رييس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي در مراسم «آغاز همزمان عمليات اجرايي مرحله نخست طرح‌هاي آبرساني روستايي كشور» اعلام كرد
برنامه ششم را با اختيارات قانوني دولت اجرا مي‌كنيم
«آغاز همزمان عمليات اجرايي مرحله نخست طرح‌هاي آبرساني روستايي كشور» اين عنواني بود كه عصر روز گذشته در هواي برفي تهران، محمدباقر نوبخت، حميد چيت‌چيان، سردار عبداللهي و سيدصفدر حسيني را در ساختمان برافراشته سازمان مديريت گردهم آورد.
خبر اقتصادی - مراسمي كه درنهايت پاي برنامه ششم توسعه به آن باز شد و رييس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي به صراحت عنوان كرد: «با استفاده از اختيارات قانوني خود برنامه ششم را استارت مي‌زنيم.» نوبخت «تصويب اين برنامه» در مجلس فعلي را فرصتي استثنايي براي نمايندگان دانست.
وزير نيرو نيز در اين مراسم به هزينه‌بر شدن آب نسبت به گذشته اشاره كرده و براي نخستين‌بار فشارهاي شديد بر اين وزارتخانه براي تامين كيفيت آب تهران را افشا كرد. محمدباقر نوبخت در اين مراسم عنوان كرد كه اساسي‌ترين مساله برنامه ششم توسعه «آب» است. گزارش از مشروح اين جلسه را در ادامه مي‌خوانيد.
شايد باور اين مساله دشوار باشد اما هنوز روستاهايي در ايران وجود دارند كه با تانكر به آنها آبرساني مي‌شود و هدف از چنين طرح‌هايي ايجاد دسترسي آسان آب براي روستاييان است.
حميد پورمحمدي معاون توسعه امور توليدي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي اين مراسم را با صحبت‌هايي راجع به وضعيت نابهنجاري كه در يك دوره گريبان شركت‌هاي آب و فاضلاب روستايي را گرفته بود آغاز كرد، وضعيتي كه منجر به عدم توسعه طرح‌هاي آبرساني به روستاها براي چند دهه شده بود.
پس از پورمحمدي، حميد چيت‌چيان سخنان خود را آغاز كرد. چيت‌چيان پس از بيان كلياتي راجع به وضعيت بارش‌ها و منابع آب ايران در وضعيت فعلي و با طرح اين نكته كه «مديريت منابع آب ايران براي حفظ تمدن ايراني و اسلامي» ضروري است، اظهار كرد: «در سال‌هاي گذشته دغدغه جديدي به‌نام كيفيت آب به دغدغه‌هاي ما اضافه شده است. اين مساله به واسطه ورود آلاينده‌هاي صنعتي به آب جدي شد و اكنون منابع آب از اين جهت در خطر هستند.»
دغدغه كيفيت آب تهران
وزير نيرو براي نخستين‌بار طي دوران وزارت خود افشا كرد كه از لحاظ تامين كيفيت آب شهر تهران تحت‌فشار شديدي بوده‌اند و اكنون بحمدالله اين مساله را حل كرده‌اند. جمله‌هايي كه نشان مي‌داد در دوراني به‌طور قطع آب تهران با مشكل بي‌كيفيتي دست و پنجه نرم كرده است.
حميد چيت‌چيان سپس رو به محمدباقر نوبخت رييس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كه براي تخصيص اعتبارها به هر وزارتخانه‌يي نقش كليدي ايفا مي‌كند، كرد و گفت: «اكنون تامين آب شرب براي ما نسبت به گذشته بسيار هزينه‌بر شده است.» وزير نيرو در پايان صحبت‌هايش از نقش حميد پورمحمدي معاون امور توليدي نوبخت به واسطه تلاش‌هايي كه درراستاي پيشبرد طرح‌هاي آبرساني به روستاها به خرج داده نيز تشكر كرد.
