نايب رييس اتحاديه توليدكنندگان و صادركنندگان طلا، جواهر و سنگ‌هاي قيمتي ايران اعلام كرد
بلااستفاده ماندن 80درصد ظرفيت توليد، ايران از گردش 1100ميليارد دلاري طلا در جهان سهمي ندارد
ايران از لحاظ معادن سنگ‌هاي قيمتي غني است اما صادرات سنگ‌هاي قيمتي هم به صورت خام‌فروشي است و كمتر با ارزش افزوده به كشورهاي خارجي صادر مي‌شود.
خبر اقتصادی - با آنكه جديدترين فناوري‌هاي روز صنعت طلا و جواهر طي 10سال گذشته به ايران آمده و از نظر فناوري و شيوه‌هاي جديد صنعتي با مشكلي روبه‌رو نيستند اما هنوز صادرات طلا و جواهرات با چالش‌ها و مشكلات زيادي روبه‌روست و ايران از گردش 1100ميليارد دلاري طلا و جواهرات سهمي ندارد. چالش‌هاي اين صنعت فقط به صادرات ختم نمي‌شود، بخش اعظمي از بازارهاي داخلي تحت سيطره مصنوعات خارجي است. طلاي قاچاق هم توازن بازار را به هم زده و مصرف‌كننده را با قيمت‌هاي نجومي روبه‌رو كرده است. با وجود اين فعالان اين عرصه تسليم اين مشكلات نشده و هشتمين نمايشگاه بين‌المللي طلا، نقره، جواهر، ساعت و صنايع وابسته را برگزار خواهند كرد تا بخشي از توانمندي‌هاي توليدي، صادراتي و خدماتي كشورمان در اين صنعت را به نمايش بگذارند. اين نمايشگاه با همت «اتحاديه توليدكنندگان و صادركنندگان طلا، جواهر و سنگ‌هاي قيمتي ايران» برگزار خواهد شد. به همين سبب با منصور نامداري‌زندي، نايب‌رييس اين اتحاديه همكلام شديم. اين اتحاديه از سال ۱۳۸۹ زيرنظر اتاق بازرگاني، صنايع و معادن ايران تاسيس شد و در حال حاضر بيش از ۲2۰ عضو دارد.
اتحاديه توليدكنندگان و صادركنندگان طلا، جواهر و سنگ‌هاي قيمتي ايران به چه دليل تشكيل شده و دستاوردهاي آن چه بوده است؟
دليل تاسيس اين اتحاديه بر اساس هماهنگ كردن و آشنايي با دانش روز توليدكنندگان بوده است. يكي از كارهاي مهم در طول اين چند سال دستيابي به فناوري، به‌روز شدن تكنولوژي و تبادل اطلاعات توسط اتحاديه انجام شد. تاكنون هشت دوره نمايشگاه طلا و جواهري كه در كشور برگزار شده و مديريت 5 دوره آن را اتحاديه به عهده داشته است.
موازي‌كاري شما با اتحاديه‌ها و انجمن‌هاي ديگري كه در همين زمينه كار مي‌كنند، چقدر است؟
تمام اتحاديه‌ها و انجمن‌هايي كه در اين زمينه كار مي‌كنند، سعي كردند كه با هم موازي‌كاري نداشته باشند. زيرا همه در راستاي خدمت قدم برمي‌دارند. هدف اتحاديه توليدكنندگان و صادركنندگان طلا، جواهر و سنگ‌هاي قيمتي ايران نيز توليد است و به فروش كاري ندارد و اتحاديه ديگري با فروشندگان طلا و جواهر در ارتباط است.
در حال حاضر بزرگ‌ترين دغدغه اين اتحاديه چيست؟
دغدغه توليد، هماهنگ نبودن سازمان‌هاي ذي‌ربط (همچون گمرك، بانك مركزي، اداره دارايي و بيمه تامين اجتماعي و سازمان‌هاي ديگري كه با توليد در ارتباط هستند) در صادرات بهتر بزرگ‌ترين دغدغه اين اتحاديه محسوب مي‌شود. اگر فضا را براي كسب و كار توليد مهيا كنند، توليد رو به رشد خواهد رفت.
