به گزارش «تعادل»، فصل بيمههاي اجتماعي 22.59 درصد از بودجه رفاه و4.7درصد از اعتبارات بودجه سال 1395، فصل امداد و نجات 1.24درصد از بودجه رفاه، 0.25درصد از بودجه سال 1395، فصل حمايتي 73.95درصد از بودجه رفاه و 15.48درصد از بودجه سال آينده است. فصل توانبخشي 2.16درصد از بودجه رفاه، 0.45درصد از اعتبارات بودجه سال آينده و فصل تحقيق و توسعه در امور اجتماعي 0.06 درصد از بودجه امور رفاه و 012/0درصد از اعتبارات بودجه سال 1395 را به خود اختصاص داده است.
صندوق بازنشستگي كشوري ركورددار شد
بررسي اعتبارات دستگاههاي اجرايي حوزه رفاه و تامين اجتماعي نشان ميدهد كه مجموع اعتبارات اين دستگاهها در لايحه بودجه سال 1395 معادل 599ميليون و 751هزار و 556 ميليون ريال است كه نسبت به قانون بودجه سال گذشته 4.19 درصد رشد داشته است. رشد بودجه دستگاههاي اجرايي به قرار زير است:
كميته امداد امام خميني (ره) (1.7)درصد، سازمان بهزيستي كشور (8.10)درصد، بنياد شهيد و امور ايثارگران (5.11)درصد، جمعيت هلالاحمر جمهوري اسلامي ايران (5.7)درصد، ستاد مبارزه با مواد مخدر (5درصد)، مركز خدمات حوزههاي علميه (3.10)درصد، سازمان بيمه ايران (7.11)درصد، سازمان تامين اجتماعي نيروهاي مسلح (23,5)درصد، سازمان تامين اجتماعي (3,3-)درصد، صندوق بازنشستگي كشوري (27,5)درصد و صندوق بيمه اجتماعي روستاييان و عشاير (13,9)درصد رشد داشته است. اين گزارش حكايت از آن دارد كه نحوه توزيع منابع در حوزه رفاه اجتماعي به گونهيي است كه 61.2 درصد از كل منابع امور رفاه اجتماعي به پرداخت حقوق بازنشستگان كشوري و لشكري و حق بيمه سرانه سلامت كاركنان دولت اختصاص دارد. همچنين افزايش بودجه در صندوق بازنشستگي كشوري و سازمان تامين اجتماعي نيروهاي مسلح بيش از نرخ تورم و نرخ افزايش حقوق بازنشستگان اعلام شده است. اين موضوع نشان ميدهد كه صندوق در شرايط فعلي با سرمايهگذاريهاي انجام شده نتوانسته است كسريهاي خود را در سال گذشته حفظ كند و امسال اين دو صندوق منابع بيشتري از محل بودجه عمومي براي پرداخت حقوق و مستمريها طلب كردهاند.
افزايش 12درصدي بودجه سازمان تامين اجتماعي
اعتبارات در نظر گرفته شده براي سازمان تامين اجتماعي در لايحه بودجه سال 1395 حدود 3 ميليون و 212هزار و 400ميليون ريال است كه نسبت به قانون بودجه سال گذشته، معادل 12درصد رشد داشته است. در لايحه بودجه سال 1395 دو برنامه «پرداخت حق بيمه سهم دولت دوران سربازي» موضوع تبصره ماده (14) و پرداخت بخشودگي حق بيمه سهم كارفرما موضوع قانون معافيت از پرداخت سهم بيمه كارفرمايان داراي حداكثر 5 نفر كارگر ارائه شده كه در قانون بودجه سال گذشته وجود نداشته است. همچنين دو برنامه «پرداخت بخشودگي حق بيمه سهم فرد ايثارگران موضع قانون جامع ايثارگران» و «پرداخت بخشودگي پلكاني موضوع بند«و» ماده 80 قانون برنامه پنجم در قانون بودجه سال گذشته وجود داشته كه در لايحه بودجه سال 1395 حذف شده است.
سهم بهزيستي چقدر است؟
اعتبارات در نظر گرفته شده براي سازمان بهزيستي در لايحه بودجه سال 1395 برابر 18ميليون و 118 هزار و 395ميليون ريال است كه نسبت به قانون بودجه سال گذشته 11.24درصد رشد داشته است. در ميان برنامههاي سازمان بهزيستي سهم ناچيز برنامه كنترل و كاهش آسيبهاي اجتماعي با وجود اهميت آن درخور توجه است. برنامه تامين هزينههاي معيشتي با بودجه 4.496ميلياردي يعني 74.81 بيشترين بودجه را به خود اختصاص داده است. درخصوص ميزان رشد برنامه نيز گفتني است كه برنامه اشتغال و كارآفريني 100درصد رشد داشته و به رقم 100ميليارد ريال رسيده است.
اما يكي از مهمترين تغييرات مثبت لايحه بودجه سال 1395 نسبت به قانون بودجه سال 1394 اضافه شدن «برنامه حمايت از سالمندان» با اعتبار 8 ميليون و 700هزار ريال است كه تمام اين بودجه صرف فعاليت «پرداخت مستمري به سالمندان روستايي» خواهد شد. در اينجا لازم به ذكر است كه دولت در سال 1394 بابت موارد مندرج در جدول ذيل بدهكار است.
