تمركز بيش از نيمي از فعاليت‌هاي بانكي در تهران

خبر اقتصادی - محسن شمشيري: مبلغ سپرده‌ها با كسر سپرده قانوني معادل 853 هزار و 629 ميليارد تومان بوده و البته سپرده‌هاي ارزي بدون كسر سپرده قانوني محاسبه شده‌اند. ميزان مانده تسهيلات كل بانك‌هاي كشور نيز در آبان 94 معادل 726هزار و 305ميليارد تومان بوده كه در 8 ماه اول سال 94 به ميزان 86هزار ميليارد تومان افزايش يافته و رشد 13.5درصدي در يك سال اخير داشته و نسبت به اسفند 93 نيز به ميزان 7.8درصد رشد كرده است.

  سهم 85 درصدي تسهيلات از سپرده‌ها

نسبت تسهيلات به سپرده‌ها بعد از كسر سپرده قانوني به ميزان 85.1درصد بوده و بانك‌ها 85درصد سپرده‌هاي خود را به صورت تسهيلات به متقاضيان پرداخت كرده‌اند. نسبت تسهيلات به سپرده‌ها در استان تهران 88.7درصد و در استان كهگيلويه و بويراحمد معادل 128.3درصد بوده است.

  تفاوت تسهيلات تهران با استان‌هاي ديگر

بيشترين مبلغ سپرده‌ها مربوط به استان تهران با رقم 570 هزار ميليارد تومان است كه سهم 59.4 درصدي از كل سپرده‌هاي كشور داشته است. كمترين مبلغ سپرده نيز مربوط به استان كهكيلويه و بويراحمد با 2132ميليارد تومان است كه سهم آن معادل 0.2 درصد از كل سپرده‌ها بوده است. به عبارت ديگر، سپرده‌ها در بانك‌هاي تهران به عنوان برخوردارترين استان كشور 267برابر سپرده بانك‌هاي كهگيلويه و بويراحمد به عنوان محروم‌ترين استان از نظر فعاليت‌هاي بانكي است و فاصله و شكاف و قطبي بودن شديد وضعيت سپرده‌ها و تمركز امكانات در تهران را نسبت به محروم‌ترين استان‌هاي كشور نشان مي‌دهد. ميزان تسهيلات در تهران نيز در آبان 94 معادل 455هزار و 494ميليارد تومان با سهم 62.7 درصدي از كل تسهيلات بانك‌هاي كشور بوده كه بيشترين تسهيلات را به خود اختصاص داده و استان كهگيلويه و بويراحمد با رقم 2397ميليارد تومان تسهيلات كمترين رقم و كمترين سهم معادل 0.3 درصد كل تسهيلات را به خود اختصاص داده است. بر اين اساس تسهيلات استان تهران 190برابر تسهيلات در محروم‌ترين استان كشور از نظر فعاليت‌هاي مالي است و نشان‌دهنده فاصله شديد و تمركز امكانات در تهران است و حتي شركت‌هايي كه در نقاط مختلف كشور و خارج تهران فعاليت دارند از طريق بانك‌هاي كشور اقدام به دريافت تسهيلات كرده‌اند. اين موضوع نشان مي‌دهد كه دولت و بانك‌ها براي تمركز زدايي و تشويق صنايع و شركت‌ها در استان‌هاي كشور بايد برنامه‌ريزي كنند و با ارائه مشوق‌هايي، شركت‌ها را تشويق به سرمايه‌گذاري در استان‌هاي محروم و كمتر برخوردار كشور كنند.

  62 درصد تسهيلات در تهران

نگاهي به آمارهاي آبان 94 نشان مي‌دهد كه معادل 570 هزار ميليارد تومان يعني 59.4 درصد سپرده‌هاي كل كشور در بانك‌هاي تهران سپرده‌گذاري شده است. همچنين مانده تسهيلات بانكي در بانك‌هاي تهران معادل 455هزار ميليارد تومان بوده كه 62.7 درصد كل تسهيلات بانكي‌هاي كشور را به تهران اختصاص داده است. اين موضوع علاوه بر اينكه نشان‌دهنده تمركز شديد امكانات مالي، بودجه‌يي و بانكي كشور در تهران است، فاصله شديد فعاليت‌هاي بانكي در تهران با ساير استان‌ها را نشان مي‌دهد. از سوي ديگر تفاوت سهم استان تهران از تسهيلات با سهم تهران از سپرده‌ها نشان‌دهنده اين واقعيت است كه فشار شركت‌ها و فعالان اقتصادي در تهران منجر به افزايش سهم تهران از تسهيلات شده و استان تهران به ميزان 3.3 واحد درصد بيش از سهم خود از سپرده‌ها در دريافت تسهيلات سهم داشته است. يكي از علل مهم بالا بودن رقم تسهيلات و سپرده‌ها در استان تهران استقرار دفاتر بسياري از شركت‌ها و موسسات توليدي ساير استان‌ها در استان تهران است و عمده فعاليت‌هاي بانكي آنها از طريق شعب بانك‌ها و موسسات اعتباري استان تهران انجام مي‌شود. اين موضوع نشان‌دهنده معضل بزرگ تمركز امكانات و بودجه، سازمان‌هاي دولتي، شركت‌هاي بزرگ، بازار كالا و تجارت خارجي و داخلي در تهران است كه باعث شده بسياري از كالاها ابتدا به تهران وارد سپس از تهران به سمت استان‌هاي كشور صادر شود. حتي بسياري از فعاليت‌هاي اقتصادي كه در خارج تهران و استان‌ها انجام مي‌شود، دفاتر مركزي، مديريت، و امور تجاري و اداري خود را در تهران انجام مي‌دهند. به قول يكي از فعالان اقتصادي اگر بخواهم به شهر خودم كالا بفروشم، نمي‌خرند، در تهران دفتر تجاري ايجاد كردم و امروز همان كالا را در شهر خودم توليد و به بازار عرضه مي‌كنم اما خريدار تصور مي‌كند كه از تهران كالا را خريداري كرده است. اين نكته نشان‌دهنده واقعيت تلخ تمركز امكانات تجاري و اداري و صنعتي و بودجه‌يي و حتي فعاليت بانكي، سپرده‌گذاري و دريافت تسهيلات در تهران است.

  استان‌هايي كه سهم بيشتري از سپرده تسهيلات داشته‌اند

همچنين استان‌هايي كه سهم آنها از كل تسهيلات بانك‌هاي كشور كمتر از سهم آنها از كل سپرده‌هاي بانكي كشور بوده است شامل اصفهان، خراسان رضوي، فارس، خوزستان، البرز، قم، بوشهر، سيستان و بلوچستان و زنجان بوده‌اند.