خبر اقتصادی - تراز تجاري كه در برخي منابع از آن به «صادرات خالص» ياد ميشود به تفاوت ميان ارزش پولي واردات و صادرات خروجي طي يك دوره معين گفته ميشود. در حقيقت، تراز تجاري معيار رابطه بين واردات و صادرات كشورهاست. مقدار مثبت(اگر صادرات بيشتر از واردات باشد) به نام «مازاد تجاري» و مقدار منفي به نام «كسري تجاري» يا «شكاف تجاري» شناخته ميشود. در واقع، تراز تجاري نتيجه خالص صادرات يك جامعه اقتصادي است و مانده مثبت نشاندهنده صادرات بيشتر و مانده منفي نشاندهنده واردات بيشتر خواهد بود. از طرفي با توجه به اهميت مبادلات تجاري ما با كشور روسيه، فعالان اقتصادي در تلاش هستند تا محدوديتهاي تجاري را به حداقل برسانند. بر همين اساس، رييس كل گمرك از «برداشته شدن محدوديت ارزي تجارت ايران با روسيه» خبر ميدهد و از سوي ديگر، رييس اتاق ايران و روسيه نيز به اين موضوع اشاره كرد كه «دوماي روسيه» طرحي را به رأيگيري ميگذارد كه ايرانيها و روسها براي رفتوآمد به كشور يكديگر به مدت يك سال نياز به دريافت رواديد نداشته باشند كه اگر رأي بياورد، ويزا بين دو كشور برداشته خواهد شد.
تراز تجاري مثبت در 10ماه
مسعود كرباسيان، رييس كل گمرك ايران با اشاره به سياستهاي دولت درباره اقتصاد مقاومتي گفت: درحال حاضر صادرات غيرنفتي در كشور بر واردات غلبه دارد. از سوي ديگر با توجه به اينكه حدود 1.2 ميليارد دلار تراز تجاري مثبت داريم، اين يك فرصت ارزشمند براي رشد اقتصادي و جهت اقتصادي پس از برجام و دوران پساتحريم است. وي در ادامه با اشاره به ارزش مبادلات تجاري در 10ماهه 94 با احتساب ميعانات گازي گفت: واردات در كشور 33.800 ميليارد دلار و صادرات غيرنفتي 35ميليارد دلار و ترانزيت خارجي 23ميليون دلار گزارش شده است.
رفع محدوديت ارزي با روسيه
كرباسيان با بيان اينكه«رويكرد اقتصادي درحال تغيير است» گفت: ما به مرحله جديدي از اقتصاد كشور پس از اجراي برجام كه دوران پساتحريم ناميده ميشود، وارد شديم و اين زمان نقطه عطف جدي در اقتصاد كشور است. رييس كل گمرك ايران با اشاره به «اقتدار ايران در مذاكره با 6 قدرت برتر دنيا» افزود: دولت تدبير و اميد با پشتوانه مردم موفق به لغو تحريمها شد. كرباسيان همچنين با اشاره به استقبال كشورهاي اروپايي از سفر رييسجمهور بيان كرد: روسيه پذيرفت ايران را جايگزين كشور تركيه كند و بيشتر صادراتي كه تركيه به روسيه انجام داده مربوط به ايران است. وي با بيان اينكه محدوديت ارزي با كشور روسيه برداشته شده، ادامه داد: در دولت عزم جدي براي توسعه مناسبات وجود دارد و بايد بخش خصوصي در اين حوزه نقشآفريني كند.
14رويه صادراتي در كشور
اين مقام مسوول تصريح كرد: قرار نيست جنسي از تركيه وارد ايران و با جابهجايي سند به نام كالاي ايران وارد روسيه شود. بايد با ايجاد اعتماد از فرصت صادرات نهايت بهره را برد. رييس كل گمرك كشور با اشاره به اينكه 14رويه صادرات در كشور وجود دارد، افزود: بر اين اساس در پسابرجام، برنامهها مطابق با سياست اقتصاد مقاومتي پيش خواهد رفت. كرباسيان تصريح كرد: زيرساختها و رويكردهاي جهاني فراهم است و اين فرصت بسيار طلايي براي افزايش صادرات است كه به دنبال آن رشد توليدات براي تامين نيازهاي صادراتي فراهم خواهد شد.
سرمايهگذاري تازه چينيها
وي با تاكيد بر اينكه كشور از اين پس از خامفروشي فاصله ميگيرد، اظهار كرد: افزايش تقاضا براي تجارت در ايران درحال شكلگيري است. كرباسيان معتقد است: صادرات جزو اولويتهاي كشور است و بايد عضو سازمان تجارت جهاني شده تا از تخفيف تعرفه تجاري برخوردار شويم. رييس كل گمرك كشور در ادامه به برنامههاي پيش روي اين سازمان اشاره كرد و گفت: پيگيري تحقق كامل«پنجره واحد تجارت فرامرزي»، «مبادله الكترونيك مجوزهاي قانوني از طريق پنجره واحد»، «اخذ گواهينامه مبدا از طريق گمرك»، «ايجاد دروازه مشترك مرزي با كشورهاي همسايه» و «24ساعته كردن گمركات مرزي» ازجمله برنامههاي گمرك در شرايط پساتحريم است. كرباسيان ايجاد«پنجره واحد و تجارت جهاني» را لازم برشمرد و گفت: با راهاندازي اين طرحها، صادركننده و واردكننده از مزاياي آن بهرهمند خواهند شد. رييس كل گمرك كشور با بيان اينكه ايران اصليترين مسير راه ابرايشم را تعيين ميكند، گفت: قرار است كه چينيها در حوزه اقتصادي سرمايهگذاري كنند.
