بازارچه‌هاي نوروزي ايران در 5كشور اروپا
تعمير قطار لنگ تجارت صنايع دستي؛ پاريس، وين، آمستردام و پكن؛ ميزبان صنايع دستي ايران
«آثار صنايع دستي ايران در 5كشور اروپايي و چين به نمايش در مي‌آيد.» اين خبري است كه روز گذشته رييس هيات مديره انجمن صنايع دستي ايران مطرح كرده است. موضوعي كه مي‌توان آن را از نشانه‌هاي دوران پسابرجام و از تبعات سفر رييس‌جمهور به اروپا فرض كرد. يكي از بخش‌هاي پيشران اقتصادي كه در حوزه كسب و كار كوچك و متوسط و مشاغل خانگي قرار مي‌گيرد، «صنايع دستي» است كه مي‌تواند نقش جدي در كنترل بيكاري به‌عهده بگيرد.
خبر اقتصادی - مجيدرضا حريري، در ادامه صحبت‌هايش درباره اقدامات در دست اجراي انجمن صادركنندگان صنايع دستي در دوران پس از برجام مي‌گويد: «در نيمه اول سال2016 يعني تا خردادماه، دو نمايشگاه صنايع دستي در كشور چين به‌عنوان بزرگ‌ترين بازار هدف برگزار مي‌كنيم.»
واقعيت آن است كه اقتصاد و معيشت ايراني در آستانه چند اتفاق سرنوشت‌ساز قرار گرفته است. از يك طرف فرارسيدن عصر پسا تحريم ايرانيان را در آستانه دوره تازه‌يي مناسبات ارتباطي و اقتصادي با ساير ملل جهان قرار داده و ازسوي ديگر، ساختار تقنيني كشورمان در حال پوست‌اندازي جدي است تا با پالايش دوباره نيروهاي متخصص در مجلس «دهم» تركيب تازه‌يي از نمايندگان سكان هدايت تصميم‌سازي‌هاي مجلس را به
دست بگيرند. غير از اين موارد، موعد برنامه ششم توسعه همزمان با تركيب تازه مجلس دهم نيز از راه مي‌رسد و اقتصاد ايران در برابر عملياتي ساختن يكي از مهم‌ترين اسناد اقتصادي خود قرار مي‌گيرد. باتوجه به نقشي كه صنايع دستي در توسعه پايدار اقتصادي بازي مي‌كند، سراغ فعالان اين حوزه رفتيم تا آخرين اخبار اين حوزه در پسابرجام را رصد كنيم.
توليدات صنايع دستي ايران در راه اروپا
مجيدرضا حريري در ادامه صحبت‌هايش با‌اشاره به برنامه‌ريزي‌هاي اجرايي براي توسعه صادرات صنايع دستي در نمايشگاه‌هاي اروپا و چين در دوران پس از تحريم‌ها، مي‌گويد: «تلاش مي‌كنيم بتوانيم تاجران و صنعتگران كشورمان را تشويق كنيم تا در اين دو نمايشگاه شركت كنند. در كنار آن درصدد طراحي بازارچه‌هاي نوروزي با همكاري معاونت صنايع دستي در 5كشور مختلف اروپايي هستيم.»
رييس هيات‌مديره انجمن صادركنندگان صنايع دستي درباره اينكه اين نمايشگاه‌ها در چه شهرهايي برگزار مي‌شود، مي‌گويد: «هنوز كشورهايي كه قرار است در آن نمايشگاه‌ها برگزار شود، قطعي نشده، اما تاكنون نمايشگاه پاريس قطعي شده است. احتمالا در اتريش و آمستردام هلند هم اين نمايشگاه‌ها برگزار مي‌شود.»