براي پيگيري دغدغه اتحاديه چه اقدامي انجام داده‌‌ايد؟
ما در اتحاديه كارگروهي را تشكيل داديم كه بتوانيم مشكلات مالياتي را پيگيري كنيم. در تمام ماليات‌هاي توليد با ايران متفاوت است. در كشورهاي پيشرفته اول بايد فعاليت را شروع كرد و با هر نيروي اضافه‌يي كه به مجموعه اضافه مي‌شود، ماليات كاهش مي‌يابد. بايد دارايي سوبسيدهايي براي واحدهاي اشتغالزا در نظر بگيرد كه تاكنون اين اتفاق نيفتاده و به همين دليل بيش از ۱۰ تا ۱۵درصد ظرفيت كارخانه‌هاي ما استفاده مي‌شود.
ماليات‌ها چطور محاسبه مي‌شود؟
در سال ۹۵ ماليات‌ها مشخص مي‌شود. هنوز مشكل ماليات در قسمت توليد حل نشده است تا توليد‌كننده با خيال راحت به فعاليت و رقابت بپردازد.
فاصله قيمت طلاي توليد شده با قيمت فروش آن بسيار زياد است. اتحاديه براي كاهش اين فاصله اقدامي انجام داده يا خير؟
از توليد تا محل فروش، طلا در پروسه‌يي كه به دست مصرف‌كننده برسد به قول معروف چند دست مي‌گردد. اگر توليد‌كننده به بنكدار و بنكدار با مغازه‌دار در ارتباط باشد مسلما اين قيمت كاهش پيدا خواهد كرد و ما سعي داريم اين سه بخش را فعال كنيم تا اين مشكل حل شود.
توليدكنندگان طلا و جواهر با مشكل مواداوليه روبه‌رو هستند؟
بله، در قسمت توليد در حال حاضر مشكل اصلي ما مواداوليه خام است. شمش گران است. ما شمش را با ۹درصد ارزش افزوده از بانك تهيه مي‌كنيم. اين ۹ درصد اگر نباشد محصول ارزان‌تر به دست مشتري مي‌رسد. دقيقا با از بين رفتن اين ۹درصد ارزش افزوده گرمي ۱۱هزار تومان كاهش قيمت را شاهد خواهيم بود. با وجود اين بهترين توليدات ايراني ۲۰ تا ۳۰ درصد ارزان‌تر از توليدات وارداتي است.
اما به نظر مي‌رسد طلاهاي خارجي جاي توليدات داخل را گرفته و در بازار طلاي ايران جولان مي‌دهند.
مدت‌هاست كه برندهاي خارجي توانسته‌اند جاي طلاهاي ايراني را بگيرند. خوش‌بختانه حدود ۱۰سال است كه كارخانه‌هاي ما مجهز به تكنولوژي روز شده‌اند و به ابزارآلات مورد نياز ساخت مصنوعات دسترسي پيدا كرده‌اند. بنابراين ظرافت و كيفيت ساخت در توليدات ساخت داخل هم وجود دارد. به همين دليل در زمينه برندسازي كار مي‌كنيم. در هشتمين نمايشگاه طلا و جواهرات هم به بخشي از اين خواسته خود رسيديم.
ولي هنوز جايگاه طلاي وارداتي بالاتر از طلاي ايراني است.
بعضي مشتريان خريدار جنس خارجي هستند و متاسفانه فروشندگان طلا و جواهر هم براي جنس خارجي تبليغ مي‌كنند. در صورتي كه طلاي ايراني هم با كيفيت بسيار بالايي به بازار عرضه مي‌شود.
آيا توليدكنندگان شما با كالاي قاچاق هم بايد رقابت كنند؟
بله، كالاي قاچاقي كه به صورت غيرقانوني وارد كشور مي‌شود، كم نيست. تنها راه مسدود كردن ورود طلاي قاچاق به بازار برندسازي و حمايت از توليد داخلي است. البته طلا به صورت غيرقانوني وارد بازار تمام كشورهاي جهان مي‌شود. اجناس بزرگ با حجم‌هاي سنگين قاچاق مي‌شوند پس بعيد نيست كه قاچاقچيان به راحتي دست به قاچاق طلا و جواهر بزنند. اما كشورهايي توانستند، موفق باشند كه ضعف‌هاي خود را به سرعت برطرف مي‌كنند. ما هم مي‌توانيم دست توليد‌كننده را در تبليغات و برندسازي باز بگذاريم.
