معصومه ابتكار در نشست پايش آلودگي‌هاي محيط‌زيست اعلام كرد
مقابله با گردوغبار در دستور كار سازمان ملل
نشست هم‌انديشي پايش آلودگي آزمايشگاه‌هاي معتمد با حضور رييس سازمان حفاظت محيط‌زيست، معاونان و مديران كل اين سازمان و جمعي از نمايندگان آزمايشگاه‌هاي معتمد سراسر كشور صبح ديروز در سازمان حفاظت محيط‌زيست برگزار شد.
خبر اقتصادی - معصومه ابتكار، رييس سازمان حفاظت محيط‌زيست در حاشيه اين نشست يكي از مشكلات ريز گردها را كشور عراق دانست و گفت: در كشور عراق به دليل شرايط خاص امنيتي كه در اين كشور برقرار است امكان ورود و همكاري با دولت آن در حال حاضر براي تثبيت منشأ ريزگردها و همچنين كنترل بر شرايط آن منطقه، بسيار كم است.
توقف عمليات تونل انتقال آب سبزكوه
معصومه ابتكار در حاشيه اين نشست در جمع خبرنگاران با اشاره به موضع گردوغبار و تعامل با كشور عراق گفت: در مورد موضوع مقابله با گردوغبار، بخشي كه مربوط به داخل كشور است با جديت انجام مي‌شود، طرح‌هاي عملياتي آن در استان خوزستان و استان‌هاي ديگر آغاز شد، مطالعات آن در بسياري از استان‌ها نيز تكميل شده است، دولت در موضوع گردوغبار گام‌هاي خوبي را برداشته است. بخشي هم از خارج ايران وارد كشور مي‌شود كه مشكلات خاص خودش را دارد، . معاون رييس‌جمهوري با بيان اينكه ما تمام تلاش خود را انجام مي‌دهيم، گفت: به عنوان مثال چند روز است كه در بخش‌هايي از تالاب هورالعظيم در داخل خاك عراق آتش سوزي شده ما درخواست كرديم و به وزارت خارجه پيشنهاد داديم كه اگر لازم است براي اطفاي اين حريق از ايران نيرو اعزام شود، البته لازمه آن اجازه دولت عراق است اما هنوز نتيجه‌يي اعلام نشده است. وي ادامه داد: اما در مورد گردوغبار به دليل شرايط خاصي كه منطقه خاورميانه دارد و ناامني‌هايي كه داعش و گروه‌هاي افراطي به وجود آوردند، پيشنهاد داديم كه مساله گردوغبار در سطح بين‌المللي و به عنوان يك معضل جهاني مطرح شود كه ماه گذشته در سازمان ملل قطعنامه‌يي با پيشنهاد ايران به تصويب رسيد كه بر اساس آن موضوع مقابله با گردوغبار در دستور كار سازمان ملل قرار گرفت. بر اين اساس از دبيركل سازمان ملل خواسته شده است كه در ارتباط با وضعيت گردوغبار در كشورهاي مختلف دنيا و آثار منطقه‌يي گردوغبار يعني اثر توليد گردوغبار در يك كشور و كشورهاي همسايه گزارشي تهيه و بر اساس آن اقداماتي انجام شود. در اين زمينه پيشنهاد ما اين بود كه صندوق جهاني براي اين مساله تشكيل شود و سازمان‌هاي بين‌المللي و كشورهاي مختلف همكاري كنند تا موضوع مهار كانون‌هاي گردوغبار جدي گرفته شود تا اقدامات موثري انجام شود. وي همچنين به تونل انتقال آب سبز كوه اشاره كرد. وي افزود: ما اعتقاد داريم كه اين تونل مي‌تواند صدمات جبران‌ناپذيري را هم به منابع آب استان و هم به تالاب چغاخور بزند، از اين جهت عمليات فعلا متوقف است. پروژه احداث تونل انتقال آب سبز كوه در استان چهارمحال و بختياري تاكنون موجب خشك شدن برخي چشمه‌هاي حياتي اين منطقه شده و اعتراضات مردمي را در پي داشته است. ابتكار همچنين درباره انتقال خطوط گاز دماوند به لاريجان گفت: حتما سازمان محيط‌زيست نظارت‌هاي كافي را انجام خواهد داد، بررسي مي‌شود و اگر تخلفي صورت گرفته باشد، عمليات متوقف خواهد شد.
