خبر اقتصادی - در هفتههاي اخير خوشبيني برآمده از اين تحولات در بازار سرمايه مشهود بوده و در روند مثبت بورس قابل درك است. زيرا با خبر لغو تحريمها وضعيت اكثر صنايع بورسي بهبود پيدا كرد، حال با توجه به اين تحولات، سوال اساسي اين است كه بعد از تحولات اقتصادي در ماههاي پيش رو، چه صنايع بورسي تحت تاثير قرار ميگيرند و اين تحول در چه بازه زماني صورت ميگيرد؟
در روزهاي اخير گروههاي چون خودرويي، بانكي، كشتيراني و راديويي به دليل لغو تحريمها مورد توجه بوده و با اقبال سهامداران مواجه شدند. به طوري كه صنعت حمل و نقل با كسب 14.6درصد بازدهي در يك هفته اخير بيشترين بازدهي را در بين صنايع بورسي كسب كرد و در صدر جدول قرار گرفت.
گروه مخابرات كه دو شركت همراه اول و مخابرات را در اختيار دارد به دليل انتشار اخباري درخصوص سرمايهگذاري اپراتور فرانسوي اورنج در همراه اول مورد اقبال اهالي تالار شيشهيي قرار گرفتند و با كسب بازدهي 13.7درصدي دوم شدند.
صنعت خودرو ديگر صنعتي است كه اين روزها به دليل قيمتهاي پايين همچنين اخباري درخصوص انعقاد قراردادهاي جديد با خودروسازهاي خارجي مورد توجه سهامداران قرار گفت و با بازدهي 10درصدي در يك هفته، كام سهامداران خود را شيرين كرد.
علاوه بر اين سه صنعت، صنعت فرآوردههاي نفتي و غذايي از ديگر صنايعي بودند كه توانستند با كسب بازدهي 8درصدي عملكرد قابل قبولي داشته باشند و بازدهي بالاتري از بازدهي شاخص بورس كسب كنند.
اين تحولات درحالي اتفاق ميافتد كه شركتهاي بورسي در دو سال گذشته با مشكلات بزرگي درگير بودند و بر اين اساس عملكرد خوبي ارائه نكردند اين شركتها براي تغيير وضع خود و ايجاد سوددهي نياز به زمان بيشتري دارند زيرا تحولات اقتصادي در كوتاهمدت ميسر نخواهد بود. در همين رابطه مديرعامل هلدينگ خودكفايي آزادگان درخصوص تاثير رفع تحريمهاي بينالمللي بر صنايع بورسي با اشاره به اينكه آثار مثبت اين اتفاق بر صنايع مختلف متفاوت است، معتقد است كه نبايد فراموش كرد كه آثار عملي اين اتفاق در صنايع كشور نياز به زمان دارد. فرهاد رمضان با اشاره به اينكه با اجراي برجام و گشايشهايي كه ايجاد شده نبايد انتظار داشت كه اقتصادي كه درگير ركود است، يك شبه رونق بگيرد، افزود: براي لمس آثار تحريم بر بخشهاي مختلف اقتصاد زمان بيشتري نياز است.
اما وي خاطرنشان ميكند با توجه به اينكه تبادلات مالي در عرصه بينالمللي در زمان تحريمها با مشكلات عديدهيي مواجه بود، بنگاههايي كه درگير واردات مواد اوليه يا صادرات كالاي نهايي بودند بيشتر از ساير صنايع از اين اتفاق منتفع خواهند شد.
به گفته وي گروهي از توليدكنندگان كه مواد اوليه را از خارج از كشور وارد ميكردند در اين سالها با افزايش چشمگير هزينهها مواجه بودند كه با رفع تحريمها، اين گروه با كاهش هزينه و افزايش سودآوري مواجه ميشوند. رمضان با اشاره به اينكه در زمان تحريم صادرات كالا و دريافت وجه كالاهاي فروش رفته در بازارهاي بينالمللي نيز مشكل و هزينهبر بود، ميگويد: بر همين اساس شركتهاي صادراتي نيز با كاهش حجم فروش مواجه بودند كه از اين به بعد اين گروه نيز در شرايط خوبي قرار ميگيرند.
