با توجه به اهميت موضوع بهداشت و درمان در جامعه و ضرورت رسيدگي به مشكلات فعالان اين حوزه يكي از نمايندگان مجلس نهم از پرستاران، پزشكان و بيماران به عنوان سه ضلع اصلي نظام سلامت كشور ياد كرد و خواستار حل مشكلات و توجه به خواستهها و مطالبات آنان شد.
خبر اقتصادی - محمد اسماعيلنيا نماينده كاشمر، بردسكن و خليلآباد با بيان اينكه اگر هر يك از اضلاع مثلت مزبور دچار مشكل باشد، نظام سلامت در كشور ميلنگد، با اشاره به مشكلات پرستاران گفت: درست است كه رتبه پرستار از پزشك كمتر است، اما بخش اعظمي از فرآيند بهبود بيمار در بيمارستان برعهده پرستار است كه در اين ميان پايين بودن درآمد پرستاران سبب ميشود كه آنها براي افزايش درآمد خود زمان بيشتري را در بيمارستانها سپري كنند؛ مسالهيي كه ازكارآيي آنها ميكاهد. اين نماينده با تاكيد بر لزوم برقراري عدالت در پرداخت قشرهاي مختلف پزشكي اضافه كرد: «اين اختلاف درآمدي موجود در ديگركشورها چندان زياد نيست.» اسماعيلنيا با اشاره به مشكل مهاجرت پرستاران ايراني از متوليان اين بخش خواست كه در زمينه بهبود وضعيت رفاهي و معيشتي اين اقشار تاثيرگذار برنامهريزيهاي كاربردي ترتيب دهند تا روند مهاجرتها معكوس شود.
مشكل نظام تعرفهگذاري براي خدمت پرستاران
اين عضو ناظر شوراي اشتغال با انتقاد از به نتيجه نرسيدن نظام تعرفهگذاري براي خدمات پرستاران گفت: «طرح تعرفهگذاري خدمات پرستاران چند سال پيش مطرح شد، اما به نتيجه نرسيد چرا كه در آن زمان تعرفهگذاري با نرخهاي پايين سبب ميشد كه درآمد پرستار كاهش يابد، اما به جاي اينكه تعرفههاي پيشنهادي را كاهش دهند، كل طرح تعرفهگذاري متوقف شد.» اسماعيلنيا با اشاره به آمار قابل اعتناي مهاجرت پرستاران به كشورهايي همچون استراليا، كانادا و كشورهاي حوزه خليجفارس گفت: «متاسفانه به دليل اينكه در اين كشورها حقوق پرستاران بهطور ميانگين سهبرابر كشور ماست، شماري از پرستاران تصميم به مهاجرت به اين كشورها ميگيرند كه البته در اين مهاجرتها جايگاه پرستار، شيفتهاي پرحجم كاري و همچنين نبود انگيزههاي لازم در خصوص ارتقاي شغلي بسيار موثر بوده است. به عنوان مثال در دنيا به ازاي هر دو الي سه بيمار يك پرستار براي رسيدگي وجود دارد، حال آنكه در ايران اين نسبت به 6 بيمار و يك پرستار و در بيمارستانهاي دولتي بعضا به يك پرستار و 8 بيمار هم ميرسد.»
ضرورت كاهش ساعات كاري پرستاران
اسماعيلنيا گفت: «مشكلات حرفه پرستاري سبب شده كه شمار زيادي از فارغالتحصيلان اين رشته به دنبال مشاغل ديگري در كشور باشند و همين موضوع سبب شده كه در حال حاضر بيمارستانهاي جديد با مشكل جذب پرستار مواجه شوند و بعضا براي ارائه خدمات بيمار مجبور شوند كه از كمك بهياران استفاده كنند.» نماينده كاشمر در خصوص شيفتهاي پرحجم كاري پرستاران هم گفت: «يك مطالعه نشان ميدهد كه يك پرستار حداكثر 6ساعت ميتواند به بيمار خدمات با كيفيت ارائه دهد، حال آنكه در كشور ما شيفتهاي پرستاران به صورت 12ساعت در روز و بعضا عصر و شب (18ساعت) در روز هم ميرسد و اين يعني اينكه در خوشبينانهترين حالت پرستار در 50درصد از زمان حضور خود در شيفت ميتواند خدمات مناسب و با كيفيت ارائه كند.» او نبود انگيزههاي لازم در حرفه پرستاري و عدم برخورداري از درآمد مناسب را يكي از دليل عدم گرايش مردان به اين حرفه عنوان و خاطرنشان كرد: «در يك دهه اخير گرايش خانمها به حرفه پرستاري بيشتر از آقايان بوده است.» اسماعيلنيا افزود: «دغدغههاي جامعه پرستاري از طريق خانه ملت بهطور جدي پيگيري شده و همه اين موارد در جلسهيي با حضور وزير محترم بهداشت و رييس سازمان نظام پرستاري بررسي شده است.»
