عدم به‌روزرساني آمارهاي منابع آب
آمار و اطلاعات پايه و اساس شكل‌گيري تحليل و تفسير است، حتما همه در فيلم‌هاي سينمايي مختلف مشاهده كرديم كه زماني كه كسي در يك كشور پيشرفته به دنبال اطلاعاتي در مورد هر موضوعي باشد، به راحتي و با يك جست‌وجوي ساده به منابع لايتناهي دسترسي پيدا مي‌كند.
خبر اقتصادی - تجربه مدت‌ها كندوكاو در بخش آمار و اطلاعات وب‌سايت‌ها و پايگاه‌هاي اطلاع‌رساني رسمي و مربوط به نهادهاي دولتي و عمومي در ايران اما همواره شخص جست‌وجو‌گر را لب تشنه در كنار چشمه باقي مي‌گذارد.
روز گذشته تصميم داشتيم گزارشي از آخرين وضعيت منابع آبي در ايران چه در سدها و چه از منظر بارندگي منتشر كنيم. به همين منظور سراغ بخش آمار و اطلاعات شركت مديريت منابع آب رفتيم. اما بسياري از بخش‌هاي مختلف يا به‌روزرساني نشده بودند يا از اساس ديگر در اين تارنما وجود خارجي نداشتند. آمار ماهانه مربوط به «ميزان بارندگي، جريان‌هاي سطحي و حجم آب موجود در مخازن» از سال آبي مهر- آبان ماه 94 تاكنون به‌روزرساني نشده است.
بر اساس اين آمار حجم كل ريزش‌هاي جوي در مهر لغايت آبان ماه سال آبي 95-94 معادل 111.338ميليارد مترمكعب برآورد شده است كه معادل 67.6ميليمتر است. اين‌بارش نسبت به دوره مشابه 47سال گذشته 145درصد افزايش و نسبت به مدت مشابه سال گذشته نيز 66 درصد افزايش را نشان داده است.
اما بر خلاف بارندگي، جريان‌هاي سطحي آب در اين مدت نسبت به گذشته وضعيت نامناسبي را داشته‌اند. حجم اين جريان‌ها در مهر تا آبان ماه سال آبي 95-94 بالغ بر 5.181 ميليارد مترمكعب برآورد شده كه نسبت به دوره متوسط دراز مدت 10درصد كاهش را نشان مي‌دهد. البته به واسطه وضعيت بغرنج اين جريان‌ها در سال آبي 94-93، اين آمار در سال جاري نسبت به اين مدت 52درصد افزايش را نشان داده است.
حجم جريان‌هـاي سـطحي در اين مدت، نسـبت بـه ميـانگين درازمدت درحوضه‌هاي درياي خزر كاهش، خلـيج‌فـارس افـزايش، اروميه كاهش، مركـزي افـزايش، هـامون كاهش، سـرخس كـاهش داشته است. همچنين نسبت به سال گذشته دريـاي خـزر افـزايش، خليج‌فارس افزايش، اروميه كاهش، مركزي افزايش، هامون افـزايش و سرخس افزايش نشان مي‌دهد.
در مورد سدها نيز اين آمار كه مربوط به حدود 4 ماه گذشته است از اين حكايت مي‌كند كه حجـم كل آب موجود در مخازن سدها نسبت بـه زمـان مشـابه سـال قبـل 2درصـد افزايش داشته است. حجم آب موجود در مخازن سدها در حوضه‌هاي آبريـز درياي خزر، سرخس، مركزي و اروميه در مقايسه بـا زمـان مشـابه سـال قبـل افزايش و در حوضه‌هاي آبريز خليج‌فارس و درياي عمان و هـامون كـاهش داشته است.
از شبكه‌ها چه خبر؟
اما اگر تا به اينجاي كار در مورد به‌روز نبودن آمار وضعيت بارندگي و سدها نااميد شده باشيم، نگاهي به آمار «وضعيت بهره‌برداري ماهانه از شبكه‌هاي آبياري و زهكشي كشور» كه همگي مربوط به سال آبي گذشته يعني 94-93 هستند، باعث مي‌شود نسبت به آمار قبلي اميدوار‌تر شويم. البته همين آمار كهنه نيز براي برخي شهرها مانند تهران با نواقص فراواني همراه است. براي مثال در مورد تهران و در جدول«وضعيت بهره‌برداري از شبكه‌هاي مدرن آبياري و زهكشي كشور» در ماه‌هاي ارديبهشت تا شهريورماه كه مربوط به سال 94 هستند، هيچ اطلاعاتي وارد نشده است.
در نهايت طبق آخرين آمار كه مربوط به فروردين ماه سال آبي 94-93 است راندمان متوسط اين شبكه در تهران 82درصد عنوان شده كه نسبت به ماه‌هاي قبل از آن افزايش را نشان داده است. صفحه مربوط به «اطلاعات نيروگاه‌هاي برقابي» كه مورد بعدي آمارهاي شركت مديريت منابع آب است، با ارور 404 همراه است و اساسا هيچ‌گونه آماري قابل دسترسي نيست.
«اطلاعات شركت‌هاي حفاري چاه‌هاي آب» سرفصل چهارم آمارهايي است كه در اين وب‌سايت ارائه مي‌شود، اما با كمي جلوتر رفتن مشخص خواهد شد كه چنين اطلاعاتي قابل دستيابي نيست. سركليشه «ليست دستگاه‌هاي حفاري انتقال داده شده طي ماه جاري» كه بايد عنوانگر تازه‌ترين و به‌روز‌ترين آمارها باشد، خالي از اطلاعات است و جدول خالي را نشان مي‌دهد.
آخرين وضعيت بارندگي روزانه به تفكيك حوزه‌هاي آبريز درجه يك و دو، تنها آمار به‌روز و منطقي ارائه شده در ميان تمام آمارهاي كهنه و ناموجود است. طبق اين آمار ميزان بارش كل كشور از اول مهر تا 23 بهمن ماه معادل 139ميليمتر برآورد شده كه نسبت به مدت مشابه در سال آبي گذشته 53درصد افزايش و نسبت به دوره متوسط 48 ساله 9درصد افزايش را نشان مي‌دهد.
اما «گزارش كلي سامانه تعيين تكليف چاه‌هاي كشاورزي» كه شايد بتوان آن را يكي از مهم‌ترين و لازم‌ترين آمارهاي ارائه شده در زمينه مديريت منابع آب دانست نيز مانند اطلاعات نيروگاه‌هاي برقابي مخاطب را به چيزي جز ارور 404 رهنمون نمي‌كند.
