اول دي ماه، آغاز فصل سرد سال 94 با صحبتهاي تند و گرم بيژن زنگنه وزير نفت در جمع تاجران تهراني آغاز شد. صحبتهايي كه زنگنه در خلال آنها افشا كرد كه شركت صدرا يك ميليارد و 800ميليون دلار پول از وزارت نفت دريافت كرده و «يك قران» كار تحويل نداده است.
خبر اقتصادی - روز گذشته و در جريان بازديد خبرنگاران از فازهاي 20 و 21 پارسجنوبي، علياكبر شعبانپور مديرعامل شركت نفت و گاز پارس در نشستي خبري ابعادي ديگر از چالشهاي شركت صدرا براي پروژههاي عسلويه را تشريح كرده و از پيگيري اين مشكلات توسط آنها از طريق اسحاق جهانگيري معاون اول رياستجمهوري سخن گفت.
علياكبر شعبانپور در پاسخ به درگير بودن سرنوشت 10سكوي پارسجنوبي به وضعيت شركت صدرا خبر داد. 10سكويي كه در فازهاي 22 و 24 و فاز 14 كه جايگزين فازهاي 17 و 18 است، قرار دارند. مديرعامل شركت نفت و گاز پارس از جلسهيي كه در هفته جاري با بيژن زنگنه در اين مورد برگزار شده سخن گفت و تشريح كرد: اسحاق جهانگيري معاون اول رييسجمهور دستوري ويژه در اين باره صادر كرده و در يكي، دو روز اخير شاهد تاثيرات اين دستور بودهايم. دستوري كه در نهايت عملي شدن يكي از مهمترين وعدههاي حسن روحاني رييسجمهور، مبني بر به نتيجه رسيدن تمام فازهاي عسلويه تا پايان دولت يازدهم در گرو عملي شدن آن قرار دارد. گزارش خبرنگاران از آخرين وضعيت فازهاي 20 و 21 پارسجنوبي كه اكنون 84 و نيم درصد پيشرفت فيزيكي دارد به علاوه آخرين وضعيت ديگر پروژههاي عسلويه را در ادامه ميخوانيد.
وقتي پاي درگير بودن سرنوشت چندين سكوي عسلويه كه به نتيجه رسيدن آنها معادل افزايش درآمد خواهد بود در ميان باشد، نحوه تصميمگيري درباره راهكارها بسيار مهم خواهد بود. اكنون چه راهكاري براي شركت صدرا كه وزير نفت نشان داد ديگر طاقتش را طاق كرده در نظر گرفته شده است؟ علياكبر شعبانپور در پاسخ به «تعادل» اين مساله و راهكارهاي آن را اينگونه تشريح كرد: شركت صدرا در فازهاي 13، 22 و 24 و يك فاز كه شامل 17 و 18 بوده و اكنون با فاز 14 جايگزين شده مسووليت داشته است، همچنين بخشي از خطوط لوله ارتباطي و خط لوله دريا نيز در دست اين شركت قرار دارد.
ريگ مپنا در نفت فلات قاره
فاز 11 يكي از فازهايي بود كه چند گروه داخلي تاكنون به دنبال حضور در آن بودهاند، يكي از اين شركتها مپنا بود كه عباس عليآبادي مديرعامل آن هفته گذشته در نشستي خبري به «تعادل» گفت كه پيشنهاد مپنا به وزارت نفت براي اين فاز در دوران نفت 100دلاري مطرح شده بود. علياكبر شعبانپور در نشست خبري خود كه پس از بازديد خبرنگاران از فاز 20 و 21 پارسجنوبي برگزار شد در پاسخ به «تعادل» و در واكنش به اظهارات مديرعامل مپنا گفت: اساسا پيشنهاد شركت مپنا بر اساس يك ريگ حفاري و شركتي فرعي كه توسط اين گروه ايجاد شد، مطرح شده بود. مپنا در آن زمان بر اساس اين داشتهها پيشنهاد داده بود كه تامين مالي را خود انجام ميدهد و پيشنهاد آن نيز قابل بررسي بود. اما ريگ اين گروه اكنون در پروژه نفت فلات قاره مشغول بوده و مساله منتفي شده است. از آنجايي كه پيشنهاد مپنا از ابتدا پيشنهاد سرمايهگذاري نبوده است مساله نفت 100 دلاري مطرح نيست.