پزشكان هم مشكل تعرفهاي دارند
وي همچنين از مناسب نبودن تعرفههاي پزشكي بهعنوان عاملي نام برد كه منجر به شكلگيري رابطهيي مالي ميان پزشك و بيمار براي تامين هزينههاي درمان ميشود. محمد اسماعيلنيا بااشاره به مناسب بودن تعرفههاي پزشكي در كشورهاي توسعهيافته، از بيمهها بهعنوان واسطه ميان پزشك و بيمار نام برد كه با وضع مناسب تعرفههاي پزشكي، نگراني پزشك از تامين معاش از ميان رفته و هزينههاي بهداشت و درمان نيز براي بيمار كاهش مييابد. وي با تاكيد بر لزوم مديريت در بيمهها و بيمارستانها، ادامه داد: درواقع وقتي كه بيمار، به بيمه پول پرداخت ميكند، ديگر نياز به انجام هزينههاي اضافي به بيمارستان و پزشك ازسوي بيمار نباشد. در حال حاضر بيمهها تنها 10 تا 12ميليون تومان از هزينههاي جراحي در بيمارستانها را تقبل ميكنند و بيمار خود بايد مابقي هزينهها را تامين كند. وي همچنين به عدم تمكين شركتهاي بيمهيي از تعرفههاي وضع شده ازسوي وزارت بهداشت و درمان اشاره كرد كه در اين ميان پرداختها ازسوي شركتهاي بيمهيي بهموقع صورت نميگيرد، اين مساله سبب ميشود تا در جريان تورم حاكم بر اقتصاد كشور، از ارزش رقمهاي پرداختي به پزشك 10 تا 20درصد كاسته شود. وي در ادامه اظهارات خود، علاوه بر اشاره به وجود اختلاف درآمدي پزشكان در شهرهاي بزرگ با شهرهاي كوچك، عنوان كرد: در حال حاضر آنچه باعث ميشود تا خدمات مناسبي ازسوي بيمارستانها به بيمار ارائه نشود، فاصله معنادار ميان سطح درآمد پزشك و پرستار همچنين پزشكان تهراني با پزشكان ساكن يا شاغل در شهرستانهاست و اين در صورتي است كه هزينههاي زندگي در مناطق مختلف تفاوت معناداري ندارد. نماينده كاشمر همچنين با بيان اينكه پرداختهاي رسمي بيمار به پزشك نبايد مورد سرزنش قرار گيرد، گفت: اينكه پزشك از هر بيماري مطالبه وجه كند مورد اشكال است، اما اگر بيماري تمكن مالي دارد چه اشكالي دارد كه پزشك با رضايت بيمار در بيمارستانهاي خصوصي او را تحت درمان قرار داده و بيمارستان از او هزينه جداگانهيي بابت درمان در بيمارستان خصوصي دريافت كند البته اين پرداختها بايد بهصورت شفاف و در قالب صورتحساب بيمارستان دريافت شود و عملا پرداختهاي «زيرميزي» بايد برچيده شود كه اين مهم توسط وزير محترم بهداشت به جد در حال پيگيري بوده و پيشرفتهاي خوبي نيز در اين خصوص توسط ايشان به دست آمده است. وي بااشاره به مازاد پزشك در شهرهاي بزرگ اشاره كرد و پيشنهاد داد: بايد علاوه بر ايجاد دانشگاههاي مجهز و پيشرفته در شهرهاي كوچك، براي حضور پايدار متخصصان در شهرهاي كوچك، از پزشكان، تعهد براي حضور در اين مناطق دريافت شود تا به اين واسطه با تقويت مراكز درماني در شهرهاي كوچك و مناطق محروم از جابهجايي و انتقال بيمار به شهرهاي بزرگ جلوگيري شود. محمد اسماعيلنيا ادامه داد: درواقع براي بوميسازي بايد اولويت براي دريافت تعهد، با پزشكان بومي باشد.
تجهيزات پايين در بيمارستانها و عدم همساني بيمارستانها در مناطق مختلف كشور
وي در ادامه اظهارات خود، به عدم استاندارد بودن تختها در بخش مراقبتهاي ويژه اشاره كرد و گفت: براساس استاندارد كشورهاي توسعهيافته، 10درصد از تختها بايد ويژه باشند بر اين اساس بايد از 15 تا 20هزار تخت ويژه برخوردار باشيم. اسماعيلنيا با بيان اينكه هنوز از سطح استانداردهاي جهاني عقب هستيم و بخش ICU در كشور از تختهاي مناسب برخوردار نيست، هزينههاي وزارت بهداشت براي تامين تختهاي استاندارد در كشور را كافي ندانست و خواستار توجه ويژه به اين مساله شد. وي همچنين به پايين بودن سطح بهداشت در بيمارستانها و دراختيار نداشتن داروهاي مناسب در بيمارستانها براي مداواي بيمار اشاره كرد و گفت: در حال حاضر شرايط تحريمي سبب شده بود تا بيمارستانهاي كشور از نظر دارويي و تجهيزاتي در سطح پاييني قرار داشته باشند، اما با رفع تحريمها بهنظر ميرسد كه بايد تلاش بيشتري براي رفع مشكلات بيمارستانها انجام شود. اين نماينده خانه ملت به وجود داروهايي با كيفيت و استانداردهاي پايين در برخي بيمارستانها اشاره كرد كه نامناسب بودن اين داروها، فرآيند بهبود بيمار را طولانيتر ميكند و سبب ميشود تا بيمار زمان بيشتري از دارو استفاده كند؛ ازسوي ديگر در بخشهاي ويژه بيمارستاني، داروهاي مناسب وجود ندارد. اين انتظار از وزارت بهداشت وجود دارد كه ارتقاي كيفيت داروها با سرعت بيشتري در دستور كار قرار گيرد و پيشرفتهاي حاصله در صنعت داروسازي كه حاصل شده است نيز توسعه بيشتري مييابد.
