رقابت «توتال» و «لوك اويل» براي اولين خريد نفت از ايران

خبر اقتصادی - اكنون با سفر چندي پيش حسن روحاني رييس‌جمهوري ايران و هيات همراه او به اروپا و حضور در دو كشور فرانسه و ايتاليا، اين احتمال كه قرارداد فروش نفت ايران به دو شركت توتال و اني احيا شود، تقويت شد و در نهايت نيز بيژن زنگنه با تفاهمنامه فروش 160هزار بشكه نفت خام به شركت توتال كه زماني پيمانكار فاز 11پارس جنوبي در ايران بود به كشور بازگشت. تفاهمنامه‌يي كه طبق خبري كه روز گذشته پايگاه خبري وزارت نفت منتشر كرد اكنون «قرارداد» محسوب شده و وزير نفت 27بهمن ماه را زمان اجرايي شدن آن عنوان كرده است؛ اما آيا كشتي حامل نفت ايران به مقصد فرانسه نخستين كشتي‌اي خواهد بود كه مرزهاي ايران را به سمت يك كشور اروپايي ترك مي‌كند؟ پيش از اين برخي خبرگزاري‌ها بدون ذكر منبعي موثق اين احتمال كه توتال نخستين خريدار نفت خام ايران نباشد را مطرح كرده و احتمال داده بودند كه نخستين خريدار اروپايي نفت ايران از مديترانه برخاسته باشد؛ اكنون برخي رسانه‌هاي بين‌المللي خبر مي‌دهند كه شركت ليتاسكو بازوي تجارت بين‌الملل شركت لوك اويل روسيه به دنبال ثبت نخستين قرارداد خريد نفت از ايران به عنوان بخشي از توافق 40ميليارد دلاري تهران و مسكو است. توافقي كه در پي سفر علي‌اكبر ولايتي، رييس مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص مصلحت نظام در ايران به مسكو صورت گرفت. تمام اين مسائل كنار هم نشان مي‌دهد توتال و لوك اويل اكنون در رقابت براي تبديل شدن به نخستين خريدار اروپايي نفت ايران در دوران پساتحريم هستند. وزير نفت همچنين از شروع مطالعه شركت فرانسوي توتال روي ميدان‌هاي نفتي آزادگان جنوبي و ايران ال ان جي سخن گفته است. به گزارش «تعادل» ميدان نفتي آزادگان جنوبي واقع در غرب كارون و مشترك با ميدان‌هاي نفتي عراق است. وزير نفت 10 ارديبهشت سال 93 حكم خلع يد شركت چيني سينوپك را از اين ميدان به واسطه تاخيرهاي مكرر و عدم توجه به هشدارها صادر كرد. كارخانه ايران ال ان جي نيز كه در ابتدا با هدف احداث دو رديف كه هر كدام سالانه 5.4 ميليون تن ال ان جي توليد كنند، ايجاد شده بود در سال‌هاي گذشته به واسطه مسائل مختلف ازجمله نبود منابع مالي پيشرفت چشمگيري حاصل نكرد. اين اخبار در كنار احتمال خريد سهم پالايشگاه اسار هند از سوي ايران همچنين سرمايه‌گذاري ايران در حوزه نفت و گاز كنيا، شمايي كلي از وضعيت صنعت نفت در روزهاي پس از تحريم را به تصوير مي‌كشند.

  روز گذشته وزير نفت با اشاره به اجرايي شدن قرارداد توتال در اواخر بهمن ماه و نهايي شدن قرارداد فروش نفت به اني ايتاليا در آينده‌يي نزديك گفت: فروش نفت خام ايران به اروپا تاكنون به بيش از ٣٠٠هزار بشكه رسيده است.

بيژن زنگنه با اشاره به اينكه قرارداد فروش ١٦٠هزار بشكه نفت خام ايران به شركت فرانسوي توتال ١٦فوريه(سه‌شنبه ٢٧بهمن ماه) اجرايي مي‌شود، اظهار كرد: براساس قرارداد امضا شده ميان شركت ملي نفت ايران و توتال، اين شركت فرانسوي روزانه ١٦٠هزار بشكه نفت خام ايران را خريداري مي‌كند.

وي با تاييد اين موضوع كه آيا افزون بر قرارداد فروش نفت شركت ملي نفت ايران و توتال درباره زمينه حضور اين شركت فرانسوي در پروژه‌هاي نفتي نيز توافقي حاصل شده است، گفت: توتال براي حضور در ميدان نفتي آزادگان جنوبي و ايران ال ان جي اظهار علاقه كرده و قرار است ايران اطلاعات لازم را براي مطالعه در اختيار اين شركت فرانسوي قرار دهد تا آنان پيشنهادهاي خود را ارائه دهند؛ بدان معنا كه ما در اين باره توافق نكرده‌ايم كه كار به آنها واگذار شود بلكه توافق براي انجام مطالعه از سوي توتال انجام شده است.

  سفر مقام‌هاي شركت اني به تهران

وزير نفت درباره اينكه آيا در سفر اخير به ايتاليا با شركت اني قراردادي امضا شده است، اظهار كرد: در سفر به رم با شركت ايتاليايي اني قراردادي امضا نشد اما مقام‌هاي اين شركت قرار است به زودي به تهران بيايند تا يك قرارداد براي خريد نفت از ايران امضا كنند ضمن اينكه اين شركت براي مشاركت در توسعه يكي از ميدان‌هاي ايران ابراز علاقه كرده كه در اين باره نيز مانند توتال تفاهم خواهيم كرد.

