معناي كاهش قيمت نفت براي خورشيد و باد

 

دنيل يرگين با نگاه مسلط و مخصوص خود و پس از معرفي افراد پنل كه به ترتيب فتيح بيرول رييس آژانس بين‌المللي انرژي، خوزه ايگناسيو سانچز گالان رييس هيات‌مديره شركت ايبردولا، اريك ژين لو مديرعامل شركت انرژي‌هاي پاك چين و هيروكي ناكانيشي مدير اجرايي شركت هيتاچي بودند، با اشاره به قيمت انرژي‌هاي خورشيدي نيز در حال كاهش است، گفت: اما همه مي‌دانيم آن محصولي كه «واقعا» با كاهش قيمت مواجه شده نفت است. امروزه 80درصد انرژي جهان از سوخت‌هاي فسيلي و زغال سنگ تامين مي‌شود، يك درصد اين انرژي از باد و خورشيد مي‌آيد.

يرگين پس از بيان اين صحبت‌ها با لبخندي شيطنت‌آميز از فتيح بيرول پرسيد: «نفت، چه چيزي در حال اتفاق افتادن است؟ و بعد از اينكه توضيح داديد، معناي اين اتفاق براي انرژي‌هاي تجديدپذير را نيز براي ما بگوييد»

فتيح بيرول پاسخ خود را اينگونه آغاز كرد: «بله ما سقوطي همراه با فشار را در بازار نفت شاهد هستيم، سقوطي كه از ديدگاه من در سال2016 ادامه خواهد يافت. ريشه اين ادامه يافتن هم بسيار ساده است. ما براي 3سال گذشته شاهد مازاد عرضه بر تقاضا در بازار نفت بوده‌ايم و هيچ نشانه و دليلي وجود ندارد كه در سال2016 اين روند متوقف شده و قيمت‌ها سير صعودي به خود بگيرند. درواقع 2016 با هيچ سورپرايز بزرگي در قيمت نفت همراه نخواهد شد»

فتيح بيرول كه بعضي‌ ازجمله رييس سابق آژانس بين‌المللي انرژي اميدوار هستند كه به واسطه مليتش بتواند مصرف‌كنندگان و توليد‌كنندگان نفت را به يكديگر نزديك‌تر كند، در ادامه گفت: «در سال 2015 ما شاهد كاهش 20درصدي سرمايه‌گذاري در پروژه‌هاي نفتي نسبت به سال2014 بوديم. كاهشي كه در تاريخ بي‌سابقه بوده است. براي سال2016 نيز ما پيش‌بيني مي‌كنيم كه 16درصد كاهش سرمايه‌گذاري در پروژه‌هاي نفتي رخ بدهد. قيمت‌ها در اين سال روي محيط 30دلاري باقي خواهند ماند.

رييس آژانس بين‌المللي انرژي ادامه داد: «در تاريخ نفت هيچگاه شاهد چنين وضعيتي در دو سال پشت سر هم نبوده‌ايم. تاكنون اگر يك سال با كاهش سرمايه‌گذاري مواجه بوديم سال بعد قطعا بازار حالت ارتجاعي گرفته و قيمت‌ها رو به افزايش مي‌گذاشتند.»

دنيل يرگين كه با خودكار خود بازي مي‌كند، در ادامه از يرگين پرسيد تمام اين مسائل چه معنايي براي تحولات در انرژي و درنهايت كاپ پاريس دارد؟

بيرول كه رييس بخش مشورتي گروه انرژي مجمع جهاني اقتصاد است، پاسخ داد: «وقتي درباره تاثير اين مساله بر پاريس حرف مي‌زنيم 2فاكتور مهم پيش روي ما قرار مي‌گيرد؛ اولي كارايي انرژي و دومي انرژي‌هاي تجديد پذير است. در مورد افزايش كارايي انرژي ما در سال‌هاي گذشته شاهد بهبود چشمگيري بوديم، اما اگر بخواهيم كاملا صادق باشيم سهم عمده‌يي از سياست‌ها در افزايش كارايي انرژي نه به انگيزه حفظ محيط زيست بلكه به واسطه كاهش هزينه‌ها اتخاذ شده است. چيزي كه من از آن مي‌ترسم اين است كه به واسطه پايين بودن قيمت نفت خام و گاز طبيعي، توجه به افزايش كارايي در حوزه انرژي آن‌طور كه در سال‌هاي گذشته شاهد آن بوديم ادامه پيدا نكند»

 فتيح بيرول ادامه داد: «در نتيجه به دولت‌ها هشدار مي‌دهم كه زياد آرامش نداشته باشند و به سياست‌هاي افزايش كارايي حوزه انرژي ادامه دهند. در مورد انرژي‌هاي تجديدپذير نيز بايد بگويم كه اكنون رقابت اصلي ميان اين نوع از انرژي‌ها و گاز طبيعي وجود دارد.

