رشد در اروپا و ركود در اقتصاد‌هاي بزرگ جهان

توليد ناخالص داخلي كه يكي ديگر از شاخص‌هاي رشد اقتصادي در منطقه پولي يورو و بقيه كشور‌هاي عضو اتحاديه اروپاست افزايش نشان مي‌دهد. فرانسه رشد ثابت دارد ولي بالاترين نرخ رشد به لتوني، مالت، جمهوري چك و اسپانيا تعلق دارد.

ميزان صادرات و واردات و مصرف خانوار‌ها بالا رفته است. عملكرد صنايع بهبود پيدا كرده و در حال حاضر بخش صنعت در حوزه پولي يورو زنده شده است. بخش صنعت ستون فقرات اقتصاد اروپاست و 80درصد صادرات اروپا را تشكيل مي‌دهد.

بازار‌هاي نوظهوري مثل لهستان و جمهوري چك از نظر توليدات صنعتي كشور‌هاي فرانسه، هلند و استوني را پشت سر گذاشته‌اند. البته كشورهايي مانند مجارستان، جمهوري چك و لهستان هنوز از كشور‌هاي اصلي اروپا عقب‌تر هستند اما با سرعت دارند خودشان را به كشورهاي اصلي نزديك مي‌كنند. ولي با وجود همه اين تلاش‌ها هنوز نيمي از بخش‌هاي مختلف اقتصاد ناحيه پولي يورو در وضعيت بحران اقتصادي به سر مي‌برند. با اين حال اروپا در حالت رشد اقتصادي با دوام و سالم به سر مي‌برد و آهنگ رشد كند است. آهنگ رشد در كشورهاي عضو ناحيه پولي يورو و كشورهاي غير عضو متفاوت است ولي تفاوت ميان اين كشورها بين 2 تا 3 دهم درصد است.

اقتصاددانان معتقدند نبايد روند اصلاحات در بازار كار را كند كرد. اروپا نياز به سرمايه‌گذاري بيشتري دارد. بايد سرمايه‌گذاري‌ها و نوآوري‌ها در 10سال آينده در اروپا بيشتر شود تا بتواند در رقابت اقتصادي امروز جهان توفيق به ‌دست آورد. آلمان كه بزرگ‌ترين صادر‌كننده در اروپاست فشارسنج تهديد‌هاي خارجي براي رشد اقتصادي شكننده اروپا به شمار مي‌آيد.   اخيرا رشد اقتصاد چين كند شده و اين نگراني وجود دارد كه تقاضاي چين به‌دنبال كند شدن اقتصاد كمتر شود. كشور‌هاي صادر‌كننده نفت مانند روسيه اقتصادشان از كاهش 57درصدي قيمت نفت در 16ماه گذشته رنج مي‌برد. احتمال دارد چرخ اقتصاد برزيل، روسيه، هند، چين و افريقاي جنوبي كه به كشور‌هاي «بريكس» معروفند از اين هم كند‌تر بچرخد.

پايين آمدن قيمت حامل‌هاي انرژي، تورم نزديك به صفر و بالا رفتن نرخ سرمايه‌گذاري در بخش توليد ماشين آلات براي كساني كه دستمزد و درآمد ثابتي دارند نكته مثبتي است. كند شدن رشد اقتصاد چين مي‌تواند ضربه به صادرات 6درصدي آلمان به چين بزند.

سازمان همكاري و توسعه اقتصادي اروپا كه نماينده كشورهاي ثروتمند جهان به شمار مي‌رود، در آخرين گزارش خود نوشت كه شرايط اقتصادي در چين در حال رسيدن به ثبات است و چشم‌اندازهاي اقتصادي نشان مي‌دهد كه رشد اقتصادي در اروپا ثابت خواهد ماند و رشد امريكا و انگليس به تدريج قدرت خود را از دست مي‌دهند. اين سازمان در گزارش خود بيان كرده است: «در انگلستان و ايالات متحده، شاخص‌هاي تركيبي مهم اقتصادي نشان مي‌دهند كه رشد اقتصادي وضعيت آسان‌تري را به دست آورده و نيز در برخي از اقتصادها در سطح بالاتري قرار گرفته است.»

سازمان همكاري و توسعه اقتصادي گزارش داده كه اگر ميانگين رشد اقتصادي در كشورهاي اروپايي را بلندمدت با عدد 100 در نظر بگيريم، اقتصاد منطقه يورو در آخرين بررسي كه اين سازمان انجام داده داراي رشد اقتصادي 100.6 است و كشورهاي ايتاليا و فرانسه كه در احياي اقتصادي خود موفق عمل نكرده‌اند و حتي هنوز در ركود به سر مي‌برند، داراي رشد اقتصادي به مقياس بالاتري از معيار متوسط خود در حد 100.9 هستند. در اين ميان، اقتصاد امريكا كمي پايين‌تر آمده و از عدد 99.2 به 99.1 رسيده و نيز اقتصاد انگلستان از عدد 99.3 به 99.1 رسيده است.

«اولبريش» اقتصاددان ارشد بانك مركزي آلمان در اين باره مي‌گويد: « بانك مركزي آلمان كار خودش را انجام داده است، ولي اعتقاد دارد كه رشد اقتصادي كشور‌هاي بريكس كاهش خواهد يافت ولي منجر به ركود و بحران اقتصادي نخواهد شد.»

 وي معتقد است كه اين كاهش موجب خواهد شد نرخ رشد در منطقه پولي يورو 0.2درصد پايين بيايد كه رقم بالايي نيست. اما آنچه موجب نگراني است نوسانات غيرقابل پيش بيني در بازار‌هاي مالي است. «پي‌ير موسكويسي» اقتصاد‌دان روسي معتقد است، روسيه وارد دوران ركود عميق اقتصادي شده و نياز به اصلاحات ساختاري دارد. البته اين اصلاحات هم به نفع روسيه است و هم بقيه دنيا. اين كشور لازم است با انجام اصلاحات، اقتصادش قوي‌تر ‌شود، ولي اعتقاد بر اين است كه اين امر لطمه‌يي به اقتصاد اروپا وارد نمي‌كند. او گفت: مشكلات ما به نظر داخلي هستند. چالش ما در اروپا اين است كه انگيزه‌هاي لازم براي رسيدن به اقتصاد قوي‌تر به وجود بياوريم. اگر اين كار‌ها را نكنيم در 10سال آينده رشد اقتصادي روسيه حدود يك درصد در سال خواهد بود و اين كافي نيست. موسكويسي معتقد است، نياز داريم مبادلات تجاري‌مان را بيشتر كنيم. تجارت آزاد در حد معقول لازم است. من نگران مسائلي هستم كه اقتصادي نيستند و بر رشد اقتصادي تاثير مي‌گذارند. مسائلي مثل ناسيوناليسم، بيگانه هراسي و بيم از اينكه بسياري از اروپايي‌ها به اين نتيجه برسند كه اروپاي متحد نه تنها جوابگوي مشكلات نيست بلكه خود مشكل است. سياست‌گذاران اروپا توانسته‌اند با اعمال اصلاحات اساسي بر ساختار‌هاي بانكي، اقتصادي، سياسي و آموزشي پس از گذشت 8 سال تا حدي موفق به راه انداختن چرخ اقتصادي يكي از مهم‌ترين قطب اقتصادي جهان شوند.