تخلفات زيست‌‌محيطي مظهر نقض حقوق شهروندي

حجت‌الاسلام والمسلمين مصطفي پورمحمدي، وزير دادگستري در سخنان خود در نشست تخصصي محيط‌زيست در برنامه ششم توسعه با اشاره به توجه و تاكيد آموزه‌هاي اسلامي به بحث محيط‌زيست و طبيعت گفت:«وقتي صحبت از محيط‌زيست مي‌شود يعني اساس حقوق بشر و حقوق شهروندي زيرا اين حقوق در راس حيات انسان قرار دارد.» وي با بيان اينكه در دنياي امروز، ماشين‌آلات، كارخانه‌ها و انتشار گازهاي گلخانه‌يي تهديدي عليه محيط‌زيست محسوب مي‌شوند، بيان كرد:«وقتي آلودگي هوا در شهرهاي بزرگ رخ مي‌دهد، مشكلاتي براي ما ايجاد مي‌كند؛ از اين جهت بحث محيط‌زيست در جوامع به خصوص جوامع صنعتي يك نياز و ضرورت است».

مبارزه با زمين‌خواري

پورمحمدي پيگيري حقوق شهروندي را ازجمله مواردي دانست كه وزارت دادگستري از آن طريق مي‌تواند به محيط‌زيست كمك كند. وزير دادگستري در ادامه با اشاره به فعاليت و نقش موثر تشكل‌هاي مردم‌نهاد در بحث محيط‌زيست افزود: «دولت هم از ابتدا در مورد حقوق شهروندي تاكيد ويژه‌يي داشته و بر همين اساس يكي از همكاري‌هاي ما در مورد محيط‌زيست، موضوع حقوق شهروندي است و قرار شده كه از ظرفيت‌هاي دولت براي حمايت حقوقي از محيط‌زيست نهايت بهره را ببريم. همچنين درصدديم كه فقط اقدامات قضايي روي پرونده‌ها صورت نگيرد بلكه از ظرفيت شبه قضايي در رسيدگي به پرونده‌ها استفاده شود.» وزير دادگستري با اشاره به اينكه وزارت دادگستري مرجع ملي كنوانسيون ضد فساد است از عزم اين سازمان براي برخورد با متعرضان به محيط‌زيست خبر داد و گفت: «در مبارزه با فساد با هيچ كس تعارف نداريم و رييس‌جمهور محترم هم در مبارزه با فساد گام‌هاي خوبي برداشته‌اند.» اين مقام مسوول در ادامه درباره برخورد با مديران در بحث زمين‌خواري نيز گفت:«مجوزهايي به استناد برخي مواد كه در قانون و آيين‌نامه‌ها آمده به نام آنها صادر شده است كه ما بايد تلاش كنيم اين خلأهاي قانوني را از بين ببريم.»

 صيانت از حقوق شهروندي

پس از وزير دادگستري اين معصومه ابتكار، سكان‌دار سازمان محيط‌زيست كشور بود كه به ايراد سخنان خود پرداخت. معصومه ابتكار با انتقاد از اينكه درحال حاضر بيش از توان زيستي جهان از كره زمين بهره‌برداري مي‌شود، گفت: «در هر يك سال به اندازه يك سال و نيم از منابع كره زمين استفاده مي‌شود؛ اين درحالي ا‌ست كه بايد تعادل لازم را بازگردانيم.» وي با بيان اينكه شرايط ما در زمينه استفاده از منابع طبيعي از متوسط جهاني بدتر است، مورد توجه قرار گرفتن موضوع محيط‌زيست در چند سند بالادستي ازجمله سند چشم‌انداز، قانون اساسي و سياست‌هاي كلي نظام را راهگشا توصيف كرد. ابتكار در ادامه با اشاره به دستوركارهاي بين‌المللي در حوزه محيط‌زيست گفت: «همگامي با جامعه جهاني و اهداف توسعه پايدار ازجمله اين دستوركارهاست و اين اهداف با 15محور سياست‌هاي كلي از سوي مقام معظم رهبري و برنامه توسعه كشور همخواني دارد.»