اتصال گمرك ايران به 70 كشور
رييس كل گمرك ايران با اشاره به فعاليت 150گمرك در سطح كشور تصريح كرد: سامانه جامع امور گمركي كه همه فرآيندهاي گمرك را شامل ميشود و زمينه كاهش اعتبار اسناد كاغذي را فراهم ميكند در كل كشور اجرايي خواهد شد. به گفته كرباسيان «گمرك ديجيتال» و حركت رو به جلو شعار سازمان جهاني گمرك است و گمرك ايران در تحقق اين شعار پيشگام بوده است. وي ادامه داد: اكنون گمركات ايران به 70كشور دنيا متصل است و سازمان حمل و نقل بينالمللي مستقر در سوييس، ايران را به عنوان كشور نمونه در اجراي «حذف صدور پروانه كاغذي» در مسير ترانزيت بينالمللي انتخاب كرده است. وي گفت: با ايجاد سامانه الكترونيك صدور گواهي از مبدا روند صادرات براي صادركننده و واردكننده راحتتر و سريعتر انجام ميشود كه اين به نفع هر دو طرف است. كرباسيان با بيان اينكه روزانه 20 قلم كالاي صادراتي در سايت گمرك كشور به صورت بهروز درج ميشود، خاطرنشان كرد: حدود 560 شركت كشتيراني به سيستم گمركات وصل هستند. رييس كل گمركات كشور همچنين به «قانون رفع موانع توليد» اشاره كرد و گفت: ظرفيت توليد كارخانجات كشور ۳۵ميليون تن است كه درحال حاضر ظرفيت بسياري از كارخانجات خالي است و بايد با اجراي قانون رفع موانع توليد، مشكلات موجود رفع شود.
صدور رواديد ويزاي يك ساله مولتي
از سوي ديگر با توجه به اهميت روابط تجاري بين دو كشور روسيه و ايران، فعالان اقتصادي در تلاش هستند تا راه را براي تبادلات تجاري آسانتر باز كنند. يكي از اقداماتي كه اخيرا در دستور كار قرار گرفته، صدور رواديد يك ساله براي تجار دو كشور است. به طوري كه اسدالله عسگراولادي، رييس اتاق ايران و روسيه با اشاره به توافق روسها براي صدور رواديد يك ساله براي تجار دو كشور گفت: با توجه به اينكه براي تجار دو كشور ويزاي يك ساله براي رفتوآمد به دفعات صادر ميشد «دوماي روسيه» طرح حذف رواديد براي اتباع عادي دو كشور ايران و روسيه را به مدت يك ماه بررسي خواهد كرد. رييس اتاق ايران و روسيه در مورد آخرين وضعيت كارهاي انجام شده براي افزايش مبادلات تجاري بين ايران و روسيه گفت: روز دوشنبه 26بهمن جلسهيي با حضور معاون اول رييسجمهور برگزار خواهيم كرد تا آنچه كه تاكنون انجام شده يا بايد انجام شود را بررسي كنيم. وي در مورد تسهيل رواديد براي تردد تجار به روسيه كه يك مانع اصلي در مسير تجارت محسوب ميشود، گفت: بر اين اساس تصميم گرفته شد تا با معرفي اتاق بازرگاني به بازرگاناني كه قصد تردد به روسيه را دارند «ويزاي يك ساله مولتي» (رفت و آمد به دفعات) داده شود. همچنين در وزارت امور خارجه ايران نيز موافقت شده كه براي بازرگانان روس ويزاي يك ساله به دفعات صادر شود. عسگراولادي در پاسخ به اينكه برخي تجار نسبت به نبود خط مستقيم كشتيراني بين ايران و روسيه گلهمندند درحالي كه كشتيراني اعلام كرده دو خط مستقيم از يك سال پيش به بندر«آستاراخان» و «اوكتاوژ» فعال است و با نيمي از ظرفيت كار ميكند، اظهار كرد: نوسانات و كاهش مداوم نرخ روبل و ريال سبب شده تا بازرگانان از تزلزل نرخ ارز براي تجارت نرخ ارز بترسند. از اين رو بازرگانان قدرت پيشبيني از وضعيت پيش روي خود را براي تجارت ندارند. وي در پايان خاطرنشان كرد: البته بانك مركزي اقداماتي انجام داده تا ريال كشورمان را تقويت كند و اگر نرخ ارز براي 6 ماه آينده مشخص نشود، هيچ صادركنندهيي جرات ورود به بازار روسيه را ندارد يا بايد بيمهيي ايجاد شود كه نرخ ارز را پوشش دهد.
خطوط هوايي تهران ـ آستاراخان
در تشريح اقدامات انجام شده در راستاي تسهيل تجارت ايران و روسيه، رييس سازمان توسعه تجارت نيز گفت: از ۴ اسفند سال جاري با اختصاص سومين بسته يارانهيي حملونقل به راهاندازي خطوط منظم هوايي تهران ـ آستاراخان ـ تهران، گام ديگري در تسهيل صادرات به روسيه برداشته ميشود. ولي الله افخميراد گفت: اين سازمان از محل 50 ميليارد تومان مشوقهاي غيرنقدي طي تفاهمنامهيي با شركت هواپيمايي تابان، خطوط منظم هوايي تهران ـ آستاراخان ـ تهران را به راه انداخت. وي با استناد به اين تفاهمنامه گفت: شركت تابان در ازاي دريافت يارانه حملونقل به ميزان تقريبا 3ميليارد و 380ميليون تومان معادل 25درصد هزينه كل سفرهاي انجام شده، متعهد است از 4 اسفندماه سال جاري به مدت 6 ماه از مبدا فرودگاه امام خميني به مقصد فرودگاه بندر آستاراخان روسيه و برعكس خدمات خطوط پروازي را به صورت منظم و بدون وقفه به تجار و بازرگانان ارائه دهد.