايي مانند شل، توتال و اني اعلام كرده‌اند كه علاقه‌مند به همكاري با ايران هستند اما بايد شرايط اين همكاري مشخص باشد.

شركت‌هاي امريكايي مانند اكسون موبيل و شورون نيز بيان كرده‌اند كه درحال مطالعه چشم‌انداز حقوقي همكاري با ايران هستند.

قراردادهاي نفتي ايران كه در دوران پيش از تحريم‌ها بسته مي‌شد به «ضرري طاقت‌فرسا» معروف بود. حالا اما شرايط جديد به شركت‌هاي نفتي اجازه مي‌دهد مدت بيشتري در ايران مانده و پول بيشتري به دست آورند.

قراردادهاي جديد نفتي در ايران با موج اعتراض بسيجي‌ها كه يك گروه شبه نظامي در ايران هستند، مواجه شده است.

عرفان قاسم‌پور، كارشناس مديريت قراردادها در تهران در اين باره مي‌گويد: مخالفان سياسي از موضوع قراردادها عليه وزارت نفت استفاده مي‌كنند. هر گونه تاخير در زمينه قراردادها، شكل‌گيري چارچوب زماني همكاري ايران با شركت‌هاي بين‌المللي نفتي را با مشكلات مواجه مي‌كند.

اكنون ايران براي دستيابي به هدف توليد 6 ميليون بشكه‌يي نفت خام در سال 2020 به كمپاني‌هاي غربي احتياج دارد. شايد ايران بتواند با اتكا به شركت‌هاي داخلي همچنين كمپاني‌هاي چيني بخشي از ميدان‌هاي خود را پيش ببرد اما تكنولوژي‌هايي مانند«ازدياد برداشت» در اختيار شركت‌هاي نفتي غربي است. رابين ميلز يك تحليلگر نفتي مي‌گويد: « ايران منابع عظيم نفت را در اختيار دارد و از لحاظ ژئوپليتيك نيز در موقعيت خوبي واقع شده اما بدون كمك كمپاني‌هاي غربي اين كشور نصف مسير براي رسيدن به هدف افزايش توليد نفت را نيز طي نخواهد كرد.»

او اضافه مي‌كند: پس از طي اين مسير ايران به سرمايه‌گذاري‌هاي قابل توجه خارجي احتياج پيدا خواهد كرد كه به مذاكرات زمانبري منتهي خواهد شد.