خيز خودروسازان براي خروج از بحران

خبر اقتصادی - همچنين ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدروﺳﺎزي در اﯾﺮان ﺳﻬمي ﺣﺪود ۱۳درﺻﺪ از ارزش اﻓﺰوده ﺻﻨﻌﺖ و ﺳﻬﻢ ﺣﺪود ۱۲درﺻﺪي از اﺷﺘﻐﺎل ﺻﻨﻌﺘﯽ را داراست. البته با آنكه اين صنعت به دلايلي همچون تحريم‌ها و دور بودن خودروسازان از كشورهاي ديگر، عملكرد قابل قبولي را ارائه نكرده، پيش‌بيني مي‌شود در سال 95 وضعيت خود را تغيير داده و بازار سهام نيز بتواند به مدد اين گروه بزرگ بهبود پيدا كند. اين گروه در فصل اول سال جاري عملكرد مناسبي نداشته‌اند و بازده همگي از بازده پرتفوي بازار كمتر بوده است. اكثر شركت‌هاي گروه خودرو و ساخت قطعات تا پايان ماه گذشته گزارش عملكرد 9ماهه خود را ارائه كرده‌اند و آن طور كه از عملكرد آنها پيداست، گروه ذكر شده توانستند طي 30 روز گذشته علاوه بر اينكه با رشد همراه شدند به نسبت ابتداي سال و حتي نسبت مشابه سال گذشته وضعيت بهتري به نمايش بگذارند. گروه خودرو كه ليدر گروه خودرو و ساخت قطعات است، تقريبا از وضعيت عالي نسبت به بقيه اعضاي اين گروه برخوردار بوده است؛ اين نماد توانسته طي 9ماه، فروش خالص خود را به ميزان 68 درصد افزايش همچنين بهاي تمام شده خود را كاهش دهد.

اين گروه بزرگ بورسي نسبت به گروه محصولات شيميايي و پتروشيمي كه آنها نيز از موثر‌ترين شركت‌هاي بورس هستند، از وضعيت مطلوب‌تري برخوردارند؛ بر همين اساس شركت‌هاي پارس خودرو و محورسازان ايران خودرو نيز نسبت به دوره مشابه سال قبل به ترتيب با افزايش 48 و 6 درصدي ميزان فروش خالص روبه رو شدند و توانستند بهاي تمام شده محصولات خود را كاهش دهند. نماد «خگستر» به نسبت ديگر نمادهاي عضو اين گروه از وضعيت مطلوبي برخوردار نيست و نسبت به دوره مشابه با كاهش 68درصدي فروش روبه رو شده است. ميزان فروش خالص شركت‌هاي عضو گروه خودرو و ساخت قطعات بيانگر آن است كه پارس خودرو به دليل چند اتفاق مثبت مانند ثبت قرارداد با شركت فرانسوي رنو از مطلوبيت بيشتري برخوردار بوده و توانسته فروش خالص خود را به 9ميليارد ريال برساند.

در سوددهي نيز تنها نمادهاي خشرق، خودرو و خوساز كمي موفق بودند ولي بقيه نمادها در اين مدت به دليل كاهش توليد و صادرات و واردات، زيانده بوده و نتوانستند پيش‌بيني‌هاي خود را محقق كنند. در 9ماه گذشته، نماد «خاور» با 756ريال زيان و «خشرق» با 6 ريال سود به ترتيب ضعيف‌ترين و بهترين شركت‌هاي خودرويي بوده‌اند. در مجموع اينكه با توجه به تحريم‌ها و كاهش توليد و صادرات و واردات، شركت‌هاي خودرويي وضعيت مطلوبي نداشته ولي احتمال دارد اين شركت‌ها در زمان برگزاري مجامع خود وضعيت بهتري را پيدا كنند يا حداقل بتوانند از زيانده بودن خارج شوند.

  وضعيت توليد خودروسازان

وضعيت توليد خودر در ايران در سال 94 با مشكلات زيادي روبرو شده است. در 4سال گذشته با خروج شركت‌هاي بزرگ خودروسازي جهان از ايران و وضع تحريم‌ها سبب شد تا خودرو‌سازان براي تامين قطعات با مشكلات زيادي روبه‌رو شوند و در ركود شديد فرو روند. علاوه براين رفتار خريداران محصولات خودرو در قبال كيفيت پايين محصولات نيز ركود را تشديد كرد. به همين دليل چشم اميد صنعت ورود مجدد شركت‌هاي بزرگ جهاني هستند چندي پيش سخنگوي شوراي سياست‌گذاري خودرو با اشاره به آمار توليد انواع خودرو سواري، وانت، ميني بوس و ميدل باس، اتوبوس، كاميونت و كاميون و كشنده گفت: براساس گزارش دفتر صنايع خودرو و نيروي محركه از ابتداي مهرماه هر چند روند توليد انواع خودرو افزايشي بوده است ولي در مجموع از برنامه ۳۴درصد عقب هستيم. ساسان قرباني افزود: توليد انواع خودرو از ميزان ۴۷,۱۲۸دستگاه در مهر ماه به ۵۵,۵۵۳ در آبان ماه به ميزان ۷۸,۷۳۶دستگاه در آذر ماه رسيده است، ضمن اينكه در پايان دي ماه ۹۹,۵۵۷ دستگاه انواع سواري، وانت، ميني بوس و ميدل باس، اتوبوس، كاميونت و كاميون و كشنده توليد شده است. وي اظهارداشت: براساس گزارش ارائه شده از ابتداي دي ماه نسبت به برنامه توليد شركت‌هاي خودروسازي به ميزان ۳۴درصد عقب بوده‌ايم.

