میدان آزادگان بزرگترین میدان نفتی ایران و پس از میدان غوار (عربستان سعودی) و میدان بورقان (کویت)، سومین میدان بزرگ نفتی جهان محسوب میشود. اکتشاف میدان آزادگان به سال ۱۳۷۶ باز میگردد و در محدودهای به وسعت ۲۰ در ۷۵ کیلومتر، در ۱۰۰ کیلومتری غرب اهواز و در منطقه دشت آزادگان واقع شدهاست.
خبر اقتصادی - ظرفیت اثباتشده این میدان ۳۳ میلیارد بشکه تخمین زده شده بود. در سال ۱۳۷۸ لایه جدید نفتی با ظرفیت 2.2 میلیارد بشکه، در این میدان کشف شد. میدان آزادگان دارای دو بخش شمالی و جنوبی است.
به گزارش ایران پترولیوم، از سال ۱۳۸۷ تولید نفت از بخش جنوبی با ظرفیت 50 هزار بشکه نفت در روز شروع شدهاست. پیش تر در خصوص این میدان مطالبی را عنوان کرده بودیم اما از آن جا که میدان آزادگان جنوبی به عنوان یکی از میادین مشترک ایران برای توسعه در قالب قراردادهای جدید معرفی شده است ، بر آن شدیم تا در این گزارش به آخرین وضع موجود در این میدان بپردازیم .
بر اساس برنامه ریزی های صورت گرفته تولید ٣٢٠ هزار بشکه در روز در فاز یکم توسعه میدان آزادگان جنوبی هدفگذاری شده است، که سقف تولید این میدان در فاز دوم به ٦٠٠ هزار بشکه در روز افزایش می یابد. نفت درجای میدان آزادگان جنوبی حدود 25.6 میلیارد بشکه است، با توجه به این که تولید این میدان از سال ٢٠٠٨ آغاز شده است ، ظرفیت های خوبی برای افزایش تولید دارد و فرصت خوبی برای فعالیت سرمایه گذاران خواهد بود. بر اساس برآورده های اولیه برای توسعه این میدان حداقل به 2.5 میلیارد دلار سرمایه گذاری نیاز است.
با روی کار آمدن دولت جدید در ایران، به دلیل کم کاری شدید پیمانکار چینی (CNPCI) در طرح توسعه این میدان، این پیمانکار از این طرح اخراج شد. از زمان رفتن پیمانکار چینی از این پروژه، بیش از ٤٠ مناقصه برگزار شده است، قراردادهای مربوط به بستههای کاری طرح توسعه میدان آزادگان جنوبی تعریف شده که برای بستههای تسهیلاتی، سه بسته کاری قراردادی و برای بخش منیفولدها دو بسته کاری تعریف شده است. ضمن اینکه برای مجتمع تفکیک ها یک بسته و کارخانه اصلی هرکدام نیز بسته تعریف شده است. تاکنون دو بسته کاری تسهیلات واگذار شده است و هر دو بسته منیفولدها واگذار شده و مناقصه کارخانه اصلی نیز برگزار شده که هم اینک مدیریت سرمایهگذاری در حال بررسی پیشنهادهای مالی است و درصورت رسیدن به جمع بندی این پکیج هم بزودی واگذار میشود.
ایران هم اکنون برای برای تولید هرچه سریعتر از این میدان اقلام عمده پروژه را از مجموعهها جدا کرده و مناقصه آنها را برگزار کرده تا سازندگان داخلی را فعال کند که هفت بسته کاری اعم از واحدهای تفکیکگر و نمکزدایی، هیتر، مبدل های حرارتی و مخازن تعریف شد.مناقصه همه این مجموعهها برگزار شده و در مرحله تصمیمگیری برای واگذاری هستیم. همچنین نظر به این که طراحی روزمینی تاسیسات فراورشی این میدان از سوی پیمانکار قبلی به درستی انجام نشده است و با استانداردهای لازم فاصله دارد، هم اکنون این طراحی در حال بازنگری است . با توجه به توانمندی های شرکت ملی حفاری ایران و وابستگی آن به شرکت ملی نفت، همچنین وجود چندین دکل غیرفعال این شرکت در منطقه غرب کارون، حفاری ٥٠ حلقه چاه از ١٨٥ حلقه چاه مورد نظر در توسعه فاز نخست میدان آزادگان جنوبی به شرکت ملی حفاری ایران واگذار شده است؛ ضمن این که مناقصه حفاری ٤٠ حلقه چاه دیگر نیز در قالب ٢ بسته ٢٠ تایی انجام و پیمانکاران هم اکنون مشغول کار هستند.
فعالیت های اجرائی شده در آزادگان جنوبی در گذشته
MDP اولیه طرح که جهت تولید ۱۵۰هزار بشکه در روز تعریف شده بود، با هدف افزایش تولید نفت تا سقف ۳۲۰ هزار بشکه در روز در فاز اول و ۶۰۰ هزار بشکه در روز در فاز دوم، بازنگری شده و در اواخر ماه ژوئن ۲۰۱۲، نهائی گردیده است. مطابق طرح تجدید نظر شده جامع توسعه میدان (RMDP)، فعالیت های فاز اول طرح بشرح ذیل اجرا خواهد شد: بررسی مجدد مطالعات مطالعات مهندسی مخزن با لحاظ نمودن نتایج عملیات لرزه نگاری سه بعدی و داده های حاصله از تولید زود هنگام و اطلاعات حفاری ۵ حلقه چاه توصیفی، احداث حدود ۹۰ واحد سلر و جاده های دسترسی مربوطه، حفاری و تکمیل ۱۷۵ حلقه چاه تولیدی جدید، حفاری ۵ حلقه چاه دفع پساب، ساخت واحد بهره برداری شامل واحد فرآورش و جدا سازی نفت و گاز و آب، واحد نمکزدایی، شیرین سازی نفت با ظرفیت اسمی ۳۵۰ هزار بشکه در روز، نصب تاسیسات نمکزدایی و تقویت گاز، احداث ۱۰ واحد چند راهه جمع آوری و ۲ مرکز تفکیک اولیه و خطوط لوله جریانی و انتقال نفت و گاز به واحد بهره برداری، احداث تاسیسات برداشت، انتقال و تصفیه آب، احداث خطوط لوله انتقال نفت و گاز فرآورش شده به ترتیب به تلمبه خانه غرب کارون و کارخانه گاز و گاز مایع ۳۲۰۰ ، احداث ساختمان های اداری و رفاهی و همچنین انجام مطالعات مقدماتی مربوط به کارهای فاز دوم توسعه، مطالعه روش های افزایش بازیافت از مخزن.
بر اساس برآورد های صورت گرفته با توجه به این که تولید این میدان از سال ٢٠٠٨ آغاز شده است و ظرفیت های خوبی برای افزایش تولید دارد، فرصت خوبی برای فعالیت سرمایه گذاران خواهد بود.