اتحاديه براي اعضاي خود بازاريابي يا بازار‌سازي هم مي‌كند؟
اتحاديه به صادرات نگاه ويژه‌يي دارد به همين منظور با حضور در نمايشگاه‌هاي خارجي طلاهاي ايران را به نمايش گذاشته و با بازارهاي كشورهاي ديگر به تبادل اطلاعات مي‌پردازد. پيش‌بيني ما اين است كه با لغو تحريم‌ها صادرات طلا نيز رونق صد درصد خواهد داشت. زيرا بانك‌ها در تبادل پول مشكلي نخواهند داشت و شركت‌هاي ايراني با فراغ بال به تعهدات خود عمل مي‌كنند.
اتحاديه توليدكنندگان و صادركنندگان طلا، جواهر و سنگ‌هاي قيمتي ايران براي دوران بعد از تحريم و صادرات بيشتر برنامه‌يي تدوين كرده يا خير؟
صد درصد ما برنامه‌يي را تدوين خواهيم كرد. ما در دوران تحريم‌هاي ظالمانه‌يي كه بر ايران تحميل شد توانستيم هشتمين نمايشگاه طلا و جواهر را برگزار كرده و ۲۷ برند خوب ايراني را معرفي كنيم به اميد اينكه بتوان از تمام ظرفيت توليد براي تامين نياز داخل كشور و صادرات استفاده كرد. از نظر مالي توليدكنندگان ما در مضيقه هستند ولي بايد ظرفيت توليد را بالا ببريم تا جايگاهي در صادرات به دست آوريم.
براي تسخير بازارهاي بين‌المللي به ويژه در طلا بايد بازارهاي كشورهاي هدف را بررسي كرد كه از چه نوع طرح و طلايي استقبال مي‌كنند. آيا اتحاديه بازار كشورها هدف خود را رصد كرده يا خير؟
اتحاديه در اين زمينه اقدامات خاصي انجام داده است. اول اينكه در بازاريابي‌هايي كه داشتيم مشخص شد؛ با چه تنوع كاري و طرحي بايد وارد بازار كشورهاي مختلف شد. دومين قدم تربيت طراح‌هاي خوب در زمينه طراحي طلا و جواهر و سنگ‌هاي قيمتي بود. اتحاديه اقدام به تاسيس دانشگاهي در رشته‌هاي مربوط به طلا و طراحي آن تاسيس كرده است و تاكنون طراحان خوشفكري را تربيت كرده است. علاوه بر آن در كشور خودمان هم با سليقه عمومي هر شهر آشنا شده و طبق آن محصولات را طراحي مي‌كنيم. اين تحقيقات توسط اتحاديه صورت گرفته كه در اختيار طراحان و توليدكنندگان قرار مي‌گيرد تا با ارتقاي كيفيت بازارهاي هدف را به خوبي تحت سيطره خود قرار دهند.
چرا اتحاديه كشورهاي منطقه را هدف خود قرار داده و كشورهاي اروپايي و امريكايي را هدف خود قرار نداده است؟ آيا مي‌توان انتظار داشت كه در دوران بعد از تحريم كشورهاي اروپايي و امريكايي هم به جرگه كشورهاي هدف اتحاديه توليدكنندگان و صادركنندگان طلا، جواهر و سنگ‌هاي قيمتي ايران بپيوندند؟
در حال حاضر اتحاديه توليدكنندگان و صادركنندگان طلا، جواهر و سنگ‌هاي قيمتي ايران كشورهاي خاصي را در نظر گرفته است. اما همين چند كشور حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ميليون جمعيت دارد. كشورهاي روسيه، امارات، كشورهاي حوزه خليج‌فارس، كشورهاي CIS، افغانستان و كشورهاي اطراف ايران را بازار هدف خود قرار داده‌ايم. روسيه فضاي بسيار مناسبي براي صادرات طلا دارد. كشورهاي منطقه بازارهاي بازي دارند و ما مي‌توانيم به صورت شفاف به آنها خدمات بدهيم و اين بازارها را به دست بگيريم. تمام اين اتفاقات خوشايند به زودي رخ خواهد داد به شرط آنكه بتوانيم شرايط صادرات روان و آسان را فراهم كنيم و مواد اوليه با قيمت ارزان به دست توليد‌كننده برسد. اگر شمش به قيمت جهاني به دست ما برسد، مي‌توانيم در كشورهاي ديگر رقابت كنيم. مسلم بدانيد صادرات توليدات در زمينه طلا، جواهر و سنگ‌هاي قيمتي جايگزين مطمئني است براي فروش نفت و خروج از اقتصاد وابسته به فروش نفت.