   ايران خودرو

خودرو كه بزرگ‌ترين كارخانه اتومبيل‌سازي در ايران است، در 12مهر ماه 1341 جهت توليد انواع خودرو تاسيس و يكسال بعد در تاريخ 28 اسفند 1342 مورد بهره‌برداري قرار گرفت. در ارديبهشت ماه 1346 بهره‌برداري از تاسيسات ساخت اتومبيل پيكان و در سال‌هاي بعد بهره‌برداري از خط توليد ميني بوس بنز و خط توليد وانت آغاز گرديد. پس از پيروزي انقلاب اسلامي نام شركت ايران ناسيونال به شركت ايران خودرو تغيير يافت و سپس در سال 1371 با تغيير از سهامي خاص به سهامي عام پا به بورس گذاشت. اين شركت درحالي 65 درصد از سهام شركت سرمايه‌گذاري سمند را داراست كه اين زيرمجموعه غيربورسي نيز سهامدار حدود 50درصد از سهام ايران خودرو ديزل است.

  سرمايه‌گذاري خارجي

ايران خودرو به عنوان بزرگ‌ترين شركت خودرو‌سازي ايران با اعمال تحريم‌ها بيشترين خسارت را متحمل شد و از همين رو پس از اجرايي شدن برجام دولت سعي زيادي براي ورود شركت‌هايي چون پژو كرد و در نتيجه، در جريان سفر رييس‌جمهوري و هيات همراه وي به فرانسه، قرارداد از سرگيري همكاري‌هاي گروه صنعتي ايران خودرو و پژو كه پس از مذاكراتي طولاني، نهايي شده بود با حضور رييس‌جمهوري اسلامي ايران، نخست وزير فرانسه، وزير صنعت، معدن و تجارت و مديران ارشد صنعتي دو كشور به امضاي مديران عامل دو خودروساز رسيد. و مقرر شد كه شركت پژو در ايران براي توليد 200هزار دستگاه خودرو اقدامات لازم را انجام دهد.

هاشم يكه زارع، مديرعامل گروه صنعتي ايران خودرو دور جديد همكاري‌ها را كاملا متفاوت با رويكرد گذشته توصيف كرده است. اين نخستين‌باراست كه يكي از خودرو‌سازان برتر دنيا از طريق سرمايه‌گذاري مالي مستقيم در صنعت خودرو ايران حضور پيدا مي‌كند. براساس اين گزارش، ايجاد شركت مشترك ايراني فرانسوي با سهامداري 50 درصدي هر يك از طرفين مهم‌ترين بخش اين قرارداد است كه به انتقال فناوري روز دنيا، توليد محصولات جديد و همچنين استفاده از بازارهاي صادراتي منجر مي‌شود. در بيانيه‌يي مطبوعاتي مشترك بين گروه صنعتي ايران خودرو و شركت پژو پس از امضاي اين قرارداد آمده است: «اين توافقنامه يك هفته پس از لغو تحريم‌هاي بين‌المللي بيانگر شروع فصل جديدي براي طرفين خواهد بود كه از سوي شركت‌هاي انتقال‌دهنده فناوري و فعالان داخلي نيز مورد حمايت قرار گرفته و در اواسط سال2016 به اجرا درخواهد آمد. نخستين محصولات نيز در نيمه دوم سال 2017 از خط توليد ايران خودرو خارج خواهد شد. در سال 2011 حداكثر يك ميليون و 600 هزار دستگاه خودرو وارد بازار ايران شد. پيش بيني مي‌شود كه تا سال 2020 توليد خودرو به بيش از يك ميليون و 400 هزار و در نهايت دو ميليون دستگاه در سال افزايش پيدا كند. بر اساس آمار فعلي، تعداد خودروهاي پژو موجود در جاده‌هاي ايران بيش از چهار ميليون دستگاه است. ايران يكي از مولفه‌هاي كليدي استراتژاي توسعه شركت پژو سيتروئن در خاورميانه و افريقا و سومين بازار بين‌المللي به سرعت در حال رشد اين شركت به شمار مي‌رود. اين گروه در سال 2015 در حدود 180هزار دستگاه وسيله نقليه در منطقه فروخته است كه يك رشد بيش از 6درصدي را نشان مي‌دهد.» سهام شركت ايران خودرو در پرتفوي اغلب بازيگردان‌هاي بزرگ بازار سرمايه است و مورد توجه سهامدارن قرار دارد.