آمادگي نظارت بر سلامت اداري

معاون رييس‌جمهور با بيان اينكه كشور از جانب گازهاي گلخانه‌يي متضرر مي‌شود، كاهش گازهاي گلخانه‌يي را از يكي از دستوركارهاي سازمان محيط‌زيست برشمرد و گفت: «كاهش انتشار گازهاي گلخانه‌يي را در برنامه ششم توسعه گنجانده‌ايم در واقع تلاش كرده‌ايم كه بين اسناد جهاني و اسناد ملي همخواني برقرار كنيم و به برنامه‌ها و پروژه‌هاي اجرايي برسيم و هم سند بخشي و هم سند فرابخشي تنظيم كنيم.» رييس سازمان حفاظت محيط‌زيست با تاكيد بر اهميت زياد سلامت اداري اظهار كرد: «سازمان حفاظت محيط‌زيست صيانت از حقوق شهروندي در زمينه محيط‌زيست را عهده‌دار است و پايگاه مهمي در جهت ايفاي وظيفه حاكميتي خود براي نظارت بر فرآيندها و اجراي قوانين را دارد.» ابتكار در پايان با اعلام اينكه سازمان محيط‌زيست آمادگي دارد به عنوان دستگاه پايلوت نظارت بر سلامت اداري را به طور جدي عملي كند با اشاره به اينكه بي‌توجهي به سلامت اداري مي‌تواند مشكلات زيادي را براي كشور به وجود آورد، خاطرنشان كرد: «اگر اين فرآيندها سالم‌سازي شود، فوايد بسيار زيادي از نظر سلامت، بهداشت، اقتصاد و اجتماع مي‌تواند داشته باشد.»

 اسقاط 45 هزار خودرو فرسوده

حميد پورمحمدي، معاون برنامه‌ريزي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي به‌ عنوان سخنران پاياني اين نشست در جمع مديران محيط‌زيست كشور از راه‌اندازي كارگروهي براي تامين منابع مالي محيط‌زيست خبر داد كه نيازمند بهره‌گيري از ظرفيت نهادهايي مانند بانك مركزي و بانك‌هاي تجاري تخصصي است.

وي با اشاره به ابلاغ سياست‌هاي محيط‌زيست از سوي مقام معظم رهبري، سال 94 را بهار توجه به محيط‌زيست عنوان كرد و افزود:«از سه موضوع مهم برنامه ششم دو موضوع به محيط‌زيست اختصاص يافت.» اين مقام مسوول با بيان اينكه در كمتر ماده‌يي از برنامه ششم توسعه به طور مستقيم يا غيرمستقيم به موضوع محيط زيست توجه نشده است، بيان كرد: «ازجمله موادي كه به محيط‌زيست در آن پرداخته شده به ماده يك برنامه ششم مي‌توان اشاره كرد كه براساس آن براي آلاينده‌ها مواردي وضع خواهد شد.» پورمحمدي در ادامه تدوين روند و برنامه حفاظت محيط‌زيست با همكاري سازمان محيط‌زيست و سازمان مديريت اشاره كرد كه شامل چهار هدف كلي، 15 راهبرد و 86 سياست مي‌شود. وي كاهش انتشار آلاينده‌ها و جلوگيري از تخريب و آلودگي زيست محيطي را ازجمله اهداف كلي اين برنامه برشمرد و گفت:«توسعه اقتصاد كم‌كربن، توسعه فناوري‌هاي سبز و اقتصاد سبز، بهبود كيفيت آب و هوا و خاك ازجمله راهبردهاي اين سند است.» پورمحمدي با اشاره به لايحه بودجه سال 1395 رشد 40درصدي بودجه سازمان محيط‌زيست را در قياس با رشد 16درصدي بودجه عمراني كشور اميدواركننده توصيف كرد و افزود: «ازجمله مواردي كه در بودجه سال آينده به آن توجه شده به ضريب سختي كار محيط‌بانان و فوق‌العاده ويژه آنان، مستقل شدن پژوهشكده محيط‌زيست و اسقاط خودروهاي فرسوده مي‌توان اشاره كرد.» وي در پايان از اسقاط 45هزار خودرو فرسوده تا قبل از برگزاري اين نشست خبر داد.