زنگنه مقدار درخواست اني براي خريد نفت خام از ايران را روزانه ١٠٠هزار بشكه عنوان كرد و گفت: افزون بر اين شركت، پالايشگر ايتاليايي ساراس خواستار خريد روزانه ٦٠ تا ٧٠هزار بشكه نفت خام از ايران است.

  تركيه تنها خريدار نفتي اروپايي در تحريم

وي با اشاره به اينكه اني و ساراس هر دو پيش از تحريم‌ها از مشتريان اروپايي نفت خام ايران بودند، يادآور شد: تنها مقصد اروپايي نفت خام ايران در دوران تحريم، تركيه بود كه روزانه ١٠٠هزار بشكه نفت از ايران مي‌خريد كه با قراردادهاي كنوني به اين ميزان بيش از ٣٠٠هزار بشكه در روز اضافه خواهد شد.

  بدهكاران ايران منتظر باز شدن حساب

وزير نفت درباره دريافت بدهي نفتي ايران با بيان اينكه هم‌اكنون فرآيند بازكردن حساب براي پرداخت مطالبات ايران درحال انجام است و آنها مشكلي براي پرداخت بدهي ندارند، تصريح كرد: همه شركت‌هاي معتبري كه از آنها طلب داريم حتي شركت اينوك امارات منتظر باز شدن فرآيند حساب‌هاست كه چند روزي طول مي‌كشد تا بدهي آنها پرداخت شود.

  يونان به دنبال زمان‌بندي

وي درباره پرداخت بدهي يونان نيز با اشاره به اينكه اين كشور به دليل ورشكستگي براي بازپرداخت بدهي اندكي مشكل دارد، تصريح كرد: اين كشور قرار است براساس يك برنامه زمان‌بندي بدهي خود را پرداخت كنند كه هنوز تفاهم با آنها نهايي نشده است.

زنگنه با بيان اينكه شركت هلنيك پتروليوم يونان بحثي درباره بازپرداخت بدهي ندارد به سفر آلكسيس سيپراس، نخست‌وزير يونان به تهران در هفته جاري اشاره كرد و افزود: همزمان با اين سفر بحث‌هايي در اين زمينه انجام خواهد شد ضمن اينكه بازپرداخت اين پول با بهره حقوقي اندكي به ايران پرداخت مي‌شود.

 البته احياي قراردادهاي فروش نفت به اروپايي‌ها تنها تحركات جديد در حوزه نفت پساتحريم نيست درحالي كه هفته گذشته سفير ايران در كنيا از خواسته ايران براي سرمايه‌گذاري در حوزه نفت و گاز اين كشور خبر داده بود، اخبار منتشر شده از اين حكايت مي‌كند كه گروه صنعتي Essar هند كه توسط برداران ميلياردر «روويا» كنترل مي‌شود مذاكرات مقدماتي با شركت‌هاي ملي نفت ايران NIOC و عربستان ‌سعودي ARAMCO براي فروش بخشي از سهام پالايشگاه‌هاي خود داشته است.

به گفته‌ منابع آگاه گفت‌وگوها در اين زمينه از ماه پيش بين شركت ملي نفت عربستان و مقامات هندي درباره سهام شركت نفتي Essar كه در بازار ارزشي بالغ بر 5 ميليارد و 500 ميليون دلار در جريان بوده است. بنا بر اظهارات سه‌ نفر از مطلعان كه خواستار فاش ‌نشدن نامشان به علت محرمانه ‌بودن اطلاعات بودند، گفت‌وگوهاي بين سعودي‌ها و هندي‌ها در اين باره در حاشيه اجلاس مجمع جهاني اقتصاد در داووس انجام شده است.

همچنين بنا بر اظهارات همان سه نفر اخيرا مديران كمپاني Essar ديداري نيز در همين رابطه با مقامات شركت ملي نفت ايران داشته‌اند. اين گفت‌وگوها همزمان با مذاكرات اين شركت‌ هندي با ايران براي افزايش خريد نفت از ايران بوده‌ كه در هفته‌هاي گذشته در تهران انجام شده است.

اما پيش از اين و در اواخر آبان سال جاري، ايران تمايل خود را براي خريد پالايشگاه‌هاي خارجي به عنوان يكي از برنامه‌هاي وزارت نفت براي گسترش بازار خود در سطح بين‌المللي خبر داده‌ بود. به گزارش«مهر» در اين رابطه عباس كاظمي اظهار كرده ‌بود: «اخيرا مذاكراتي با شركت‌هاي مختلف اروپايي، امريكاي جنوبي و آسيايي براي خريد پالايشگاه يا سهامي از شركت‌هاي پالايش نفت در نقاط مختلف جهان آغاز شده است. وي اين حركت را در راستاي ايجاد امنيت در تقاضاي نفت ايران در بازار جهاني در بلندمدت عنوان كرد و افزود:«بر اين اساس مذاكراتي با پالايشگاه نفت اسار هند انجام شده است.»

اما در همان‌ زمان پايگاه خبري رويترز در خبري اعلام كرد كه مقامات هندي اين ادعا را رد مي‌كنند. به ‌گزارش رويترز، سخنگوي شركت Essar در اين رابطه گفت: «شركت Essar يك قرارداد غيرالزام‌آور با شركت پالايشي Rosneft روسيه براي مذاكرات اختصاصي در رابطه با فروش سهام اين شركت امضا كرده و هيچ‌گونه مذاكره ديگري در اين رابطه وجود نداشته است.»

بنا به گزارش رويترز، شركت روسنفت در ماه جولاي 2015 قرارداد مقدماتي با Essar براي تصاحب 49درصد سهام اين شركت امضا كرده‌ بود.