ارتقاي آزمايشگاه‌ها محور اصلي تفاهمنامه با پاريس
ابتكار افزود: «تمام واحدهاي صنعتي كه خروجي پساب و آلودگي هوا دارند مشمول خوداظهاري و پايش هستند. در هيچ جاي كشور نبايد واحدهاي صنعتي داشته باشيم كه از نظارت و پايش خارج باشند. شايد برخي واحدهاي صنعتي در اطراف تهران به صورت غيرقانوني فعاليت مي‌كنند و آلودگي‌هايي براي پايتخت به همراه دارند كه بايد با برنامه‌ريزي راهكارهاي حقوقي براي اين واحدها تعريف شود اما آنهايي كه به صورت قانوني فعاليت مي‌كنند بايد به صورت مداوم تحت نظارت نظام پايش و خوداظهاري باشند.»
معاون رييس‌جمهوري افزود: در برنامه ششم توسعه پيش‌بيني شده كه يك درصد از درآمد عوارض آلايندگي براي محيط‌زيست هزينه شود كه اين نشان از اهميت موضوع و توجه قانونگذاران به حفظ محيط زيست دارد. ابتكار در ادامه با اشاره به دوران پساتحريم در كشور گفت: اين دوران مرحله مهمي براي كشور چه از جهت سرمايه‌گذاري داخلي و چه از جهت حضور سرمايه‌گذاران خارجي در بخش‌هاي مختلف صنعت در كشور است. بر اين اساس بايد دقت كنيم تمام صنايع به صورت كامل پايش شوند و با استانداردهاي روز دنيا هماهنگ باشند كه اين مهم بر عهده سازمان حفاظت محيط‌زيست و آزمايشگاه‌هاي معتمد است. همچنين بايد بتوانيم با استانداردهاي روز دنيا همراه باشيم و صنعت خود را ارتقا دهيم كه اين مساله از سياست‌هاي كليدي سازمان محيط‌زيست است كه ارتقاي كمي و كيفي سطح آزمايشگاه‌ها، نظارت دقيق بر عملكرد آنها و همكاري با سازمان ملي استاندارد و معاونت علمي و فناوري رياست‌جمهوري برخي اقدامات در اين راستا است.
درصدد توسعه همكاري‌هاي بين‌المللي
ابتكار تاكيد كرد: بايد از ظرفيت‌هاي درست استفاده كنيم تا جوابگوي انتظارات در دوران پسا تحريم باشيم و كشور همگام با جامعه جهاني به تعهدات تعريف شده خود عمل كند، به عنوان مثال در اجلاس پاريس پذيرفتيم 4درصد بدون شرط و 8درصد مشروط تا سال 2030 كاهش انتشار گازهاي گلخانه‌يي داشته باشيم كه اين مساله با همگام شدن با فناوري روز دنيا امكانپذير مي‌شود. همچنين بر اساس قانون برنامه پنجم توسعه خوداظهاري را در دوسال گذشته مورد بررسي قرار داديم و براين اساس سطح پايش‌ها افزايش يافته است، البته هنوز به سطح مطلوب نرسيده است.
رشد 72 درصدي پايش‌هاي نظارتي
در بخش ديگري از اين نشست سعيد متصدي، معاون محيط‌زيست انساني سازمان حفاظت محيط‌زيست سخنانش را با ارائه آماري از رشد پايش‌هاي نظارتي آغاز كرد. به گفته وي از سال 92 تا 93 پايش‌هاي نظارتي 72 درصد و پايش‌هاي خوداظهاري 63درصد رشد داشته است. اين در حالي است كه از سال 92 تا 93 تعداد آزمايشگاه‌هاي معتمد تا حدوي كاهش يافته اما فعاليت آنها افزايش يافته است.
وي تاكيد كرد: بحث نظارت بر عملكرد صنايع همواره يكي از برنامه‌هاي مهم سازمان حفاظت محيط‌زيست است از اين رو بازبيني قوانين آزمايشگاه‌هاي معتمد و خوداظهاري در دستور كار اين سازمان قرار گرفت. بعد از برگزاري جلسات متعدد اين قوانين بازنگري و آذر ماه به آزمايشگاه‌هاي معتمد سراسر كشور ابلاغ شد. همچنين بعد از حدود 14 سال تعرفه خدمات آزمايشگاه‌هاي محيط‌زيست منطبق بر هزينه‌ها اصلاح شد و 29 دي 93 در شوراي عالي محيط‌زيست تصويب و كاملا به روزرساني شد.