مديرعامل شركت نفت و گاز پارس راهكارهايي براي تعيين تكليف اين بخشها بدين شكل بيان كرد: يكي از راهكارها اين است كه شركتهاي پترو پايدار و پترو سينا كه اكنون رهبري كنسرسيوم را بر عهده دارند، كار را در دست بگيرند. اكنون نيز بخشي از اين كار انجام شده است.
او ادامه داد: براي فاز 14 نيز دنبال جايگزيني شركتهاي ديگر هستيم. يكي ديگر از راهكارها نيز اين است كه 10سكو در مرحله راهاندازي توسط 3 شركت مطرح ايران در زمينه دريايي انجام شود.
علياكبر شعبانپور افزود: وزير نفت نيز در روزهاي اخير در اين زمينه با ما جلسهيي برگزار كرده و موضوع را به جهانگيري نيز منتقل كرده است. در نهايت كار بايد تقسيم شده و آغاز شود.
مسافران عسلويه
هنوز مدت زيادي از افتتاح فازهاي 15 و 16 پارس جنوبي نميگذرد كه براي بازديد از فازهاي همسايه آن يعني فازهاي 20 و 21 به عسلويه ميرويم. پروژهيي كه 78ميليون نفر ساعت كار از خردادماه 89 تا به امروز پيشرفت فيزيكي آن را به حدود 84درصدي رسانده است. پروژه عظيمي كه در دولت محمود احمدينژاد تلاش شد تا در 35ماه به بهرهبرداري برسد تا مانور تبليغاتي قابل توجهي براي دولت دهم فراهم كند در حالي كه اين پروژه از ابتدا به صورت 60ماهه تعريف شده بود و نهايتا در تعريفهاي بعدي از اين پروژه مدت بهرهبرداري از اين طرح به 77ماه افزايش پيدا كرد.
پالايشگاه واقع در بخش خشكي فازهاي 20 و 21 پارس جنوبي محصولاتي مانند ميعانات گازي، گاز شهري، بوتان، پروپان و همچنين گوگرد جدا شده از گاز را به صورت جداگانه توليد ميكند. به گفته مدير سايت OIEC واحد گوگردزدايي SRU پيش از اين در سطح 99درصد فرآيند گوگردزدايي را انجام ميداد اما به خاطر اعمال ملاحظات بيشتر زيست محيطي در حال حاضر سطح گوگردزدايي به 99.7درصد رسيده است. مهندس رياحي مدير بخش خشكي پالايشگاه فاز 20 و 21 در گپي كوتاه به «تعادل» گفت: مسترپلن اين طرح در واقع همان مسترپلن فازهاي 9 و 10 است كه در مجاورت فازهاي 20 و 21 قرار دارد. اين نقشه براساس نيازهاي جغرافيايي و شرايط فيزيكي تغييراتي در آن ايجاد و پياده شده است. همچنين بعضي طرحهاي پالايشگاهي نسبت به طرح اصلي فازهاي 9 و 10 تغيير داشته است. مثلا بخش گوگردزدايي به دليل اعمال مسائل زيست محيطي دچار تغييرات بيشتري شده است. رياحي در پاسخ به اين سوال كه مسترپلن فازهاي 9 و 10 چگونه تهيه شده است، گفت: «مسترپلن فازهاي 9 و 10 توسط كنسرسيومي متشكل از OIEC و شركت GS كره جنوبي انجام شده است.» عليرضا صمدي مدير سايت OIEC است كه در طول بازديد اطلاعاتي در مورد پروژه ارائه ميداد. وي در پاسخ به سوال «تعادل» مبني بر وضعيت پيمانكاران پروژه گفت: «پيمانكاران طرح تماما ايراني هستند. در اين پروژه 16پيمانكار فعاليت دارند كه 8تاي آنها به عنوان پيمانكار اصلي هستند. از جمله اين پيمانكاران اصلي ميتوان به IGC، ODCC، Steam، OID و 8 شركت ديگر نيز به عنوان پيمانكاران فرعي فعاليت ميكنند كه از جمله