تهيه صورت‌های مالی استاندارد و افشای کامل اطلاعات بانك ها از طريق استانداردهای بین المللی + فرم هاي نمونه استاندارد

در فرم هاي نمونه صورت هاي مالي بانك ها و موسسه هاي اعتباري، تهيه گزارش هاي مختلفي از جمله ريسك هاي بانك، وثايق، طبقه بندي تسهيلات، عقود مشاركتي، مبادله اي ، مديريت تسهيلات غيرجاري، پوشش ريسك اعتباري، ريسك نقدينگي، دارايي ها و بدهي ها، ريسك هاي مختلف، تحليل ارزش نرخ ارز و ريسك آن، كفايت سرمايه و نسبت اهرمي مورد تاكيد قرار گرفته است

در فرم صورت هاي مالي نمونه استاندارد شده كه براي بانك ها و موسسه هاي اعتباري در نظر گرفته شده، علاوه بر صورت هاي مالي معمولي مانند ترازنامه و سود و زيان، بايد مجموعه ريسك هاي نقدينگي، عملياتي، اعتباري، ‌نرخ ارز و... بايد وضعيت دارايي ها، بدهي ها، تعهدات، تسهيلات، سپرده ها، ‌و... مورد بررسي قرار گرفته و به تفكيك براي دوره هاي زماني مختلف از طريق گزارش ها و يادداشت هاي توضيحي اعلام شود.  

در فرم هاي نمونه كه به تازگي منتشر شده، گزارش به مجمع عمومي صاحبان سهام شامل ترازنامه، عملكرد سپرده هاي سرمايه گذاري، سود و زيان، تغييرات حقوق صاحبان سهام، جريان وجوه نقد، يادداشت هاي توضيحي، و... مورد توجه قرار گرفته است. 

در ابتداي گزارش ضمن  معرفي و تاريخچه بانك، فعاليت اصلي بانك، تعداد شعب، تعداد اشتغال كاركنان، دفترمركزي و سرپرستي ها، شعب استان تهران و ساير استان ها، مناطق آزاد، شعب خارج از كشور، اعلام خواهد شد. 

همچنين واحد پولي ريالي و ارزي مورد استفاده در فعاليت هاي بانك بايد مشخص شود. مفروضات، تخمين ها و قضاوت هاي حسابداري، اندازه گيري و بهاي تمام شده، بايد در رويه حسابداري مورد توجه باشد. 

در بخش سرمايه گذاري ها، نحوه ارزيابي سرمايه گذاري بلندمدت، سرمايه گذاري جاري، كوتاه مدت و ارزشيابي و بهاي تمام شده مورد توجه قرار مي گيرد. 

نحوه شناسايي درآمد بانك، شركت هاي فرعي و وابسته، شركت هاي زيرمجموعه، سرمايه گذاري بلندمدت و جاري، نيز تاكيد شده است. 

دارايي هاي ثابت مشهود، تجديد ارزيابي ارزش دارايي ها، بهاي تمام شده، عمر مفيد، استهلاك، و ماده 151 قانون ماليات هاي مستقيم، و روش استهلاك نيز بايد مشخص شود. 

دارايي هاي نامشهود نيز شامل شناسايي درآمدتسهيلات اعطايي، كارمزد، وجه التزام و... است. 

مطالبات بانك ها شامل  جاري، سررسيد گذشته، معوق، مشكوك الوصول،نيز بايد به صورت تفكيك شده اعلام شود. 

كارمزد ها نيز كارمزد ضمانت نامه ها، خدمات بانكي، و  تسهيلات قرض الحسنه، است. 

همچنين مبناي تعيين سهم سپرده گذاران از درآمد مشاع بايد مشخص شود. 

طبقه بندي تسهيلات اعطايي نيز شامل جاري تا 2 ماه از سررسيد، سررسيد گذشته بين 2 تا 6 ماه تاخير، معوق بين 6 تا 18 ماه تاخير، مشكوك الوصول با بيش از 18 ماه تاخير از سررسيد يا قطع پرداخت است 

بانك براي مطالبات مشكوك الوصول بالاي 18 ماه تاخير بايد ذخيره در نظر بگيرد. ذخيره عمومي شامل 1.5 درصد مانده كل تسهيلات در پايان هرسال است و ذخيره اختصاصي نيز براي برخي تسهيلات بايد متناسب با ارزش روز وثايق واعمال ضرايب براي سررسيد گذشته 10 درصد، براي معوق 20 درصد و براي مشكوك الوصول بين 50 تا 100 درصد بايد در نظر گرفته شود. 