اما شايد براي نخستين‌بار در طول مراسم رونمايي يا افتتاح از يك پروژه، در مراسم عصر روز يك‌شنبه در سازمان مديريت، رييس اصلي‌ترين پيمانكار دولت طي سال‌هاي گذشته، يعني قرارگاه خاتم‌الانبيا نيز حضور پيدا كرده بود. سردار عبداللهي فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبيا سخنان خود را بااشاره به وضعيت طرح آبرساني سد كوثر كه برعهده اين قرارگاه است آغاز كرده و اظهار كرد كه باوجود تنگناهاي مالي اكنون 3100كيلومتر از مجموع 6000كيلومتر اين طرح به انجام رسيده است.
تقدير از اهميت به آب‌هاي مرزي
طرح مهار آب‌هاي مرزي كه روزنامه تعادل نيز پيش از اين گزارش مفصلي درباره آن تهيه كرده بود. نوبخت در هفته اول آذر ماه در جلسه رونمايي از بسته تحريك تقاضا در ميان اظهارات خود به «اجازه دولت براي استفاده از 2ميليارد دلار از صندوق توسعه ملي» براي مهار آب‌هاي مرزي اشاره كرد.
محمد حاج رسولي‌ها نيز در گفت‌وگوي اختصاصي خود با «تعادل» در اين زمينه اظهار كرده بود: «در حال حاضر عمده منابع ما سمت مرزهاي غربي كشور است. تاكنون بيش از 80درصد اعتباراتي كه در اين راستا (مهار آب‌هاي مرزي) بوده است را جذب كرده‌ايم و با سرعت بالايي طرح‌ها را پيش مي‌بريم.»
طرح مهار آب‌هاي مرزي به واسطه توجه ويژه مقام معظم رهبري، دچار اولويتي به‌خصوص است و به همين واسطه نيز تامين اعتبار آن خارج از مسائل بودجه دولت صورت گرفته است، پيمانكار اين طرح نيز قرارگاه خاتم‌الانبياست. پيمانكاري كه فرمانده‌اش به واسطه اهميت دادن وزارت نيرو به اين پروژه از آنها تشكر ويژه كرد.
سردار عبداللهي در ميان سخنانش اشاراتي نيز به ديگر پروژه‌هاي قرارگاه خاتم كرده و اظهار كرد كه اين قرارگاه «پالايشگاه ستاره خليج‌فارس» را نجات داده است. فرمانده قرارگاه خاتم وعده داد كه بخش اي‌سي اين پالايشگاه ارديبهشت95 به اتمام مي‌رسد. سردار عبداللهي همچنين از نقش صفدر حسيني رييس صندوق توسعه ملي در تسهيل پروژه‌هاي مختلف ازجمله فازهاي عسلويه تشكر كرد. تشكري كه نشان مي‌دهد قرارگاهي‌ها به نسبت گذشته منابع مالي مناسب‌تري از صندوق توسعه دريافت كرده‌اند. اما فرمانده قرارگاه خاتم در بخش دوم اظهارات خود صحبت‌هايي را طرح كرد كه از گام جدي اين نهاد براي حضور در پروژه‌هاي «روستايي» حكايت مي‌كرد، او رو به وزير نيرو از توافق ميان اين قرارگاه و وزارت بهداشت براي انجام پروژه‌هاي اين حوزه در روستاها گفت و اعلام آمادگي كرد كه نهاد متبوعش توانايي حضور تمام‌قد در پروژه‌هاي آبرساني و گازرساني روستاها را دارند و 10درصد از هزينه‌ها را نيز در اول پروژه خود هديه مي‌دهند.
البته نماينده ذي‌نفعان روستايي در اين پروژه‌ها كه پس از سردار عبداللهي به ايراد سخن پرداخت به شوخي گفت: «البته قرارگاه پيش از اين درصد مشاركت را 15درصد اعلام كرده بود كه اكنون كم شده و 10درصد عنوان مي‌شود.»
