دکتر پدارم سلطانی
شروط حضور شرکای جدید نفتی
در شرایط کنونی رقابت در عرصه استخراج نفت و گاز و سرمایه‌گذاری و فعالیت در این عرصه با محدودیت‌هایی مواجه شده است. بر این اساس طبیعی است که رویکرد ایران نسبت به جلب شرکت‌های توانمند در عرصه پیمانکاری استخراج نفت و گاز نسبت به گذشته تفاوت پیدا کند.
در گذشته اقبال شرکت‌های چند ملیتی برای حضور در صنعت نفت و میادین نفتی ایران بسیار بالا بود و ایران می‌توانست با برگزاری مناقصات و بررسی پیشنهادات مختلف بهترین ومطلوب‌ترین شرایط ممکن را انتخاب کند و شروطی را هم برای حضور پیمانکاران قرار دهد، اما اکنون شرکت‌های کمتری متقاضی حضور در این حوزه هستند و به همین دلیل هم وزارت نفت امکان انتخاب زیادی ندارد و هم شرکت‌های حاضر در این عرصه انتظار دریافت امتیازات بیشتری نسبت به قبل را دارند. اگرچه گریزی از شرایط موجود نیست
اما این مذاکرات و پذیرش پیش‌شرط‌ها باید به گونه‌ای باشد که به جهت شرایط موجود ما به سمت عدول از شرایط منصفانه حضور شرکت‌های خارجی در میادین گاز و نفت گام برنداریم و شرایطی را فراهم نکنیم که این حضور در سال‌های آتی مشکلاتی را در صنعت نفت ما ایجاد کند و تلاش کنیم مذاکرات به نحوی باشد که ما هم از حضور پیمانکاران در این شرایط بیشترین بهره را ببریم.
از منظر دیگر حضور شرکای تجاری جدید در این عرصه مانند شرکای روسی و چینی از این منظر که ما خود را محدود به حضور شرکت‌های چند ملیتی اروپایی و آمریکایی نکنیم بسیار خوب است و این می‌تواند برای ما یک فرصت مناسب باشد. اما نکته‌ای که نباید از آن غفلت کرد و در حوزه نفت و اکتشافات نفتی هم بسیار مهم است موضوع تجهیز شرکت‌های اروپایی و آمریکایی به فناوری‌های نوین، روش‌ها، تکنیک‌ها و تاکتیک‌هایی است که می‌تواند در برداشت و اکتشاف نفت تاثیرگذار باشد.
بر این اساس ما باید در یک بررسی جامع هزینه‌ها و فایده‌های همکاری با شرکای مختلف را بررسی کنیم و ببینیم آیا شرکت‌های روس و چین در درازمدت منافع ما را تامین می‌کنند؟ آیا در این فرایند ضریب برداشت از چاه‌های ما را در حد استانداردهای روز دنیا حفظ خواهند کرد و اینکه آیا هزینه‌های اکتشاف و استخراج نفت ما را در حد رقبای منطقه‌ای- باتوجه به واقعیات جغرافیایی و زمین‌شناسی ما- می‌تواند حفظ کند یا خیر؟ مجموع این موارد همه باید مورد بررسی قرار گیرد تا حضور پیمانکاران روس یا دیگر کشورهای آسیایی سبب نشود که ما به جای داشتن رویکردهای اقتصادی در این حوزه با رویکردهای سیاسی گام برداریم و در این حوزه مهم درست تصمیم‌گیری کنیم.
* نایب رئیس اتاق ایران
