بهبود 10ميليارد دلاري تراز تجارت غيرنفتي
روند رو به بهبود تراز تجاري كشور طي 10ماهه نخست سال94 قابل لمس است، مهار روند واردات به كشور طي 10ماهه نخست سال94 باعث بهبود 10ميليارد دلاري تراز تجاري كشور در مقايسه با مدت مشابه سال93 شده است.
خبر اقتصادی - براساس گزارش‌هاي گمرك ايران طي 10ماهه سال93 ميزان تجارت خارجي ايران تركيبي از 43.7ميليارد دلار واردات در مقابل 29.4ميليارد دلار صادرات بوده است كه اين تراز منفي حدود 14.3ميليارد دلاري را براي اقتصاد ايران به نمايش مي‌گذارد. در سال94 اما روند تراز تجاري كشور روندي ديگر را طي كرده است، ميزان واردات 10ماهه رقمي معادل 33.8ميليارد دلار بوده و در مقابل ميزان صادرات غيرنفتي به ثبت رسيده در 10ماهه سال94 رقمي معادل رقمي معادل 29.8ميليارد دلار بوده است كه تفاوت اين دو رقم نشان از رسيدن تراز تجاري غيرنفتي كشور به رقمي حدود 4ميليارد دلار دارد. كاهش تراز منفي تجارت غيرنفتي كشور از رقمي معادل 14 به 4ميليارد دلار نشان از بهبود 10ميليارد دلاري تراز دارد كه البته در اين ميان نقش اصلي ناشي از كاهش واردات به كشور بوده است.
اين بهبود از كاهش حجم واردات ناشي مي‌شود، نگاهي به هفت قلم اصلي واردات كشور در سال93و94 نشان مي‌دهد كه آنچه اتفاق افتاده است جز مورد مربوط به واردات خودرو كامل (جدا از قطعات منفصله) باقي اقلام مشابه بوده است و تنها حجم واردات آنها كاهش پيدا كرده است.
در 10ماهه سال 93 بالاترين ميزان واردات مربوط به گندم دامي بود كه با حجمي معادل 6.5ميليون تن براي واردات 2.1 ميليارد دلار هزينه شده است، اين رديف تعرفه‌يي اما در مدت مشابه سال94 در جمع هفت قلم اصلي واردات هنوز قرار دارد ولي از نظر ارزشي به 703ميليون دلار و از نظر حجمي به رقمي معادل 2.5ميليون تن افت دومين گروه كالايي وارداتي سنگين سال93 خودروهاي با حجم موتور بين 1500 تا 2500سي‌سي بوده‌اند كه رقمي معادل 1.5ميليارد دلار براي واردات آنها هزينه شده است در حالي كه مي‌بينيم در سال94 اين رديف تعرفه‌يي در جمع 7قلم اصلي واردات قرار ندارد و در مقابل واردات قطعات خودرو در 10ماهه سال94 جايگزين آن شده است، رديف تعرفه‌يي كه مربوط به واردات قطعات منفصله براي توليد خودروهايي با درصد توليد داخلي بين 14 تا 30درصد است و نشان از وارداتي معادل 545ميليارد دلار را دارد.
در رديف بعدي ذرت دامي كه كاركرد خوراك براي دامداري‌ها و مرغداري‌ها را دارد به چشم مي‌خورد در 10ماهه 93 معادل 1.4ميليارد دلار براي واردات 4.6ميليون تن از اين كالا از كشور خارج شده است و در مقابل در سال94 مي‌بينيم ميزان هزينه واردات اين رديف تعرفه‌يي به رقمي معادل 1.14ميليارد دلار رسيده است آنهم براي واردات 4.9ميليون تن كه گوياي كاهش قيمت جهاني ذرت دامي در سال94 دارد. در رديف بعدي مي‌توان به برنج اشاره كرد كه در 10ماهه سال93 بالغ‌بر 980هزار تن برنج به كشور با ارزشي معادل 1.2ميليارد دلار به كشور وارد شده است و در دوره مشابه سال94 ميزان واردات برنج به 632 هزار تن با رقمي معادل 582ميليون دلار كاهش پيدا كرده است. واردات يك‌ميليارد دلاري كنجاله سويا كه كاربرد خوراك دام دارد در 10ماهه سال93 به ثبت رسيده و در مقابل در سال94 اين رديف تعرفه‌يي ارزشي معادل 540ميليون دلاري را نشان مي‌دهد.
تمامي اين تركيب‌ها گوياي كاهش ميزان واردات در سال94 دارد، البته از اين بهبود رقم تراز تجاري دو برداشت مي‌توان داشت اول كاهش خروج ارز از كشور كه باتوجه به تركيب مصرفي اصلي‌ترين اقلام وارداتي اين وضعيت گوياي بهبود وضعيت اقتصادي بايد باشد كه البته به دليل دامنه‌دار بودن ركود اقتصادي سال94 اين فرض چندان صحيح به نظر نمي‌رسد و تنها مي‌توان گفت در سال94 اتلاف مصرف شايد بهبود پيدا كرده است، از سوي ديگر نگاه واقع‌گرايانه‌تري نيز در تحليل وضعيت پيش آمده وجود دارد، با در نظر گرفتن اين نكته كه بخش عمده‌يي از رديف‌هاي تعرفه‌يي كالاهاي واردات به كالاهاي واسطه و مواد اوليه باز مي‌گردد و اين افت واردات چندان خبر خوبي نبايد تلقي شود كه به نظر مي‌رسد باتوجه به شرايط كاهش رشد اقتصادي پيش‌بيني شده براي سال94 اين تحليل به واقعيت نزديك‌تر باشد به هر شكل آنچه در تراز تجاري كشور بازتاب پيدا مي‌كند به دم و بازدم اقتصاد ايران در فضاي تجارت جهاني قابل تشبيه است و اين تنفس هرچه به سمت واردات مواد اوليه و صادرات كالاي مصرفي سوق پيدا كند به مفهوم سالم‌تر بودن اقتصاد كشور است.