عدم توزيع مناسب امكانات در كشور
وي با بيان اينكه در سيستم پزشكي كشور، امكانات بهطور مناسب و يكنواخت توزيع نشده است، ادامه داد: در مناطق محروم و دور از شهرها، هيچگونه امكانات و تجهيزات و نيروي انساني مناسب براي مداواي بيمار وجود ندارد، بهگونهيي كه پزشكان در اين مناطق، بيماران را براي مداوا به مراكز قوي بهداشتي در شهرهاي بزرگ ارجاع ميدهند كه بايد ارتقاي وضعيت بيمارستاني در سراسر نقاط دورافتاده در دستور كار قرار گيرد. او تصريح كرد: اين درحالي است كه در كشورهاي توسعهيافته، امكانات، تجهيزات و نيروي انساني در شهرهاي كوچك هيچگونه تفاوتي با شهرهاي بزرگ ندارد. نماينده كاشمر در پايان از بيمار بهعنوان مهمترين ضلع مثلث نظام سلامت كشور ياد كرد و گفت: جايگاه بيمار در نظام اسلامي ما بسيار جايگاه ويژهيي است، رهبري در اين خصوص گفتهاند «بايد كاري كنيم كه بيمار جز دغدغه بيماري، رنج ديگري نداشته باشد.»وي خاطرنشان كرد: در اين خصوص نظام بيمه سلامت كشور نقش عمدهيي دارد. اگر نظام سلامت سهم خوبي به بيمارستان، پزشك و كادر درماني بدهد، آنها دليلي براي عدم ارائه خدمات درست و خوب به بيمار ندارند. در حال حاضر ما تنوع زيادي در بيماريها شاهد هستيم، از انواع سرطانها گرفته تا فشار خون، ديابت و انواع عفونتها. اين نماينده مجلس نهم شوراي اسلامي گفت: بهدليل گسترش شهرنشيني، آلودگي هوا و برچيده شدن محصولات باغي ارگانيك در كشور 75ميليون نفري ما ديده ميشود و اين يك زنگ خطر است كه بايد دولت به بيمار و بيماري اهميت ويژهيي بدهد. اگر كسي بيمار ميشود و پول درمان خود را ندارد نبايد او را به حال خود رها كرد چراكه بيمار ماندن او ضمن اينكه باعث رنج يك فرد با حق زندگي سالم ميشود به جامعه هم لطمه ميزند. او با مناسب خواندن اجراي نظام سلامت در كشور باتوجه به سياستهاي كلي ابلاغ شده توسط مقام معظم رهبري گفت: بايد به اين سمت پيش برويم كه فرد بيمه نشدهيي در كشور وجود نداشته باشد. اگر كسي بيمار ميشود تنها رنج او بيماري باشد. نگران درمان بيماري خود نباشد. بيمارستانها به او تخت بدهند و بستري شدن نياز به پارتي نداشته باشد. خانواده بيمار رنجي جز مريضداري نداشته باشند و همه اضلاع نظام سلامت كشور اعم از پزشك و پرستار اولويتي جز درمان بيماران نداشته باشند. به گفته وي، اجراي توافق برجام فرصت مناسبي را دراختيار نظام سلامت كشور قرار ميدهد تا بتواند براساس استانداردهاي جهاني همچنين ملاحظات انساني و حقوقي كه بيمار در شريعت مقدس اسلام دارد، به همه بيماران فرصت درمان مناسب داده و اين حوزه مهم، كليدي و آيندهساز كشور كه از مشخصههاي توسعهيافتگي است، از مشكلات كنوني اعم از كمبود نقدينگي، نارضايتي كادر درمان و ايضا بيماران فاصله بگيرد. وي در پايان ادامه داد برخي اقدامات اصلاحي از طرف دولت و وزير محترم بهداشت فعلي انجام شده كه بسيار مورد تقدير است و بايد مجلس نيز در اين زمينه هم همراهي خود را با دولت انجام دهد.
اميد داريم روند رو به رشد وضعيت بهبود نظام سلامت كه مورد تاييد مقام معظم رهبري هم قرار گرفته است سرعت بيشتري بگيرد و ما شاهد اثرات بهتري در حوزه سلامت و بهداشت و درمان در كشور باشيم.