هشدار به كاربران
سرقت اطلاعات محرمانه با ايميل‌هاي اسپم
با ظهور اينترنت و ايجاد فضاي مجازي برخي افراد سودجو به فكر درآمدزايي از اين فضا شده‌اند، مساله‌يي كه ساليان سال است، به منبع درآمد براي هكرها و كلاهبرداران اينترنتي تبديل شده است و از آنجا كه هميشه مجرمان يك گام از قانون جلوتر هستند، به سختي مي‌توان آنها را شناسايي كرد.
خبر اقتصادی - از سويي ديگر سال‌هاست كلاهبرداران اينترنتي از ابزارهاي مختلف براي رسيدن به اهداف خود استفاده مي‌كنند. يكي از روش‌هاي متداول، تهيه يك ايميل با محتوايي تحريك‌كننده و ارسال آن به‌صورت گروهي براي افراد مختلف است، در اين بين هستند كاربراني كه فريب اين كلاهبرداران را خورده و به راحتي اطلاعات خود را در اختيار اين افراد قرار مي‌دهند. اين در حالي است كه كلاهبرداران اينترنتي به‌دليل عدم آگاهي كاربران و با توجه به وعده‌هاي داده شده به راحتي به نيت خود مي‌رسند و در اين بين بايد كاربران هوشيار باشند، چرا كه اين افراد بعد از مدتي نحوه كار خود را تغيير مي‌دهند تا در دام قانون گرفتار نشوند.
شايد براي شما هم اتفاق افتاده باشد كه ايميل‌هايي با محتوايي متفاوت دريافت كرده باشيد، ايميل‌هايي وسوسه‌انگيز كه كاربر پس از مشاهده آن تحريك شود و اين نخستين گام براي نفوذ به اطلاعات شخص است. حتي كاربران متوسط و حرفه‌يي نيز ممكن است فريب آن را خورده و در اين دام گرفتار شوند.
براي همه كاربران سايت‌هاي مختلف پيش آمده است كه براي دريافت خدماتي خاص در سايت‌ها، فروم‌ها و موارد مختلف ديگر ثبت‌نام كرده‌اند. فارغ از اينكه ثبت‌نام به‌صورت كامل صورت گرفته باشد يا اينكه به‌صورت نيمه‌كاره يا ناقص رها شده باشد، هميشه روند ثبت‌نام اينترنتي شامل دو گام است. گام اول ورود مشخصات كاربر در سايت و ارائه يك آدرس ايميل و گام دوم تاييد لينك ارسال شده از سايت مبدا به ايميل جهت تاييد هويت و تكميل ثبت‌نام. بر اين اساس هميشه يك پيش‌زمينه فكري در مورد احتمال دريافت ايميل حاوي لينك فعال‌سازي و تكميل ثبت‌نام در سايت‌هاي مختلف در ذهن كاربر وجود دارد. به همين صورت شيادان با استفاده از عناوين عمومي يا حتي عناوين اختصاصي ولي همه‌گير مثل (تكميل ثبت‌نام در فروم تخصصي كامپيوتر و موبايل) يا موارد مشابه، اقدام به ارسال ايميل‌هايي به صورت انبوه مي‌كنند و با دريافت و مشاهده اين ايميل از سوي كاربر، پروسه تكراري ثبت‌نام و دريافت ايميل در ذهن او متبلور شده و به اشتباه ايميل را باز و روي لينك ارائه شده از سوي شياد كليك مي‌كند. مشخصا با توجه به نوع كلاهبرداري، حوادث مختلفي از جمله هك شدن سيستم و دزدي اطلاعات حياتي و موارد مشابه قابل رخ دادن هستند. نگارنده به شخصه و تابه‌حال ايميل‌هاي زيادي از اين دست دريافت كرده است كه بعضي از آنها، با دقت و ظرافت بسيار بالايي نگارش شده بودند. حتي در بعضي موارد عنوان و الگوي متن ايميل دريافتي كاملا مطابق با ايميل‌هاي اصلي سايت‌هاي معروف و معتبر طراحي مي‌شود.
مواردي از اين دست كه ذهن كاربر را در كسري از ثانيه گمراه كرده و وي را در اينكه قبلا اقدامي در اين زمينه انجام داده است و جهت تكميل آن اقدام بايد روي لينك ياد شده كليك كند، بسيار زياد شده‌اند و به تدريج درحال اشغال جايگاه كلاهبرداري‌هاي اينترنتي قديمي هستند و موارد مشابه و از اين دست كه گاهي با اسم و عنوان سايت‌هاي كاملا معتبر و شناخته شده به‌صورت انبوه به كاربران ارسال مي‌شوند، شيوه‌يي به نسبت نوين از شيادي و كلاهبرداري اينترنتي هستند كه با توجه به عدم اطلاع‌رساني كافي، امنيت اطلاعات كاربران ايراني را به‌شدت تهديد مي‌كنند. فيشينگ يكي از رايج‌ترين روش‌هاي كلاهبرداري در بين هكرها و مجرمان سايبري است كه اكثر حملات آن براي سرقت شناسه‌هاي كاربري، گذرواژه‌ها و در موارد حرفه‌يي‌تر سرقت اطلاعات بانكي كاربران در فضاي اينترنت انجام مي‌گيرد. مهدي آذرنيا كارشناس امنيت ارتباطات در اين خصوص به خبرنگار ما گفت: بسياري از كاربران اينترنت با واژه «Phishing» آشنا هستند اما اكثر آنها از عملكرد حملات فيشينگ و روش‌هاي شناسايي آن مطلع نيستند.