حريري با بيان اينكه اين شكل كارهاي اجرايي ما را كمي از كارهاي زيربنايي انجمن دور مي‌كند، مي‌افزايد: «ما براي هر كالايي كه هنرمندان توليد مي‌كنند به‌دنبال بازار هستيم. ما در انجمن دو هدف اصلي بازارسازي براي كالاهاي موجود و كالا براي بازارهايي كه پيدا مي‌كنيم را داريم. ما با اينكه يك انجمن هستيم، اما از 15مهر تا 20آذرماه درگير ثبت و گرفتن شناسه‌هاي ثبت شركت يا بنگاه‌هاي تجاري بوده‌ايم و اين پروسه موجب شد كه بخش زيادي از زمان ما درگير مراحل تاسيس انجمن شود. حدود يك ماه است كه درگير كارهاي اجرايي شديم و بخشي از اين زمان هم درگير مراسم تجليل از صادركنندگان و فروشندگان برتر شد.»
رييس هيات‌مديره انجمن صادركنندگان صنايع دستي افزود: «ما مي‌خواهيم قطار لنگ تجارت صنايع دستي را در حال حركت تعمير كنيم. در كنار اين تصميم داريم از تابستان آينده كلاس‌هاي تجاري بين‌المللي از‌جمله آشنايي با بازارهاي بين‌المللي، ماركتينگ و استفاده از صندوق‌هاي ضمانت صادرات براي صادركنندگان را انجام دهيم.» حريري گفت: احتمالا تا يك ماه آينده تفاهمنامه‌يي با صندوق ضمانت صادرات هم امضا خواهيم كرد.
سهم صنايع دستي در برنامه ششم توسعه
برخلاف تصور عمومي، اين تنها بازار فروش نفت نيست كه در دوران تحريم‌هاي اقتصادي بازارهاي خود را از دست داده است؛ بسياري از بازارهاي صادراتي ايران به‌دليل ماجراجويي‌هاي دولت قبلي سهم قابل‌توجهي از بازارهاي سنتي صادراتي خود را از دست داده‌اند. صنايع دستي هم از‌جمله همين بازارهاست كه در دوران پساتحريم بايد تلاش براي بازپس‌گيري بازارهاي‌شان در دستور كار قرار بگيرد.
يكي ديگر از چهره‌هايي كه معتقد است صنايع دستي در فضاي پس از رفع تحريم‌ها مي‌تواند، بازارهايش را بازپس بگيرد و ارزش افزوده قابل‌توجهي براي كشورمان ايجاد كند، معاون صنايع دستي كشور است. بهمن نامور‌مطلق با‌اشاره به شرايط تازه كشور در دوران پساتحريم و نقش صنايع دستي در افزايش توليدات صادرات‌گرا و سهمي كه در برنامه ششم براي اين نوع كسب و كار در‌نظر گرفته شده، مي‌گويد: «متاسفانه در تدوين برنامه‌هاي توسعه پنجگانه كشور، يكي از موارد مغفول مانده مباحث مربوط به ميراث فرهنگي و گردشگري، به‌ويژه صنايع دستي، بوده است. براي جلوگيري از اين نوع نگاه، تلاش كرديم در برنامه ششم به‌صورت كاربردي به تمام كاركردهاي سازمان ميراث فرهنگي از‌جمله مقوله صنايع دستي، ويژه نگريسته شود، بنابراين در بند51 اين سند حمايت از توليد صنايع دستي و صيانت از آن با تلاش سازمان ميراث فرهنگي مورد توجه قرار گرفته است.»
معاون صنايع دستي كشور تاكيد مي‌كند: «معتقدم درحالي كه ما در دوره تبلور اقتصاد مقاومتي قرار داريم، صنايع دستي مي‌تواند نقش مهمي در پيشبرد اقتصاد مقاومتي ايفا كند.» نامور‌مطلق در ادامه سخنانش به دوران پسا تحريم نيز اشاره كرد و افزود: «در دوراني كه كشور در تحريم به‌سر مي‌برد در بازارهاي هدف خود در حوزه صنايع دستي بسيار تحت فشار بود و متاسفانه بسياري از رقبا حتي باوجود كيفيت پايين محصولات‌شان، بازارهاي ما را تصاحب كرده‌اند. بعد از پايان تحريم‌ها، ما براي بازگشت به بازارهاي هدف خود با مشكلات فراواني مواجه خواهيم بود، لذا مجموع اين مسائل مي‌طلبد تا براي بازگشت مقتدرانه به بازارهاي جهاني با برنامه حركت كنيم.»