همچنين بانك و موسسه اعتباري بايد ذخيره مزاياي پايان خدمت كاركنان، تعهدات مزاياي بازنشستگي كاركنان، را نيز منظور كند. 

در بخش تسعير ارز، حساب هاي داخل كشورو  عمليات خارجي بايد گزارش شود و  سهام خزانه نيز اعلام خواهد شد. 

در بخش تشريح ريسك هاي بانك، نيز ريسك اعتباري، ريسك نقدينگي، ريسك بازار و ريسك عملياتي بايد اطلاع رساني شود. تحليل كيفيت اعتباري و تسهيلات اعطايي به بانك ها، مشتريان و ضمانت ها و اعتبارات اسنادي بايد گزارش شود. 

همچنين اوراق دولتي و اسناد خزانه، اوراق شركت هاي دولتي و شركت هاي غيردولتي بايد تحليل كيفيت اعتباري شود. 

وثايق اصلي بانك شامل وثايق نقد، اوراق مشاركت و صكوك، اوراق سهام سريع المعامله، غير بورسي، سپرده، املاك و مستغلات، كارخانه و تجهيزات، ضمانت نامه ها، چك، سفته، قرارداد لازم الاجرا، است. 

تسهيلات اعطايي به مشتريان حقوقي نيز شامل نقد، اوراق مشاركت و صكوك، اوراق سهام سريع المعامله، غير بورسي، سپرده، املاك و مستغلات، كارخانه و تجهيزات، ضمانت نامه ها، چك، سفته، قرارداد لازم الاجرا،خواهد بود. 

تسهيلات اعطايي به بانك ها، مشتريان حقيقي، و حقوقي،  بايد به تسهيلات خرد، متوسط، زياد، و خيلي زياد طبقه شده و مشخص شود كه مثلا50 درصد تسهيلات اعطايي شامل چه مبلغي بوده و بين 51 تا 70، 71 تا 90، 91 تا 100 و .... چه مبالغي را در سال جاري و سال قبل شامل شده است. 

همچنين بايد مشخص شود كه به چه ميزان تسهيلات به صنعت، مسكن، بازرگاني، خدمات، كشاورزي، بانك ها، و... پرداخت شده است. و چه ميزان به داخل كشور و چه ميزان به خارج كشور تسهيلات پرداخت شده است.  و در هر بخش چه ميزان تسهيلات، چه ميزان سرمايه گذاري، و چه ميزان تعهدات ضمانت نامه و اعتبارات اسنادي بوده است. 

همچنين چه ميزان از تسهيلات و سرمايه گذاري ها وتعهدات ضمانت نامه و اعتبارات اسنادي در بخش صنعت خودرو، صنايع معدني، پتروشمي، غذا و دارو، انرژي، پيمانكاري، مخابرات و رايانه، واسطه گري مالي و... بوده است.  

همچنين براساس مشتريان حقيقي و حقوقي بايد مشخص شود كه چه ميزان از تسهيلات با نرخ عقود مبادله اي و چه ميزان براساس عقود مشاركتي در طول سال پرداخت شده و مانده آن در پايان سال چقدر بوده است. 

در گزارش مالي بانك ها و موسسات اعتباري بايد به موضوع تسهيلات غيرجاري يا مطالبات معوق توجه شود. 

مانده تسهيلات غيرجاري، در ابتدا و انتهاي سال، وصول مطالبات به صورت نقدي، تمليك دارايي، تسويه، تسهيلات جديد و استمهال،‌سوخت شده، انتقال دين، جرائم و وجه التزام و... بايد در سال جاري و سال قبل مشخص و مقايسه شود كه فعاليت بانك در سال جاري چقدر بوده است. 

همچنين بايد مشخص شود كه چه ميزان از تسهيلات غيرجاري  مربوط به  بخش هاي صنعت، مسكن، بازرگاني، خدمات، كشاورزي، بانك ها و...است و ميزان و درصد سهم هر بخش بايد اعلام شود. 

مانده دارايي هاي تمليكي شامل منقول، مسكوني، اداري، كارخانه و تجهيزات، سرمايه گذاري، اوراق بدهي و... نيز بايد اعلام شود. 

پوشش ريسك اعتباري 

بانك بايد ميزان سرمايه لازم جهت پوشش ريسك اعتباري خود را بر اساس مطالبات غيرجاري و جاري و ذخيره لازم براي پوشش آنها اعلام كند. 

