گفتمان محيط زيستي و دغدغههايي از اين دست؛ تنها چند سال است كه در ايران حداقل در ظاهر اهميت يافتهاند؛ تا پيش از اينچنين مسائلي به نوعي دغدغه «لوكس» محسوب شده و كسي توجهي به آن نميكرد.
خبر اقتصادی - اكنون اما در ميان سخنان متوليان حوزه انرژي در ايران، لزوم رعايت استانداردهاي زيست محيطي جايي را باز كرده است. افتتاحيه همايش بينالمللي موتورهاي درونسوز و نفت كه روز گذشته در پژوهشگاه صنعت نفت برگزار شد نيز نمونهيي از همين دست بود. وزير نفت در سخنراني خود در اين مراسم وعده داد كه نفت كوره، نفت سفيد و گاز مايع تا 3سال آينده از سبد سوخت ايران حذف ميشوند. همچنين زنگنه در بياناتي كه تازگي داشتند از استراتژي وزارت نفت براي سوق دادن سبد سوخت اتومبيلهاي داخلي به سوي «گاز» و در عوض صادرات «بنزين توليدي» كه صرفه اقتصادي بيشتري براي ايران دارد، سخن گفت. همچنين مديرعامل شركت آ وي ال آلمان كه در زمينه تجهيزات پالايشگاهي فعاليت ميكند در گپي با خبرنگار «تعادل» اظهار كرد كه اگر ايران با آنها همكاري داشته باشد طي 5 تا 10سال آينده پالايشگاههاي ايران را از آلايندگي ميزدايند.
بيژن زنگنه، وزير نفت ديروز در نهمين همايش بينالمللي موتورهاي درونسوز و نفت كه در مركز همايشهاي بينالمللي پژوهشگاه صنعت نفت برگزار شد با اشاره به گزارش محيط زيست اتحاديه اروپا گفت:«طبق برآوردي كه آژانس محيط زيست اتحاديه اروپا انجام داده است تا سال 2050 تحولي در سيستم حمل و نقل ايجاد خواهد شد به طوري كه تقاضاي حمل و نقل با وسايل عمومي بيش از 50 درصد و تقاضا براي حمل و نقل با خودرو شخصي 14درصد افزايش مييابد لذا اين تقاضا به شيوههاي گوناگون به سيستم حمل و نقل اضافه خواهند شد همچنين تكنولوژيهاي جديد نيز در حمل و نقل تاثير زيادي خواهد گذاشت.»
زنگنه در ادامه سخنانش تصريح كرد:«هماكنون حدود 90درصد از خودروهاي ساخت كارخانههاي جهان بر پايه سوخت بنزين توليد ميشوند و 10درصد ديگر متعلق به خودروهاي هيبريدي و گاز طبيعي است، اين درحالي است كه طبق برآوردي آژانس محيط زيست اروپا تا سال 2050 سهم توليد خودروهاي بنزيني به كمتر از 10درصد كاهش مييابد و 90درصد مابقي به صورت هيبريدي و گاز طبيعي توليد خواهند شد،»
او افزود: «اما درحال حاضر سوختهاي فسيلي نقش تعيينكنندهيي در تامين سوخت خودروها دارند حتي برق توليدي براي مصرف خودروهاي برقي نيز عمدتا از طريق سوختهاي فسيلي تامين ميشود كه شامل نفت گاز، مشتقات نفتي و حتي زغالسنگ است در مقابل مقدار كمي از برق دنيا از طريق انرژيها تجديدپذير تامين ميشود.»
زنگنه با ابراز نگراني نسبت به هزينه بالاي تامين سوخت در ايران گفت:«هماكنون كه قيمت نفت كاهش پيدا كرده است طبق محاسباتي كه صورت گرفته، مصرف سوخت ايران در بخش حمل و نقل چيزي حدود 15ميليارد دلار است و اگر قيمت نفت 60دلار شود اين رقم به بيش از 30ميليارد دلار افزايش خواهد يافت. اين موضوع نشان ميدهد كه در ايران هزينه زيادي براي تامين سوخت مورد نياز براي حمل و نقل انجام ميشود.»