قيمت گاز نيز مانند قيمت نفت با افت شديد مواجه شده است و در حالي كه قيمت آن در 2سال گذشته در آسياي پاسفيك معادل 20دلار بود امروز شاهد سقوط آن به زير 6دلار هستيم».

رييس IEA كه در جمع فعالان حوزه انرژي‌هاي تجديدپذير حضور داشت، گفت: «اگر انرژي‌هاي تجديدپذير خواهان نباختن قافيه به گاز طبيعي هستند، بايد پروژه‌هاي اين حوزه به ويژه آنهايي كه توجيه اقتصادي دارند با جديت به كار خود ادامه دهند.»

  غرور  اسپانيايي

دنيل يرگين مجري پنل، در ادامه روي خود را به سمت خوزه ايگناسيو سانچز گالان رييس هيات‌مديره شركت ايبردولا كه در حوزه خدمات مهندسي برق فعاليت كرده و توربين‌هاي بادي مي‌سازند برد و پرسيد: «چنين سطحي از قيمت‌هاي نفت و گاز چه معنايي براي فعاليت‌هاي شركت شما در انرژي‌هاي تجديدپذير دارد؟»

سانچز كه سعي مي‌كرد عدم اهميت وضع فعلي قيمت نفت بر كسب و كار آنها در حوزه انرژي‌هاي تجديدپذير را ناديده بگيرد با بي‌تفاوتي پاسخ داد: «ما پروژه‌هاي‌مان را براي بازه‌هاي زماني مانند 14 تا 15سال بعد در نظر مي‌گيريم. يكي از مهم‌ترين اتفاق‌هايي كه در كاپ21 پاريس رخ داد، اين بود كه جهان به اين نتيجه رسيد كه بايد اقتصاد را بر پايه برق استوار كند.»

در اين لحظه دنيل يرگين صحبت‌هاي سانچز را قطع كرده و از او پرسيد: «يعني مي‌خواهيد بگوييد هيچ اهميتي به كاهش قيمت نفت و گاز نمي‌دهيد؟»

پرسشي كه سانچز آن را اينگونه پاسخ داد: «خير، ما هيچگاه نگاه كوتاه‌مدتي نداشته‌ايم. دو سال يا سه سال براي ما معنايي ندارد. چيزي كه ما در كسب و كارمان به آن اهميت مي‌دهيم 40،50  يا 60 سال آينده است.»

مديرعامل شركت ايبردولا در ادامه در پاسخ به يرگين گفت: «سرمايه‌گذاري در حوزه انرژي‌هاي تجديدپذير كاهش نيافته است.»

يرگين پرسيد: «درنتيجه به نظر شما چنين اتفاقي روي پروژه‌هاي كاهش انتشار كربن كه در كاپ21 درباره آن معاهده‌نامه‌يي امضا شد تاثير نخواهد گذاشت؟»

پرسشي كه سانچز با قاطعيت آن را پاسخ داده و بيان كرد كه سياست‌هاي دولت‌ها در قبال انرژي مصرفي مردم خواهد توانست اين روند را تغيير دهد. سانچز در اين لحظه به اين مساله اشاره كرد كه اكنون سوخت‌هاي فسيلي 2برابر انرژي‌هاي تجديدپذير يارانه مي‌گيرند.

فتيح بيرول در اين لحظه وارد بحث شده و سانچز را با اين گفته كه سوخت‌هاي فسيلي 4برابر انرژي‌هاي تجديدپذير يارانه مي‌گيرند، تصحيح كرد. او ادامه داد: «اكنون يارانه‌يي كه به سوخت‌هاي فسيلي تعلق مي‌گيرد معادل 4هزار ميليارد دلار است در حالي كه انرژي‌هاي تجديدپذير 1.2هزار ميليارد دلار يارانه دريافت مي‌كنند.»

جملاتي كه سانچز با حركات دست و سر آن را تاييد كرده و به نوعي طرح آنها موجب خوشايند او كه با پرسش‌هاي يرگين تحت فشار قرار گرفته بود، شد.

يرگين در اين لحظه پرسشي را با سانچز مطرح كرد كه او در حال پاسخ دادن به آن هيجان‌زده و احساساتي شد. اين پرسش درباره تاثير سياست‌هاي اتخاذ شده در اسپانيا و ديگر كشورهاي اروپايي در تخصيص يارانه به انرژي‌هاي تجديدپذير و تاثير آن بر مصرف اين انرژي‌ها در اين كشور‌ها بود.

سانچز در پاسخ به اين پرسش روندي دوگانه در پيش گرفت و در حالي كه تاثير اين مساله بر افزايش مصرف را تاييد كرد، گفت: «اكنون زغال سنگ بيشترين سهم را در دريافت سوبسيد دارد. حال بگوييد چگونه انرژي‌هاي تجديدپذير خواهند توانست با اين سوخت رقابت كنند؟ چنين رقابتي غيرممكن است».