دارايي ها و تعهدات بانك، ضريب ريسك، ميزان ريسك، و سرمايه اختصاص يافته به آن نيز بايد مشخص شود و مطالبات از ساير بانك ها، اوراق مشاركت غير دولتي، سرمايه گذاري در سهام، حساب هاي دريافتني، تسهيلات اجاره به شرط تمليك و مسكن، تسهيلات اعطايي و مطالبات و تضمين ها و تعهدات لازم براي  تضمين اوراق مشاركت بخش غير دولتي با ضريب 50 درصد، ضمانت نامه هاي صادر شده با ضريب 20 درصد، و اعتبارات اسنادي با ضريب 20 درصد، اطلاع رساني شود. 

ريسك نقدينگي نيز يكي از موارد اساسي در گزارش بانك هاست و براين اساس، ذخاير نقدينگي، مانده نزد بانك مركزي، ساير بانك ها و اوراق منتشر شده توسط دولت و... بايد اعلام شود. 

از سوي ديگر لازم است كه نسبت هاي نقدينگي در طي دوره، پايان دوره و حداكثر و حداقل آن طي دوره مالي شامل دارايي نقد و معادل نقد به كل دارايي ها، بررسي و اعلام شود.  

دارايي هاي بانك شامل نقد، مطالبات از بانك ها و دولت و شركت هاي دولتي، تسهيلات و مطالبات از اشخاص غير دولتي، سرمايه گذاري در سهام و اوراق بهادار، مطالبات از شركت هاي فرعي و وابسته به بانك، حساب هاي دريافتني، دارايي ثابت، دارايي نامشهود، سپرده قانوني و ساير دارايي هاست. 

بدهي ها نيز شامل بدهي به بانك ها، سپرده مشتريان، سود سهام پرداختني، اوراق بدهي، ذخيره ماليات عملكرد، ساير بدهي ها، ذخيره مزاياي كاركنان بازنشسته و پايان خدمت كاركنان، سپرده هاي سرمايه گذاري مدت دار، و سود پرداختني به سپرده هاي سرمايه گذاري مدت دار، است. 

همچنين بايد حقوق صاحبان سهام وشكاف انباشته و نسبت شكاف به سرمايه پايه نيز اعلام شود. 

سررسيد  بدهي ها بايد شامل مبلغ دفتري، كمتر از يك ماه، بين 1 تا 3 ماه، بين 3 ماه تا يكسال، بين 1 تا 5 سال، بالاتر از 5 سال و بدون سررسيد مشخص تفكيك شود. 

به كل سپرده ها و خالص دارايي نقد به كل سپرده ها، تسهيلات به كل سپرده ها، تسهيلات به سپرده هاي بلندمدت و سپرده هاي فرار كرده به كل سپرده ها اعلام شود تا ميزان ريسك نقدينگي بانك  مشخص شود. 

براي تحليل ريسك نرخ ارز، ريسك نقدينگي، ريسك اعتباري، ريسك بازار، ريسك عملياتي، ريسك سرمايه گذاري و... باينك ها بايد گزارش هاي مختلفي را اعلام كنند. و براساس ضريب ريسك، بدهي ها و دارايي ها و تعهدات خود را براساس ريسك موجود، تعديل كنند. 

مواردي كه براي دارايي ها و بدهي هاي بانك بايد در گزارش ها اعلام شود لازم است كه در مورد نرخ ارز و دارايي ارزي و بدهي ارزي شامل دلار، يورو، پوند، درهم و... به تفكيك اعلام شود و و تعهدات ضمانت نامه هاي صادره، صندوق توسعه ملي، اعتبارات اسنادي و تحليل ارزش در معرض خطر نرخ ارز نيز بررسي و اعلام شود. 

بانك علاوه بر ارزش در معرض خطر نرخ ارز، بايد تحليل شكاف بين دارايي ها و بدهي هاي حساس خود به نرخ سود  را در مقاطع مختلف يك ماه تا بالاتر از 5 سال بررسي كند. 

بانك ها در يادداشت توضيحي صورت هاي مالي منتهي به پايان سال مورد نظر، بايد موضوعات نسبت كفايت سرمايه، نسبت اهرمي و حقوق صاحبان سهام،  اقلام عمده دارايي ها، بدهي ها و درآمدها، بخش هاي مختلف عملياتي و ريسك هاي مطرح را گزارش كنند.