تفاوت رويكردها به صندوق توسعه
اما سيدصفدر حسيني كه تا به اين نقطه جلسه مورد تجليل و تقدير افراد مختلف قرار گرفته بود، سخنان خود را با طرح ديدگاه‌هاي فعلي صندوق توسعه ملي آغاز كرد. صفدرحسيني با مقايسه رويكرد دولت فعلي و دولت قبلي در قبال استفاده از منابع اين صندوق گفت: «در دولت گذشته در يك شب ناگهان 3ميليارد دلار به ريال تبديل شد و به‌عنوان عيدانه تقسيم شد، 3ميليارد دلار ديگر نيز با سود صفر داده شد. دولت فعلي اما 11ميليارد دلار براي توسعه آب‌هاي كشاورزي گرفته است كه اين خود تفاوت رويكرد را به‌خوبي نمايش مي‌دهد.» رييس صندوق توسعه ملي ادامه داد: «در اين پروژه‌ها عينا شرايط بخش خصوصي و با همان سود 6 درصد بوده است. من به واسطه اين رويكرد از دولت آقاي روحاني تشكر مي‌كنم و اين براي ما يك درس است. براي مايي كه100سال است نفت داريم اما درآمدهاي حاصل از آن را در جهت صحيح مصرف نكرده‌ايم.»
صفدر حسيني در پايان اظهار كرد: «حل مشكل آب روستاييان بدون حضور دكتر نوبخت صورت نمي‌گرفت.»
قرارگاه رقيب بخش خصوصي نيست
پس از اين بود كه محمدباقر نوبخت سخنگوي دولت، معاون رييس‌جمهوري و رييس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كه تا اين لحظه كاملا سكوت پيشه كرده و بعضا هنگام ايراد سخن از سوي وزير نيرو، چهره‌يي نه چندان خوشحال نيز از خود نمايش مي‌داد، اظهارات خود را آغاز كرد. نوبخت ابتدا به اين مساله اشاره كرد كه چنين شراكتي ميان نهادهاي مختلف باعث خوشحالي و خرسندي روح امام راحل خواهد شد و اگر مقام معظم رهبري نيز خبر اين شراكت را بشنوند بسيار راضي خواهند بود، اظهار كرد: «ما اينجا جمع شديم و منتظر استفاده از منابع آزاد شده از دوران پسا برجام نمانديم.»
رييس سازمان مديريت در ادامه بيان كرد: «اكنون طرح آبرساني به روستاهاي مختلف با اعتبار 500 ميليون دلار صورت گرفته است و چنين طرحي اشتغالي وسيع در لايه‌هاي مختلف ايجاد مي‌كند. از سوي ديگر طرحي ديگر در راستاي آبرساني با اعتبار 3500ميليارد تومان انجام شده كه 1000ميليارد تومان آن از اوراق مشاركت بهادار تامين خواهد شد.»
اشاره نوبخت به استفاده از اوراق مشاركت كه اساسا پيمانكاران چندان به استفاده از آن خوشبين نيستند پاي نقش قرارگاه در چنين پروژه‌هايي را بار ديگر به ميان كشيد. سخنگوي دولت با اشاره به اينكه قرارگاه رقيب بخش خصوصي نيست بلكه مكمل اين بخش است، اظهار كرد: «قرارگاه در پروژه‌هايي ورود مي‌كند كه بخش خصوصي توان حضور در آن را نداشته يا مشكلاتي براي ورود به آن دارد. براي مثال بخش خصوصي اين اوراق را قبول نمي‌كند. در نتيجه نگاه ما به قرارگاه خاتم ايجاد رقابت ميان اين نهاد با بخش خصوصي نيست.» نوبخت در ادامه تجليل از نقش قرارگاه خاتم اظهار كرد: «اين نهاد با وجود مطالبات از دولت باز هم با دولت همكاري مي‌كند».