    

  سايپا

سايپا كه سرنام گروه اسمي «شركت سهامي ايراني توليد اتومبيل» (به فرانسوي: Société Annonyme Iranienne de Production Automobile) است، شركت خودروسازي ايراني است كه در سال ۱۳۹۱ با توليد شمار ۴۷۷/۸۹۰ دستگاه اتومبيل معادل ۴۲درصد از سهم بازار خودرو ايران را به خود اختصاص داد و پس از ايران خودرو (با ۴۵درصد) به عنوان دومين خودروساز ايران، شناخته شد. شركت سايپا در سال ۱۳۴۴ با مشاركت شركت فرانسوي سيتروئن، تحت نام «شركت سهامي توليد اتومبيل سيتروئن ايران»، تاسيس شد. در سال ۱۳۵۴ نام شركت، به فرم كنوني؛ سايپا تغيير پيدا كرد، كه مختصر شده «شركت سهامي ايراني توليد اتومبيل» بود. شركت سايپا در ۱۶تيرماه ۱۳۵۸ به مالكيت دولت ايران در آمد و از آذر ماه ۱۳۶۰ تحت سرپرستي سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران قرار گرفت. سهام شركت در سال ۱۳۷۴ در بورس اوراق بهادار تهران عرضه شد و بعد از آن در دي ماه ۱۳۸۷ به موجب قانون بودجه كشور ۵۱درصد از سهام آن، در بورس واگذار گرديد. در حال حاضر سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران با در اختيار داشتن

۳۵,۷۵درصد از سهام شركت سايپا، بزرگ‌ترين سهام‌دار آن به‌شمار مي‌آيد. شركت سايپا نيز درحال مذاكره براي برگشت شركت‌هاي بزرگي چون سيتروئن به ايران است تا بتواند شركت خود را احيا كند.

شركت سايپا در سال 94 به دليل عملكرد ضعيف مورد توجه سهامدارن نبود ولي پس از اجرايي شدن برجام و خوش‌بيني‌هاي به وجود آمده در خصوص ورود سرمايه‌گذاران خارجي چون سيتروئن در اين شركت، توجه بسياري از فعالان بازار به اين شركت جلب شد تا جايي كه در روز بازگشايي نماد صف خريدي نزديك به يك ميليارد حجمي روي نماد خساپا تشكيل شد.

  پارس خودرو

خپارس از شركت‌هاي زيرمجموعه گروه سايپا بوده كه عمدتا در زمينه توليد خودروهاي سواري و به توليدكننده پرايد كارمزدي براي سايپا و محصولات لوكس گروه شناخته مي‌شود كه اخيرا به دليل شايعه احتمال حضور رنوي فرانسه در تركيب سهامداريش با اقبال بازار با وجود تعديل منفي و اعلام زيان همراه شده است. همچنان شركت به دليل عدم احيا در توليد و فروش محصولات و مشكلات در توليد برخي از خودروها و هزينه‌هاي سنگين با زياندهي قابل توجهي همراه است و شركت براي سال ۹۴ پيش‌بيني توليدات جديد و خروج از زياندهي را دارد. عمده سهامدار شركت پارس خودرو، شركت خودرو‌سازي سايپا و زيرمجموعه آن است كه با ورود شركت‌هاي فرانسوي چون سيتروئن و رنو، اين اميد واري وجود دارد كه شركت پارس خودرو عملكرد خوبي در ماه‌هاي آينده به ثبت برساند.

  زامياد

شركت توليد‌كننده خودروهاي تجاري زامياد در سال 1342 در محل ميدان آذري به عنوان اصلي‌ترين كارخانه گروه صنعتي رنا تاسيس شد و فعاليت خود را با واردات، مونتاژ و توليد انواع خودروهاي تجاري بنزين و گازوئيلي مطابق با استانداردهاي روز بين‌المللي آغاز كرد. اين شركت در سال 1350 با توجه به گسترش فعاليت‌ها و توسعه محصولات خود، به محل فعلي خود واقع در كيلومتر 15جاده قديم كرج منتقل شد و با راه‌اندازي 11خط توليدي و بيش از 2200 نفر پرسنل فعاليت خود را ادامه داد و تا به امروز تداومي روبه رشد داشته است تاكنون بيش از2000شركت سازنده قطعه شناسايي و ارزيابي شده‌اند كه از طريق شركت بهنگام آفرين قراردادهاي تامين قطعات منعقد شده است و ده‌ها شركت نيز در صنايع جنبي آن فعاليت مي‌كنند. توانمندي قطعه‌سازان زامياد اينك درحدي است كه برخي از آنها براي شركت‌هاي معتبر داخلي و خارجي قطعه صادر مي‌كنند و سطح تكنولوژي و توان طراحي و توليد آنها نسبت به سال‌هاي اوليه آغاز فعاليت‌هايشان بسيار بالاتر رفته به گونه‌اي كه زنجيره تامين زامياد به عنوان يك مزيت رقابتي پايدار براي شركت زامياد شده است.