در لايحه بودجه سال 1395 معادل يك ميليون و 735هزار و 320ميليون ريال به ستاد مبارزه با مواد مخدر اختصاص يافته است كه نسبت به قانون بودجه سال قبل حدود 5درصد رشد داشته است. در بين برنامههاي اين ستاد، برنامه فناوري اطلاعات و توسعه دولت الكترونيك با اعتباري معادل 8880ميليون ريال حدود 77.6درصد رشد داشته است كه 1880 ميليون ريال آن مربوط به تملك داراييهاي سرمايهيي است. همچنين بررسي متن لايحه بودجه سال آينده حاكي از آن است كه نسبت به قانون بودجه سال گذشته فعاليتهاي بيشتري در قالب بودجه سال 1395 ارائه شده است. فعاليتهايي مانند توسعه مشاركتهاي مردمي و سازمانهاي مردمنهاد در عرصه كاهش تقاضاي مواد مخدر، راهبري ارائه خدمات پيشگيري از سوءمصرف مواد مخدر در خانواده، راهبري ارائه خدمات پيشگيري از سوءمصرف موادمخدر در محلهها، راهبري ارائه خدمات پيشگيري از سوءمصرف موادمخدر در محيطهاي آموزشي، راهبري ارائه خدمات پيشگيري از سوءمصرف مواد مخدر در محيط كار به لايحه بودجه سال آينده اضافه شده است.
بيمه همگاني چه اعتباري گرفت؟
اعتبارات در نظر گرفته شده براي سازمان بيمه سلامت ايران در لايحه بودجه سال 1395 برابر 54 ميليون و 604هزار ميليون ريال است كه نسبت به قانون بودجه سال 1394 حدود 11.9درصد رشد داشته است. برنامه بيمه درمان رزمندگان معسر كه در بودجه سال 1394 وجود داشته كه در لايحه بودجه سال 1395 حذف شده است. در ضمن برنامه پوشش بيمه سلامت معتادان به موادمخدر و روانگردان به برنامههاي سازمان بيمه سلامت ايران در لايحه بودجه سال 1395 ارائه شده است درحالي كه چنين برنامهيي در قانون بودجه سال 1394 وجود نداشت.
اعتبارات صندوق كشاورزان، روستاييان و عشاير
اعتبارات در نظر گرفته شده براي صندوق بيمه اجتماعي كشاورزان، روستاييان و عشاير در لايحه بودجه سال 1395برابر 4100ميليارد ريال است كه نسبت به قانون بودجه سال 1394 معادل 13.89 درصد رشد داشته است. بررسي مفاد برنامهها نيز حاكي از آن است كه در قانون بودجه سال 1394 برنامه «پرداخت مستمري به دانشآموزان شينآباد» با اعتبار 80هزار ميليون ريال بود كه در لايحه بودجه سال 1395 حذف شده است. لازم به ذكر است اين برنامه دايمي نبوده و نياز به تكرار ندارد.
رشد 7درصدي بودجه كميته امداد امام خميني (ره)
اعتبارات پيشنهادي براي كميته امداد امام خميني (ره) در لايحه بودجه سال 1395 معادل 38ميليون و 91هزار و 901ميليون ريال است كه نسبت به قانون بودجه سال 1394 حدود 7درصد رشد داشته است. از كل بودجه كميته امداد؛ برنامه تامين كمك معيشت نيازمندان بيشترين سهم (12ميليون و 941 هزار و 35ميليون ريال معادل 33.97درصد كل اعتبارات) را به خود اختصاص داده است كه البته اين سهم با وظايف اصلي اين نهاد كه تامين هزينههاي معيشتي نيازمندان است، انطباق كامل دارد. گفتني است كه برنامه كمك معيشت نيازمندان در قانون بودجه سال 1394 تحت عنوان برنامه تامين هزينههاي معيشتي بود كه بودجهيي معادل 19 ميليون و 300هزار ميليون ريال داشت درحالي كه اين بودجه در لايحه بودجه سال 1395 به12ميليون و 941هزارو 35ميليون ريال رسيد كه 32.94درصد كاهش را نشان ميدهد. همچنين در قانون بودجه سال 1394 كل اين بودجه به فعاليت «كمك معيشت مددجويان» اختصاص يافته بود درحالي كه در لايحه بودجه سال 1395 اين بودجه به فعاليتهايي چون پرداخت مستمري به خانوادههاي نيازمند (11ميليون و 411هزار و 35ميليون ريال)، پرداخت موردي به خانوادههاي نيازمند (يك ميليون ميليون ريال) و كمك به تامين لوازم ضروري زندگي (530هزار ميليون ريال) اختصاص يافته است. به عبارتي علاوه بر كم شدن بودجه اين برنامه، فعاليتهاي مرتبط با آن نيز افزايش يافته است. شايان ذكر است كه برنامه ارائه خدمات اجتماعي و فرهنگي به نيازمندان با اعتباري معادل يك ميليون و 587هزار ميليون ريال، بيشترين رشد (102.42 درصد) را به خود اختصاص داده است. اما يكي از مهمترين تغييرات مثبت لايحه بودجه سال 1395 نسبت به قانون بودجه سال 1394 اضافه شدن «برنامه حمايت از سالمندان» با اعتبار 8ميليون و 700هزار ميليون ريال است كه تمام اين بودجه صرف فعاليت «پرداخت مستمري به سالمندان روستايي» خواهد شد. گفتني است كه در لايحه بودجه سال 1395 عناوين برنامههايي مانند برنامه آموزش غيررسمي فني و حرفهاي (با اعتبار 350هزار ميليون ريال)، برنامه خدمات رفاهي دانشجويان (با اعتبار 775هزار ميليون ريال)، برنامه امنيت غذا و تغذيه (با اعتبار 945هزار ميليون ريال) و برنامه ساختمانها و تجهيزات (با اعتبار 30هزار ميليون ريال) حذف شدهاند.