براساس تازهترين گزارش مركز آمار ايران از وضعيت بيكاري در كشور نرخ بيكاري در پاييز سال 94 به 10.88درصد رسيده است كه معادل 0.32درصد از نرخ بيكاري سال 93 بالاتر بوده است، اما اين رشد در شرايطي اتفاق افتاده است كه جمعيت شاغل كشور در تابستان سال 94 به بالاترين رقم تعداد افراد شاغل در كشور سال 84 به بعد به ثبت رسيده است.
خبر اقتصادی - براساس گزارشهاي سالانه مركز آمار ايران بالاترين افراد شاغل در دولت احمدينژاد مربوط به سال 86 است با حدود 21.1ميليون نفر شاغل، در تابستان سال 94 تعداد جمعيت شاغل كشور به 22.4ميليون نفر رسيده است، اين در حالي است كه در دولت يازدهم طي سالهاي 92 تا 94 نزديك به 1.1 ميليون اشتغال ايجاد شده و سرجمع فعاليت دولت نهم و دهم حدود 100هزار اشتغال بوده است.
اشتغال جوانان
در ماههاي گذشته در مورد وضعيت اشتغال جمعيت جوان كشور انتقادات زيادي مطرح شده بود نكته جالب اينجاست كه با نگاهي به تركيب جمعيت بيكار كشور به اين نتيجه ميرسيم كه همواره سهم جمعيت زير 30سال در جمعيت بيكار كشور بسيار بالا بوده است؛ كه البته بخشي از اين وضعيت ناشي از سهم بالاي جمعيت در حال تحصيل در جمعيت زير 30سال كشور است و ارزيابي گزارشهاي مركز آمار ايران نشان ميدهند در عمل دولت يازدهم توانسته است با اتخاذ سياستهاي اشتغالي صحيح اين سهم را به پايينترين حد طي يك دهه اخير برساند، جمعيت بيكار زير 30سال كشور طي سالهاي 92 و 93 به حدود 1.5ميليون نفر رسيدهاند در حالي كه سهم اين گروه سني در جمعيت بيكار كشور طي سالها بهطور متوسط رقمي معادل 1.9 ميليون نفر بوده است.
در جمعبندي ارقام ثبت شده در گزارشهاي مركز آمار ايران ميتوان گفت سياستهاي دولت طي سالهاي 92 تا 94 در مقايسه با سال 91 براي بالغ بر 352 نفر از بيكاران زير 30سال كشور زمينهساز اشتغال شده است.
رشد نرخ بيكاري با افزايش اميد به اشتغال
نرخ بيكاري افزايش پيدا كرده است اما اين افزايش در شرايطي رخ داده است كه متوسط نرخ بيكاري طي سالهاي 92 تا 94 معادل 10.56درصد بوده در حالي كه طي سالهاي 84 تا 91 نرخ بيكاري متوسط حدود 11.74درصد بوده و به اين ترتيب دولت توانسته است نرخ بيكاري را حدود 1.1درصد كاهش دهد. آنهم در شرايطي كه نرخ مشاركت اقتصادي بيشتر شده يعني افرادي كه بالاي 10سال سن داشته و قبل از آن تمايلي به حضور در بازار كار نداشتهاند دوباره به بازار كار رجوع ميكنند، ميزان جمعيت فعال طي سالهاي 92 تا 94 معادل 1.3ميليون نفر افزايش پيدا كرده كه از اين تعداد 1.1ميليون نفر جذب بازار كار شده و تنها 200هزار نفر به جمعيت بيكار اضافه شده در حالي كه در سالهاي84 تا 91 ميزان جمعيت فعال 94هزار نفر افزايش پيدا كرده و عملا افزايش 5.9ميليون نفري جمعيت بالاي 10 سال كشور اصلا به سمت بازار كار هدايت نشدهاند يا به دليل نااميدي از پيدا كردن شغل از اين بازار خارج شده و ديگر در آمار جمعيت فعال از آنها نامي برده نشده است. دكتر عبدهتبريزي مشاور مالي وزير راه و شهرسازي در مورد مشكل بيكاري عنوان ميكند در حال حاضر بيش از نرخ بيكاري وضعيت پايين بودن نرخ مشاركت اقتصادي براي اقتصاد ايران بحرانساز است، وي در تحليل اين نكته ميگويد: در حال حاضر از جمعيت بالاي 10سال كشور كه حدود 64ميليون نفر هستند تنها 38درصد در بازار كار فعال هستند اين نشان ميدهد كه با بيكاري هر نفر حدود 3.7نفر از جمعيت دچار بحران اقتصادي ميشوند بايد براي اين مشكل چارهانديشي شود.
نكتهيي كه دكتر عبده به آن اشاره دارد البته در سالهاي اخير روند رو به بهبودي داشته است ولي هنوز تا نقطه مطلوب فاصله دارد، نرخ مشاركت اقتصادي 38.1درصد در پاييز سال 94 در مقايسه با نرخ مشاركت 36 تا 37درصدي سالهاي پاياني دهه 80 اتفاق افتاده است و در سر جمع فعاليت دولت يازدهم تعداد جمعيت فعال كشور حدود 1.6ميليون نفر افزايش پيدا كرده و اين اتفاق در شرايطي افتاده است كه ميزان درآمد نفتي كشور بهشدت كاهش پيدا كرده است. پيشبيني ميشود درآمدهاي نفتي كشور در سال 94 در بهترين حالت به 25ميليارد دلار ميرسد در حالي كه متوسط درآمدهاي نفتي كشور طي سالهاي 84 تا 91 رقمي نزديك به 80 ميليارد در سال بوده است.
دولت موفق شده است با وجود كاهش درآمدهاي نفتي نرخ تخصيص بودجههاي عمراني را افزايش دهد بهطوري كه در سال 93 عملكرد 30ميليارد دلاري بودجه عمراني از سال 94 به بعد بيسابقه بوده است و اين وضعيت به خودي خود به ايجاد اشتغال مولد در كشور منجر شده است.
علی پاکزاد