  افزايش سرمايه زامياد از محل تجديد ارزيابي دارايي‌ها

با توجه به تغييرات قابل توجه قيمتي در سهام شركت زامياد طي روزهاي اخير معاونت مالي و اقتصادي اين شركت خبر از افزايش سرمايه زامياد در آينده‌يي نزديك داد. سيدمحمد اشرفي، معاون مالي و اقتصادي شركت زامياد، طي گفت‌وگويي اعلام كرد كه پيرو تصميم هيات‌مديره شركت مبني بر انجام افزايش سرمايه از محل تجديد ارزيابي دارايي‌ها همزمان با اخذ گزارش ارزيابي دارايي‌ها توسط كارشناسان دادگستري، نسبت به نگارش گزارش توجيهي اقدام شده و موانع احتمالي كه موجب تاخير در افزايش سرمايه مي‌شود شناسايي و مرتفع گرديده است. وي اظهارداشت: اخذ گزارش بازرس قانوني شركت و مجوز سازمان بورس نيز طي هفته آينده در دستور كار قرار گرفته تا در اسرع وقت جهت حضور سهامداران در مجمع عمومي فوق‌العاده براي تصويب افزايش سرمايه دعوت به عمل‌ آيد.

  شركت محورسازان ايران خودرو

خوساز با سرمايه ۱۵ ميليارد تومان يكي از بزرگ‌ترين توليد‌كنندگان اكسل سواري به خصوص اكسل‌هاي مورد نياز گروه صنعتي ايران خودرو است. اين شركت براي سال ۹۳ با احياي خودروسازان از روند زياندهي خارج و به نظر مي‌رسد با افزايش توليد و فروش بتواند سود خوبي براي سال ۹۴ به دست آورد. اكسل سواري پژو و سمند نزديك به نيمي از سبد فروش شركت را تشكيل مي‌دهد و از محصولات اصلي شركت است. اين شركت صادرات و وارداتي ندارد.

  شركت محور خودرو

خمحور با سرمايه بيش از ۴۲ ميليارد تومان يكي از بزرگ‌ترين توليدكنندگان اكسل سواري به خصوص اكسل اتومبيل‌هاي سنگين است. اين شركت تا سال 93 به زيان نرسيده است و با توجه به افزايش توليد و فروش با توجه به احياي روند شركت‌هاي خودرويي انتظار رشد سودآوري بيشتري وجود دارد. همچنين اين شركت صادراتي نداشته اما بخشي از مواد اوليه خود را از طريق واردات تامين مي‌كند.

  شركت گسترش سرمايه‌گذاري ايران خودرو

خگستر بازوي سرمايه‌گذاري گروه خودروسازي ايران خودرو است و اين شركت با سرمايه ۱۵۰ ميليارد تومان به دليل دارا بودن سهام بيمه‌يي و رونق سهام بيمه‌يي و خودرويي مي‌تواند مورد توجه بازار قرار بگيرد. روند سودآوري خگستر با ثبات خوبي همراه بوده اما در سال ۹۴ اين روند با كاهش همراه شده است. همانطور كه مشاهده مي‌شود عمده سهام شركت در اختيار ايران خودرو است و تنها ۸ درصد از سهام شركت به صورت شناور است.

  شركت الكتريك خودرو شرق

خشرق يكي از شركت‌هاي تحت پوشش گروه صنعتي قطعات اتومبيل ايران بوده كه در راستاي سياست استقلال و اعطاي شخصيت حقوقي مستقل به كارخانجات تابعه گروه صنعتي قطعات اتومبيل ايران در تاريخ 76/ 2/‌17 تاسيس و تحت شماره 11865 در اداره ثبت شركت‌ها و موسسات غير تجاري شهر مشهد به صورت سهامي خاص به ثبت رسيد. شركت در آبان ماه 1382 با افزايش سرمايه به سهامي عام تبديل و در سازمان بورس اوراق بهادار پذيرفته شد. همچنين شركت ساپكو با سهم خريد 70 تا 76 درصدي در سال‌هاي اخير مشتري اصلي شركت الكتريك خودرو شرق محسوب گرديده و مشتري دوم شركت سازه گستر با سهم 18 تا 22 درصدي است.