برخي طلاهاي دست دوم و به قول معروف بدون اجرت فروخته مي‌شوند. آيا اتحاديه اين خريد و فروش را قبول دارد؟
البته اعضاي اتحاديه ما فقط توليدكنندگان و صادركنندگان طلاست و فروشندگان زيرنظر اتحاديه طلا و جواهر تهران و شميرانات فعاليت مي‌كنند و آنها هم نظر مثبتي به اين موضوع ندارند. اما بايد بگويم كه اين خريد و فروش غيرقانوني است. فروش طلاي بدون اجرت معنايي ندارد. اگر طلا اسقاطي است بنابراين بايد ذوب شده و دوباره ساخته شود. اين اجحافي است كه بعضي فروشندگان به هم‌صنفان خود روا مي‌دارند. از نظر عرفي هم درست نيست. اتحاديه‌هاي صنفي هم بايد با اين مساله مقابله كند.
فروش طلاهاي بدون اجرت به فعاليت توليدكنندگان هم لطمه‌يي وارد مي‌كند يا خير؟
تقريبا ضربه مي‌زند. اكثر طلاهاي دست دوم ذوب شده و به چرخه توليد برمي‌گردد. اما برخي فروشندگان اين طلاها را آبكاري كرده و دوباره به فروش مي‌رسانند ولي آن‌قدر نيست كه به توليد ضربه وارد كند.
فروش جواهرات دست دوم هم بازار گرمي دارد؟
بله، اما جواهر مانند طلا نيست كه از مد بيفتد. جواهر خوب هميشه قيمت خود را دارد و با قيمت روز پيش مي‌رود. جواهر دست دوم وجود ندارد و مغازه‌دار به قيمت روز آن را به فروش مي‌رساند. جواهرات معمولا بر پايه‌هاي زيبا ساخته مي‌شود و معمولا خريداران خاص خود را دارد. اما محصولاتي كه سنگ‌هاي ارزاني روي آن سوار شده قيمت متعارف و معمولي دارد و از قواعد جواهرات تبعيت نمي‌كنند.
اعضاي اتحاديه در صادرات با چه مشكلي روبه‌رو هستند؟
حجم صادرات طلا و جواهر در كشور ما بسيار كم است و دليل اصلي آن تحريم‌ها نيست زيرا صادرات طلا و جواهر قبل از تحريم هم كند حركت مي‌كرد. اما اين اميد را داريم؛ با وجود مجهز شدن توليدكنندگان كشور، تربيت طراحان زبده، بررسي بازارهاي كشورهاي هدف و لغو تحريم‌ها بتوانيم صادرات طلا و جواهر را افزايش دهيم. اما يكي از مشكلات عمده اعضاي اتحاديه عدم حضور كارشناسان زبده در گمرك، سازمان استاندارد ايران و بانك مركزي است كه پروسه صادرات را طولاني مي‌كند. اما با توفيقاتي كه وزارت امور خارجه به دست آورده و اتفاق خوش‌يمني كه براي كشور افتاده مي‌توانيم، اميدوار باشيم كه خود را به سيستم‌هاي روز دنيا برسانيم زيرا كارشناسي‌هاي لازم توسط اتحاديه صورت گرفته است. ضمن آنكه ما بازارهاي داخلي را هم فراموش نمي‌كنيم. چند سال اخير به دليل ركودي كه در اقتصاد وجود داشت، بازار طلا هم از اين قاعده مستثني نبود. مطمئنا در دوران بعد از تحريم بازار طلا و جواهر هم با رونق روبه‌رو خواهد شد.
در دوران ركود صادرات طلا و جواهر ايران چقدر بوده است؟
گمرك در اين مورد آمار دقيقي اعلام نكرده است. اما اين صادرات بسيار محدود بوده است. در سال‌هاي ۹۰ و ۹۱ كه صادراتي نداشتيم و از نيمه دوم سال ۹۲ صادرات دوباره از سر گرفته شد. اما اگر با گردش مالي كشورهاي ديگر دنيا مقايسه كنيم، صادرات طلا و جواهر ايران جايگاهي ندارد. گردش مالي دنيا در طلا و جواهر ۱۱۰۰ميليارد دلار است كه صادرات كشور ما تا به امروز هيچ نقشي در اين مبلغ نداشته است. اما با برندسازي و تبليغات و حمايت سازمان و ارگان‌هاي ذي‌ربط مي‌توانيم سهمي در اين گردش مالي داشته باشيم.