رييس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي در ادامه سراغ معرفي طرح مهار آب‌هاي مرزي رفته و اظهار كرد:«تاكنون چندين ميليارد مترمكعب آب از مرزهاي كشور خارج مي‌شدند درحالي كه مهار آنها در وضعيت و شرايط فعلي ايران حتي از نفت نيز دشوار‌تر بوده است».
او ادامه داد: «ما بيش از 6 ميليارد متر مكعب آب كه از مرز خارج مي‌شد را مهار كرديم و به داخل فرستاديم. با توجه به نگاه ويژه مقام معظم رهبري به اين طرح، منابع آب در قالب وام 8ميليارد دلاري از صندوق توسعه ملي صورت گرفت و در همين راستا سالانه 2ميليارد دلار به اين طرح تخصيص داده خواهد شد.»
اما بخش سوم اظهارات محمدباقر نوبخت را شايد بتوان مهم‌ترين بخش سخنان او در مراسم عصر روز گذشته دانست. رييس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كه اين روزها به واسطه برنامه و بودجه سال 95 دچار چالش‌هاي زيادي با مجلس است در اين بخش بحث «برنامه ششم توسعه» را به ميان آورد. نوبخت در اين زمينه گفت: «برنامه ششم با برنامه‌هاي ديگر تفاوت اساسي دارد. اين برنامه بر خلاف برنامه‌هاي سابق «مساله‌نگر» است. ما طبق برنامه ششم و به واسطه محدوديت منابع مالي طي سال‌هاي 95 تا 99 روي مسائل خاصي تمركز خواهيم كرد.» رييس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور ادامه داد: «ما گروه اول از اين مسائل را به آنهايي اختصاص داديم كه اگر مورد توجه قرار نگيرند به بحران منتهي خواهند شد و نخستين اين مسائل آب بود.»نوبخت افزود: «تهيه و تصوير برنامه ششم كه هزاران صفحه است براي هر كدام از بخش‌ها ريز به ريز برنامه دارد. اگر اكنون بحث مي‌كنند كه براي مثال چند جدول از سندي به سندي ديگر منتقل شود اهميتي نداشته و انجام خواهد شد. نكته مهم اين است كه برنامه ششم تشخيص داده كه چه چيزي در وضعيت فعلي اساسي است؟»
تصويب برنامه ششم، فرصتي استثنايي
معاون رييس‌جمهوري در سخناني صريح ادامه داد: «ما براي اجراي اين برنامه منتظر تصويب مجلس نيستيم، براي مثال اكنون ما در برنامه ششم به اين نتيجه رسيديم كه مشكل آب است، اكنون همين رونمايي از طرح‌ها استفاده از اختيارات قانوني دولت براي پيشبرد برنامه ششم محسوب مي‌شود. اين اختيارات نيازي به اجازه قانوني ندارد.» نوبخت افزود:«من فكر مي‌كنم با اين روش‌ها وقت مجلس را مي‌گيريم، چرا بايد براي چيزي كه اجازه انجامش را داريم وقت مجلس را بگيريم؟ اما در هر حال تصويب برنامه ششم براي مجلس فعلي فرصتي استثنايي محسوب مي‌شود.» رييس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كه از ابتداي قرار گرفتن در اين سمت به دنبال احياي نقش سابق و پر قدرت اين سازمان بوده و بعضي‌ها چند مساله طرح شده در برنامه ششم را نيز در راستاي اين احيا معنا مي‌كنند سخنان خود را با همين محور به پايان برده و اظهار كرد:«ما ديگر فقط برنامه‌ريز نيستيم. سازمان مديريت بايد مديريت كند. حتي اگر كسي از ما چنين مسووليتي را نخواهد، اين وظيفه نانوشته ماست كه بايد حتما در زمينه آن فعاليت كنيم. حضور در چنين پروژه‌هايي نيز از مصاديق همين وظايف است.»
نادی صبوری