آنها ميتوان به OTCC، آرمنو، روژين صنعت و بيستون پارسه و پناه ساز اشاره كرد.» صمدي در پاسخ به اين پرسش كه آيا در طول فعاليت اين فاز تغييراتي در پيمانكاران صورت گرفته نيز چنين گفت: «در طول زمان پروژه تغييراتي در پيمانكاران داشتيم. براساس معيارهايي مانند رضايت نداشتن از عملكرد پيمانكار، تخصيص ندادن پول كارگري و ساير موارد به صورت ميانگين امتيازاتي تعلق ميگيرد و بر اساس آن پيمانكاران تغيير ميكنند.» اما يكي از تفاوتهاي فاز 20 و 21پارس جنوبي استفاده از سيستم كاملا ايراني براي اتاق كنترل مركزي يا CCR است. به گفته صمدي مدير سايت OIEC، اين تكنولوژي پيش از اين براي استفاده در اختيار شركت ژاپني يوكوگاوا بود كه اجازه هيچ گونه دسترسي به اين تكنولوژي را به مهندسان ايراني نميداد و همانند يك جعبه سياه در فازهاي قبلي استفاده ميشد. بنابراين در اين طرح يك شركت ايراني اين سيستم را به صورت كامل بومي كرد و با نام PERSIA-A در اين فاز از آن استفاده ميشود. در واقع در اين فاز علاوه بر ايراني بودن كامل مهندسي طرح، بخش كنترل طرح نيز ايراني شده است.
كمپرسور هستهاي ممنوع
صمدي در حاشيه بازديد از اتاق كنترل، «تعادل» را در جريان بخشي از مشكلات ايجادشده ناشي از تحريمهاي ايران در سالهاي گذشته گذاشت. از جمله اين مشكلات ميتوان به محدودشدن در استفاده از كمپرسورهاي بزرگ در طرح، بهدليل استفاده دوگانه اشاره كرد. وي گفت: «در اين طرح ما به جاي استفاده از 5كمپرسور بزرگ زيمنس ناچار به استفاده از هفت كمپرسور با ظرفيت كمتر شديم. علت اين امر اين است كه كمپرسورهاي با ظرفيت بالا قابليت استفاده در صنايع اتمي را نيز داراست و لذا ايران در استفاده از اين تجهيزات با محدوديت روبهروست.» وي افزود: «ما پيش از اين كمپرسورهاي خود را از شركت زيمنس آلمان تامين ميكرديم اما در دوران تحريم در تهيه اين كمپرسورها با مشكلات زيادي روبهرو بوديم و ناچارا از طريق واسطهها و با دور زدن تحريمها كه هزينههاي بسياري را بر ما تحميل ميكرد اين تجهيزات را تهيه كرديم.»
مديرسايت OIEC در مورد هدررفت گازهاي فلر در فازهاي پارس جنوبي به «تعادل» گفت: «كشورهاي مختلف دنيا مانند نروژ از گازهاي فلر در مصارف مختلف مانند گرم كردن آب يا استفاده در ساختمانها براي ايجاد حرارت استفاده ميكنند. اما در ايران تكنولوژي لازم براي انتقال و استفاده از اين گازهاي فلر وجود ندارد.»
البته اين صحبت در حالي مطرح ميشود كه پيش از فعالان صنعت برق و پتروشيمي اعلام آمادگي كردهاند كه از اين گازها در بخشهاي مختلف خود استفاده كنند. صمدي در اين مورد گفت: «در نگاه اول اين بحث درست است. اما اينكه اين گازها به چه صورت و با چه تجهيزاتي به اين صنايع داده شود يا نيروگاههاي آنها در كجا تاسيس شود، مسالهيي نيست كه به اين راحتي تكنولوژي آن را بتوان تامين كرد. در واقع ميتوان گفت كه طراحي براي گازهاي فلر در كشور به هيچ نقطهيي نرسيده است.»
نادی صبوری - حمید مظفر