وزير نفت در ادامه با تاكيد بر تغيير الگوي مصرف انرژي در ايران گفت: «ما پيشبيني ميكنيم كه در برنامههاي آتي انرژي ايران با گسترش گازرساني در سراسر كشور، سوختهاي مايع و فرآوردههاي پالايشي فقط در حمل و نقل كاربرد داشته باشند از اين رو تا 3سال آينده، نفت كوره، نفت سفيد و گاز مايع از سبد سوختهاي انرژي كشور حذف خواهند شد»زنگنه ادامه داد: «يعني عموم مصارف خانگي، كارخانهها، ساير صنايع و نيروگاهها به بخش گاز طبيعي متكي خواهند شد حتي حمل و نقل ريلي كه با قطعات برقي درحال توسعه است در آينده سوخت مورد نياز خود را از طريق گاز طبيعي تامين خواهد كرد.»
وزير نفت در ادامه سخنانش تصريح كرد: «طبق برآوردهايي كه صورت گرفته، تامين سوخت خودروها در آينده از منظر نفت گاز و بنزين مساله اصلي ما خواهد بود البته با تلاشي كه شده هماكنون ايران بالاترين مصرف سوخت گاز طبيعي در بخش خودروها را در كل جهان دارد در واقع روزانه حدود 20ميليون مترمكعب گاز طبيعي در خودروها درحال مصرف است كه تقريبا حدود 25درصد از كل مصرف گاز طبيعي ما را تشكيل ميدهد.» زنگنه در بخش بعدي سخنان خود اظهار كرد: «يكي از گستردهترين شبكههاي گازي جهان در كشور ايران وجود دارد به طوري كه 90درصد از جمعيت ايران تحت پوشش شبكه گاز هستند. با اتكا به اين شبكه گسترده توانستهايم حدود 3هزار جايگاه سوخت سي ان جي براي تامين سوخت مورد نياز خودروها احداث كنيم البته درحال حاضر اين 3 هزار جايگاه سوخت با 50 درصد از ظرفيت خود كار ميكنند. درخواست من اين است علاوه بر كارهايي كه براي بهبود موتورهاي بنزيني صورت ميگيرد، توجه لازم را براي بهبود موتورهاي سيان جي نيز داشته باشيم». وزير نفت در تشريح سياستهاي فعلي ايران در قبال قيمتگذاري گاز بيان كرد:«قيمت گاز در ايران خيلي ارزان است و قابل قياس با ساير كشورها نيست لذا ميتوانيم در اين حوزه رقابت خوبي با ساير كشورها داشته باشيم از طرفي اگر بتوانيم گاز طبيعي را جايگزين بنزين كنيم، ميتوانيم به جاي گاز طبيعي بنزين توليدي را صادر كنيم زيرا صادرات بنزين توليد داخل نسبت به گاز طبيعي براي ما سادهتر و پردرآمدتر خواهد بود». زنگنه در پايان اظهاراتش به بيان چند نكته پرداخت و گفت:«به نظرم بايد حداقل يك سوم مصرف سوخت خودروهاي داخلي مخصوصا خودروهاي سواري در ايران به سمت مصرف گاز طبيعي هدايت شود».
او در بيان نكته دوم اظهار كرد: «نكته دوم مربوط به اتوبوسهاي درون شهري است. در اتوبوسهاي درون شهري سياست دولت اين است كه از اتوبوسهاي پايه گاز سوز استفاده كند و برنامه داريم تا 18هزار اتوبوس پايه گاز سوز را به سيستم حمل و نقل تهران اضافه كنيم كه تا حدودي موفق به اجراي اين طرح شدهايم.»