متصدي افزود: 300 آزمايشگاه معتمد در سراسر كشور فعاليت مي‌كند و سازمان محيط‌زيست همواره نظارت كامل بر عملكرد آنها دارد همچنين اين سازمان از فعاليت اين آزمايشگاه‌ها حمايت مي‌كند. درست عمل كردن آزمايشگاه‌هاي معتمد موجب بهبود كيفيت زندگي و ارتقاي حفاظت از محيط‌زيست مي‌شود بنابراين انتظار داريم تا اين آزمايشگاه‌ها با دقت به وظيفه خود عمل كنند. وي با بيان اينكه سياست‌هاي كلان كشور در زمينه پايش بايد تقويت شود گفت: كاهش تصدي گري، توانمندسازي در پايش آلودگي‌هاي محيط‌زيست و حفظ سلامت محيط‌زيست و پايداري توسعه، تصويب وظايف حاكميتي و نظارتي و تقويت برونسپاري و خصوصي‌سازي برخي از اقدامات سازمان حفاظت محيط‌زيست در راستاي توانمندسازي هر چه بيشتر آزمايشگاه‌هاي معتمد است.
وي تاكيد كرد: پايش يكي از مهم‌ترين اركان اجرايي برنامه‌ها و با اجراي آن مي‌توان آلودگي‌ها را تشخيص و منابع آلاينده را مهار كرد. چرا كه در گذشته نه چندان دور شاهد آن بوديم كه پايش‌ها و اندازه‌گيري‌ها از مطلوبيت مد نظر برخوردار نبود از اين رو درصدد بازبيني قوانين پايش و خوداظهاري برآمديم و براين اساس شيوه نامه‌ها و دستورالعمل‌هاي آزمايشگاه‌هاي معتمد بازبيني، تدوين، تنظيم و ابلاغ شد. قطعا اين قوانين تغييرات عمده‌يي داشته كه بايد فعاليت‌ها بر اساس اين تغييرات دنبال شود.
اثربخشي برنامه‌ها در گرو پايش مداوم آنها
شينا انصاري، مديركل دفتر پايش فراگير سازمان حفاظت محيط‌زيست به عنوان يكي ديگر از سخنرانان اين نشست گفت: اثربخشي هر برنامه محيط‌زيستي در گرو پايش كمي، كيفي و آناليز مداوم آن است. كنترل، مديريت و پايش‌هاي محيط‌زيستي از راهبردهاي كلان بخش پايش صنايع محسوب مي‌شوند، بنابراين اگر در نظر داريم تا تصميم‌گيري‌هاي صحيحي داشته باشيم، بايد بخش‌هاي مختلف صنعت و خدمات به‌طور مداوم پايش شوند. وي اظهار كرد: پايش در ماده 61 قانون برنامه چهارم آمده بود، در قانون پنجم تنفيذ شد و در برنامه ششم توسعه هم مورد توجه جدي قرار گرفت. انصاري ادامه داد: همچنين در بند 5 سياست‌هاي محيط‌زيستي كه رهبر معظم انقلاب آن را ابلاغ كردند، به كنترل و پايش منابع آلاينده محيط‌زيستي توجه جدي شده است كه نشان از اهميت موضوع دارد.
وي با تاكيد بر اينكه خوداظهاري جزو شاخص‌هاي توسعه يافتگي محسوب مي‌شود، گفت: با وجود افزايش تعداد آزمايشگاه‌هاي معتمد، شايد آن طور كه بايد به كيفيت آنها توجه نشده است، به عنوان مثال در يك فاصله زماني فقط افزايش تعداد واحدهاي معاينه فني مدنظر بود بدون اينكه به كيفيت آن توجه شود در حالي كه مساله اصلي و مهم، كيفيت خروجي اين مراكز است. مديركل دفتر پايش فراگير سازمان حفاظت محيط‌زيست گفت: بر اين اساس بحث بازنگري آيين نامه‌هاي خوداظهاري را در دستور كار قرار داديم و بعد از برگزاري جلسات متعدد، كار كارشناسي و دريافت نظرات كارشناسان از وزارتخانه‌هاي مختلف مانند بهداشت درمان و آموزش پزشكي آن را تدوين و ابلاغ كرديم. البته هنوز يك‌سري زيرساخت‌هاي آن تكميل نشده است، مانند حذف رابطه پولي بين صنعت و آزمايشگاه‌هاي معتمد كه برطرف كردن آن جزو برنامه‌هاي سازمان محيط است. اما يك سري اقدامات خوبي مانند به روز رساني و ابلاغ تعرفه خدمات آزمايشگاهي بعد از 10سال، توانمندسازي آزمايشگاه‌هاي ادارات كل، همكاري با شبكه آزمايشگاهي و معاونت علمي و فناوري رياست‌جمهوري انجام شده است.