  چين و شرمندگي از مصرف زغال سنگ

در حالي كه مديرعامل شركت ايبردولا به ادامه اين بحث كه به نوعي تحت فشار گذاشتن دولت‌ها براي كاهش يارانه به سوخت‌هاي فسيلي محسوب مي‌شد علاقه داشت، دنيل يرگين از او خواست تا فرصت را در اختيار فرد ديگر و بحث ديگري قرار دهد و از اريك ژين لو مدير جوان چيني شركت انرژي‌هاي پاك اين كشور پرسش كرد.

قيمت‌ انرژي‌هاي خورشيدي با افت دراماتيكي مواجه شده و چين داراي بزرگ‌ترين كارخانه در اين حوزه است، به نظر شما چند درصد از اين وضعيت به‌واسطه ظرفيت‌هاي مازاد كارخانه‌ها در چين، چه اندازه به‌واسطه تكنولوژي و چه اندازه به‌واسطه مسائل ديگر رخ داده است؟»

اريك ژين لو كه تا اين لحظه با دقت به صحبت‌هاي افراد ديگر پنل گوش مي‌داد در پاسخ به يرگين گفت: «بسيار سخت است كه بتوانيم دليل اين اتفاق را به شكل كمي و با درصد توضيح دهيم. مجموعه‌يي از عوامل مختلف در شكل‌گيري اين وضعيت سهيم بوده‌اند. اختراعات، تكنولوژي و بسياري از مسائل ديگر در اين افت قيمت شكل داشته‌اند.»

 لو كه تحصيل‌كرده رشته اقتصاد بوده و در مديريت تجربه فراواني دارد در ادامه در پاسخ به پرسش دنيل يرگين در اين باره كه آيا اين روند در انرژي‌هاي خورشيدي ادامه خواهد يافت، پاسخ داد: «بله، ما هفته پيش در چين يك گردهمايي در همين زمينه داشتيم و پيش‌بيني مي‌كنيم كه در 5سال آينده قيمت هر پنل خورشيدي 25درصد كاهش پيدا كند كه اين در واقع نتيجه كاهش 25درصدي در هزينه‌هاي اوليه ساخت است؛ كارايي اين نوع از انرژي‌ها كه بسيار با اهميت است نيز طي يك دهه آينده به طرز چشمگيري افزايش خواهد يافت.»

يرگين در ادامه از ژين لو پرسيد: «برنامه چين براي افزايش سهم توليد برق خود از انرژي‌هاي تجديدپذير و خورشيدي چيست؟»

لو پاسخ داد: «برنامه چين اين است كه در سال 2030 سهم توليد برق از انرژي‌هاي تجديدپذير و خورشيدي را به حداقل 25درصد برساند» يرگين پرسيد: «اين سهم‌اكنون چقدر است؟»

لو گفت: «اكنون چيزي در حدود نيم تا 2درصد است» مجري برنامه در ادامه لو را مورد پرسشي متفاوت قرار داد و از او خواست تا توضيح دهد دليل اينكه سياست چين در اين زمينه تغيير كرده است گرم شدن كره زمين و سياست‌هاي جهاني در اين زمينه تلقي مي‌شود يا آلودگي‌هاي داخلي؟

لو در پاسخ گفت: «هر دوي اينها اكنون براي چين فشار محسوب مي‌شود. طبقه متوسط در چين در حال رشد است و از زندگي در محيطي آلوده راضي نيست. من خود به عنوان يك مصرف‌كننده از دولت چين توقع رسيدگي دارم.»

  مديريت دشوار تقاضاي انرژي تجديدپذير

يرگين كه تسلط جالبي بر بحث و زماني كه در اختيار افراد پنل مي‌گذارد، دارد سراغ هيروكي ناكانيشي مدير اجرايي شركت هيتاچي يكي از مهم‌ترين شركت‌ها در حوزه خدمات فني و مهندسي حوزه برق رفت و اين پرسش را با او مطرح كرد: «آقاي ناكانيشي يكي از مسائلي كه شما با آن روبه‌رو هستيد، اين مساله است كه چگونه انرژي‌هاي رو به رشد خورشيدي و تجديدپذير را مديريت مي‌كنيد؟ تا بتوانيد سيستم‌هاي جديد را مطابق با وضعيت جديد به وجود بياوريد؟»

ناكانيشي در پاسخ گفت: «ارزيابي نياز بازار كه در مورد انرژي‌هاي تجديدپذير تا حدودي بي‌ثبات بوده و بسته به شرايط آب‌و‌هوايي و موارد ديگر تغيير مي‌كند يكي از فاكتورهاي كليدي براي عمليات شبكه برق محسوب مي‌شود.»

ناكانيشي كه صندلي او در كنار فتيح بيرول قرار داشت با اشاره به صحبت‌هاي بيرول درباره تقاضا براي انرژي ادامه داد: «كنترل طرف تقاضا يكي از قدرتمند‌ترين سلاح‌ها براي مديريت كارايي است. اكنون هر كشوري توانايي خود را در اين زمينه دارد و در زمينه قيمت‌ها و بقيه موارد تاثيرگذار است.»