در طرح اتحاديه براي رونق به صادرات در دوران بعد از تحريم، براي دستيابي به چند درصد از اين ۱۱۰۰ميليارد دلار چشم‌اندازي دارد؟
متاسفانه هر برنامه‌ريزي كه اتحاديه تاكنون داشته دقيق نبوده، دليل آن هم مشخص است. نوسانات دلار، طلا و ارز اشكالات زيادي در فعاليت و برنامه‌ريزي ما به وجود آورده است. ديدگاه ما اين است كه با لغو تحريم‌ها و خروج از ركود و فضاي رونق حاكم بر توليد حداقل تا ۱۰سال ديگر بتوانيم سهم قابل قبولي از اين گردش مالي جهان به دست آوريم. اما با شرايطي حاكم بر كشور و وجود نوسانات ارز و طلا، مشخص نيست، بتوانيم به اين چشم‌انداز دست پيدا كنيم. زماني كه قيمت دلار پايين مي‌آيد، قيمت طلا هم كاهش پيدا مي‌كند. مشتريان نمي‌توانند، تصميم بگيرند كه چه موقع طلا خريد و فروش كنند. زيرا فضا مسموم و مريض است. ضمن آنكه توليد‌كننده هم هميشه در استرس است كه با كاهش قيمت دلار با مشكل روبه‌رو نشود و توليد آن توجيه اقتصادي داشته باشد. اما اگر قيمت ارز و طلا ثبات پيدا كند معاملات به راحتي و بدون هيچ دغدغه‌يي انجام مي‌شود.
اما در هيچ جاي دنيا قيمت طلا ثابت نيست و دچار نوسانات مي‌شود.
بله، اما نوسانات آن با درصد بسيار كمي صورت مي‌گيرد نه مثل ايران كه دلار از ۲۹۰۰هزار تومان به ۴۰۰۰هزار تومان هم رسيد. نوسانات زياد در بازار حباب ايجاد مي‌كند و تعادل بازار را به هم مي‌زند.
شما از تبليغات و برندسازي مي‌گوييد. آيا در كشورهاي بازار هدف اتحاديه تبليغاتي انجام داده؟
تا به امروز خير، هنوز نتوانستيم در كشور خودمان هم تبليغات كنيم. برندهاي خارجي به‌راحتي در ايران تبليغات دارند ولي برندهاي داخلي به دليل ترس و وحشتي كه از اداره دارايي دارند، اقدام به تبليغات نمي‌كنند. اتحاديه در حال مذاكره با اداره دارايي است تا كساني كه در زمينه طلا و جواهر اقدام به تبليغات مي‌كنند، سوبسيدي به آنها تعلق بگيرد. تمام دنيا سوبسيدها را به كساني كه تبليغات، كارآفريني و اشتغالزايي انجام مي‌دهند، اعطا مي‌كنند.
مذاكره شما با اداره دارايي نتيجه‌اي هم داشته است؟
با اداره دارايي به تفاهماتي رسيده‌ايم. همه توليدكنندگان طلا از دارايي مي‌ترسند. آنها نمي‌خواهند از پرداخت ماليات فرار كنند بلكه مي‌خواهند تخصصي ماليات بدهند. اداره ماليات بايد بررسي كند و ماليات به صورت تخصصي محاسبه شود. توليدكنندگان از دادن ماليات اضافه وحشت دارند. اميدوارم سال ۹۵ برنامه اتحاديه به خوبي پيش برود و توليد به جايي برسد كه صادرات را سيراب كرده و زمينه طلا و جواهر اشتغالزايي حرف اول را بزند. پرداخت ماليات‌هاي كارشناسي نشده به توليد لطمه مي‌زند و باعث بالا رفتن قيمت تمام‌شده محصولات توليدي مي‌شود.
اينترنت چقدر مي‌تواند به صادرات شما كمك كند؟
مسلما تبليغات در اينترنت و شبكه‌هاي اجتماعي، رونق بازار طلا و جواهر را به دنبال خواهد داشت. اما خريد و فروش اينترنتي را توصيه نمي‌كنم. بايد فروشنده شناخته شده و داراي مجوز كسب باشد. توصيه ما اين است كه طلا و جواهر را از مغازه‌هايي كه مجوز رسمي دارند، خريداري كنيد اينترنت جوابگوي خريد و فروش طلا نيست. مگر آنكه مغازه‌داران در اينترنت تبليغات كنند و جاي مشخصي داشته باشند و از طريق اينترنت به فروش اقدام كنند.