وزير نفت افزود: «نكته سوم استفاده از الپيجي در سبد سوختي خودروهاست، ما ميتوانيم به سبد سوخت خودروها، ال پي جي را نيز اضافه كنيم زيرا تا دو سال آينده ال پي جي توليدي پالايشگاههاي داخل ديگر مصرفكننده ندارد و تنها راه براي صادرات ال پي چي استفاده از كاميونهاي حامل اين سوخت است كه به دليل دور بودن پالايشگاههاي توليد كننده اين نوع گاز از بنادر و حتي مرزهاي زميني، صادرات اين محصول صرفه اقتصادي ندارد لذا تنها راه براي استفاده از ال پي جي استفاده در داخل كشور است و بايد تقاضاي مصرف اين نوع سوخت را در داخل كشور به وجود بياوريم.» او در بيان آخرين نكتهها نيز چنين گفت: «نكته چهارم اين است كه خوشبخنانه با پيگيري همكاران ما در شركت پخش و پالايش بيش از دو سال است كه در تهران و شهرهاي ديگر توانستهايم نفت و گاز با گوگرد كمتر از 50 پي پي ام توزيع كنيم و با بهرهبرداري از پالايشگاه ستاره خليج فارس ميتوانيم نفت و گاز با پي پيام كمتر از 10 را توزيع كنيم. نكته پنجم نيز حمايت از ساخت خودروهاي پايه گازسوز است تا بتوانيم استفاده از خودروهاي بنزينسوز را كنار بگذاريم. در عين حال نيز ميتوانيم در ساخت خودروهاي پايه گازسوز نيز با ساير كشورهاي توليدكننده به رقابت بپردازيم.»
گپي با غرفهداران
در نهمين همايش بينالمللي موتورهاي درونسوز و نفت تعدادي غرفه نمايشگاهي از كشورهاي هند، كره جنوبي، ژاپن، تركيه، فرانسه، آلمان و چين نيز حضور داشتند، نمايندگان اين كشورها محصولاتي با توجه به مساله آلودگي هوا در ايران به ويژه تهران توليد كرده بوده و به عرصه نمايش گذاشته بودند. «تعادل» نيز با برخي از اين غرفهداران گپ و گفتي انجام داد. غرفه آ وي ال از آلمان كه بسيار بزرگ و مجهز بوده و در ساخت تجهيزات پالايشگاهي فعاليت ميكند يكي از آنها بود.
راجر ويلدمن، مديرعامل شركت آ وي ال با اشاره به همكاري با يك شركت ايراني كه نخواست نامش فاش شود درباره نحوه حضور و كمك در ايران گفت: «از آنجا كه اكثر پالايشگاههاي ايراني بنزين با كيفيت يورو4 توليد ميكنند، اين آلودگي بيشتر مربوط به اين بخش است و بايد با ارتقاي تكنولوژي اين پالايشگاهها، آنها را بهروز كرد تا بنزين با كيفيت يورو6 توليد كنند».
مديرعامل آ وي ال با لبخندي گفت: در كشور آلمان تمامي پالايشگاهها مجهز به تكنولوژي توليد بنزين يورو 6 هستند، ايرانيها نيز بايد از اين تكنولوژيها استفاده كنند تا هوايي تميز داشته باشند.» از آنجا كه ويلدمن به خوبي و به صراحت به سوالاتم پاسخ ميداد، سوال ديگري نيز درباره زمان مورد نياز براي تغيير تكنولوژي پالايشگاههاي ايراني به توليد بنزين يورو 6 پرسيدم كه وي با كمال اميدواري گفت: «به نظر من تغيير تكنولوژي در پالايشگاههاي ايران بين 5 تا 10سال زمان نياز دارد.» ويلدمن در پايان صحبتهايش با شوخي گفت:«البته با سابقه بد ايرانيها در تكميل طرحها شايد زمان زياد شود.»
الچين يوسفي