نامور‌مطلق همچنين در ادامه سخنانش تاكيد مي‌كند: «يكي از راهكارهاي موفقيت در حوزه اقتصاد مبتني بر توليد صنايع دستي هم‌افزايي در سه رويداد مهم، «اقتصاد مقاومتي»، «اجراي برنامه ششم» و «دوران پساتحريم» است به‌گونه‌يي كه با برنامه‌ريزي صحيح همزمان با اشتياقي كه هم‌اكنون در بخش‌هاي مختلف كشور جهت توسعه اقتصادي پديد آمده، مي‌توانيم صنايع دستي را هم در كنار بخش‌هاي مختلف اقتصادي قرار دهيم.»
ارائه محصولات متنوع و ارزشمند در نمايشگاه نوروزي صنايع دستي
ازسوي ديگر، معاون توسعه مديريت سازمان ميراث فرهنگي، درباره برنامه‌ريزي‌هاي صورت گرفته براي توسعه محصولات صادراتي صنايع دستي در ايام نوروز خبر مي‌دهد. سميع‌الله حسيني‌مكارم مي‌گويد: «ارائه محصولات متنوع و ارزشمند در نمايشگاه عيدانه صنايع دستي باتوجه به اينكه صنايع دستي مي‌تواند به‌عنوان يكي از زمينه‌هاي دستيابي به اقتصاد مقاومتي مورد توجه قرار گيرد، برپايي نمايشگاه‌هاي داخلي و خارجي براي معرفي اين آثار و صنايع ارزشمند در رونق اقتصادي اين بخش تاثير بسزايي دارد.»
حسيني‌مكارم در حاشيه بازديد از نمايشگاه عيدانه صنايع دستي گفت: «تمركز بر صنايع دستي و گردشگري يكي از محورهاي اصلي برنامه ششم توسعه است.» وي با‌اشاره به اهميت حوزه صنايع دستي در بحث اشتغال و ارزآوري، تصريح مي‌كند: «باتوجه به اينكه صنايع دستي مي‌تواند به‌عنوان يكي از زمينه‌هاي دستيابي به اقتصاد مقاومتي مورد توجه قرار گيرد، برپايي نمايشگاه‌هاي داخلي و خارجي براي معرفي اين آثار و صنايع ارزشمند در رونق اقتصادي اين بخش تاثير بسزايي دارد.»
حسيني‌مكارم با توجه به اينكه نمايشگاه عيدانه صنايع دستي به‌صورت هدفمند و با برنامه‌ريزي گسترده برپا شده است، اضافه كرد: «باتوجه به اينكه در آستانه فرارسيدن عيد نوروز هستيم، اين نمايشگاه مي‌تواند محل مناسبي براي خريد عيدي دستگاه‌ها و ارگان‌ها براي كارمندان باشد.» وي در پايان گفت: «استفاده از صنايع دستي اصيل ايراني كه ساخته دست هنرمندان كشورمان است در رشد و رونق اقتصاد و هنر كشورمان تاثير بسزايي خواهد داشت.»
بدون شك براي رسيدن به اقتصاد بدون نفت، چاره‌يي جز استفاده از ظرفيت‌هاي فراوان حوزه‌هايي چون صنايع دستي وجود ندارد. پايان گرفتن دامنه تحريم‌هاي اقتصادي فرصتي است كه بخش‌هاي مختلف اقتصادي مي‌توانند از آن به‌نفع توسعه صادرات استفاده كنند. «تعادل» پرونده فعاليت‌هاي صنايع دستي را براي شماره‌هاي آينده باز مي‌گذارد تا فعالان اين حوزه بتوانند ديدگاه‌ها و مشكلات‌شان را با ما در ميان بگذارند.
شهاب الدین قیداری