وي افزود: سرقت اطلاعات محرمانه به كمك فيشينگ هميشه با ارسال ايميل‌هاي اسپم صورت مي‌گيرد بنابراين به اين نوع حملات نيز «ايميل‌هاي فيشينگ» هم گفته مي‌شود. ايميل‌هاي فيشينگ در اكثر مواقع با ايميل‌هايي كه از منابع مطمئن مثل بانك‌ها، شركت‌هاي معتبر ارسال مي‌شود سروكار دارند اما در عين حال براي سرقت اطلاعات محرمانه كاربران هدف‌گذاري مي‌شوند.
وي با اشاره به اينكه معمولا درون ايميل‌هاي فيشينگ يك لينك خارجي قرار مي‌گيرد و هنگامي كه كاربر روي آن كليك مي‌كند او را به يك صفحه جعلي هدايت مي‌كند، افزود: اين صفحات جعلي كه به شكل حقيقي ظاهر مي‌شوند؛ تنها ظاهر وب‌سايت مقصد را حفظ مي‌كنند اما در عمل تمام اطلاعاتي كه كاربر در هنگام پر كردن فرم در فيلدهاي مورد نظر وارد مي‌كند را در اختيار مجرمان سايبري قرار مي‌دهد و مشكل اينجاست كه كاربران فكر مي‌كنند كه در يك وب‌سايت قابل اعتماد حضور دارند و بنابراين با خيال راحت اطلاعات مورد نياز را وارد فرم درخواستي آدرس مقصد مي‌كنند. آذرنيا تصريح كرد: هنر مجرمان سايبري در حملات فيشينگ در اين است كه قالب وب‌سايت اصلي را به اصطلاح «ريپ» كرده و فرم جعلي را به كمك همان محتوا و ديتا‌هاي موجود در فرم اصلي پياده‌سازي مي‌كنند. كارشناس امنيت ارتباطات با اشاره به اينكه مهم‌ترين بخش در عمليات سرقتي فيشينگ‌ها مربوط به يك فايل عملياتي دايناميك است، گفت: به جاي آنكه ديتا‌هاي ورودي كاربر را به بانك‌هاي اطلاعاتي سايت اصلي منتقل كند آنها را براي فرد كلاهبردار ارسال مي‌كند و اين‌گونه اطلاعات فوق محرمانه كاربر را به دست مجرمان مي‌سپارد. وي در پاسخ به اين سوال كه چگونه مي‌توان يك ايميل فيشينگ را شناسايي كرد؟ گفت: حملات فيشينگ به سادگي قابل شناسايي نيستند، مخصوصا زماني كه شما مشتري يك شركت معتبر باشيد و به‌صورت روزانه يا هفتگي براي شما پيام‌هاي گوناگون ارسال كند، بنابراين ممكن است ايميل فيشينگ در ميان ايميل‌هاي اصلي شركت فرستاده شود و شما آن را شناسايي نكنيد.
چند نكته براي شناسايي ايميل‌هاي فيشينگ
كاربران بايد با چند نكته امنيتي براي شناسايي بهتر ايميل‌هاي فيشينگ آشنا شوند، ابتدا اينكه براي شناسايي يك ايميل مطمئن تنها به موضوع و آدرس ايميل ارسالي اكتفا نكنيد، چرا كه كلاهبردار مي‌تواند با تكنيك‌هاي موجود آدرس ايميل شركت اصلي را به جاي ايميل ارسالي خود قرار دهد.
در مرحله بعد ايميل ارسالي ممكن است با آرم، لوگو و شكل ايميل‌هاي ارسالي شركت اصلي فرستاده شود، بنابراين به شكل ظاهري و عكس‌هاي موجود در آن بسنده نكنيد و اين نكته كه هميشه در ايميل‌هاي فيشينگ لينكي براي كاربر گذاشته مي‌شود، ممكن است در متن نامه از كاربر خواسته شود تا وارد حساب كاربري خود شويد و يك پيام ارسالي را در صندوق ورودي مشاهده كنيد يا رمز عبوري خود را براي ارتقاي سطح امنيتي تغيير دهيد و... اما در نهايت با كليك روي لينك درج شده شما به يك آدرس اينترنتي ديگر منتقل (Redirect) مي‌شويد. از سوي ديگر اغلب اين پيام‌ها شامل خطا‌هاي نگارشي يا املايي هستند كه طبيعتا كاربران با كمي دقت مي‌توانند متوجه آنها شوند، همچنين فراموش نكنيد كه بهترين راه براي دستيابي به صفحات وب، تايپ كردن آدرس به‌طور مستقيم درBrowser است. بايد به اين نكته نيز توجه داشت كه با افزايش محبوبيت شبكه‌هاي اجتماعي، كانال‌هاي جديدي براي حملات فيشينگ مجرمان ايجاد شده است. نكته ديگري كه بايد از آن آگاه باشيم، اين است كه فيشينگ‌ها معمولا از نام بانك‌ها و اغلب وب‌سايت‌هاي مشهور به عنوان طعمه براي سرقت اطلاعات شخصي كاربران استفاده مي‌كنند اما به ياد داشته باشيد كه هيچ شركتي نمي‌خواهد تا تمام جزييات شخصي ايميل‌تان را براي آنها ارسال كنيد. در نهايت كاربران با نصب يك ضد ويروس كه از ماژول‌هاي حفاظتي ويژه مانند «Anti Phishing» و «Anti-Spam» بهره‌مند است، مي‌توانند يك لايه حفاظتي اضافي در سيستم خود ايجاد كنند و دسترسي كاربران اينترنت را به اين‌گونه ايميل‌هاي جعلي محدود كرده و در نتيجه حملات فيشينگ را به‌طور كامل مسدود كنند.
در هر صورت كاربران بايد هوشيار باشند تا در دام شيادان و كلاهبرداران اينترنتي قرار نگيرند.
مرجان محمدی