مديرعامل هلدينگ خودكفايي آزادگان با اشاره به اينكه گروه بانكداري نيز ازجمله صنايعي است كه زودتر حركت خود را آغاز ميكنند، گفت: با توجه به برقراري سوئيفت همچنين گشايش ال سي و تسهيل روابط مالي با بانكهاي دنيا، اين گروه نيز زودتر از ساير صنايع بازار ميتوانند متحول شوند. رمضان، صنعت خودرو و قطعهسازي را از ديگر صنايع پيش روي پس از برجام دانست و بيان كرد: بسياري از خودروسازان معتبر جهان در انتظار رفع تحريمها براي ورود به ايران بودند همچنين بخشي از مشكلات خودروسازان براي تامين قطعه با رفع تحريمها برطرف ميشود بنابراين ميتوان اين گروه را نيز در فهرست صنايع پيش روي بورس در اين دوره دانست.
وضع بانكها در پسابرجام بهتر ميشود
انتظار ميرود با توجه به رفع تحريمهاي مالي و بانكي كشور و نياز داخلي ايران به محصولات معدني و فولادي امكان بازگشت صنايع معدني به شرايط عادي فراهم شده و با جلوگيري از ورود محصولات فولادي بتوان امكان رشد و توسعه شركتهاي معدني را فراهم آورد.
مديرعامل سرمايهگذاري غدير با اشاره به آثار مثبت پسابرجام براي صنايع مختلف بورسي و بانكي گفت: عرضه محصولات پتروشيمي در بورس كالا ضروري است و از آن حمايت ميكنيم.
غلامرضا سليماني عنوان كرد: به دليل پاك نشدن فضاي تحريمها در سالهاي گذشته قيمت سهام صنايع مختلف بورسي ازجمله بانكها با كاهش فزايندهيي مواجه شده بود كه دليل اصلي آن توقف مبادلات بينالمللي پولي و بانكي و عمليات نقل و انتقال آنها از طريق سوئيفت بود. وي افزود: بخشي از درآمد اغلب بانكهاي كشور از محل منابع ارزي حاصل ميشود و طبيعي است كه با سنگين شدن سايه تحريمها و كاهش اين بخش درآمدي، ارزش سهام بانكها نيز با كاهش زيادي در بورس مواجه شود.
مديرعامل سرمايهگذاري غدير بر اين باور است كه با توجه به لغو تحريمها و از سرگيري فعاليت سود، بانكهاي ايراني ميتوانند دوباره با جذب سرمايهگذاري در بخش صنعتي و مالي از افزايش سودآوري و به تبع آن رشد قيمت سهام همراه شود.
سليماني وضعيت نامناسب بازارهاي جهاني در سال ميلادي جاري را نيز يادآور شد و گفت: در حوزه معادن به ويژه در بخش فولاد، آلومينيوم و سنگ آهن بازارهاي جهاني با ريزش قيمتها و كاهش تقاضا به دليل تداوم ركود مواجه هستند، اين درحالي است كه علاوه بر اين شرايط، سايه سنگين تحريمهاي ايران در سالهاي گذشته باعث شد كه بخش معادن كشور با وضعيت دشواري مواجه باشد.
مديرعامل سرمايهگذاري غدير با ابراز اميدواري نسبت به بهبود وضعيت صنايع معدني بورسي كشور در سال 95 عنوان كرد: انتظار ميرود با توجه به رفع تحريمهاي مالي و بانكي كشور و نياز داخلي ايران به محصولات معدني و فولادي، امكان بازگشت صنايع معدني به شرايط عادي فراهم شده و با جلوگيري از ورود محصولات فولادي بتوان امكان رشد و توسعه شركتهاي معدني را فراهم آورد.
حمايت از توليد در بخش مسكن
مسكن به دليل گستردگي و عموميت، دغدغه همه اقشار جامعه بوده و شكوفايي آن مورد تحولات بزرگ اقتصادي خواهد بود. علاوه بر اين بخشهاي توليدي زيادي با اين حوزه ارتباط دارند كه تاثيرپذيري زيادي از اين صنعت ميگيرند. صنايعي چون سيمان، فلزات، كاشي و سراميك، چوب و... ازجمله صنايعي هستند كه با رشد بخش مسكن آنها نيز رونق ميگيرند.
بيتالله ستاريان با اشاره به وضعيت بخش مسكن در پسابرجام تاكيد كرد: در شرايط پساتحريم، شركتهاي توليدكننده مصالح ساختماني ميتوانند صادرات داشته باشند و شركتي مانند سيمان كه داراي 20ميليون تن مازاد توليد دارد در اين شرايط ميتواند توليد مازاد خود را به صفر رسانده و صادرات خود را ارتقا بخشد. از سويي براي بخشهاي ديگر كه با مشكل نقدينگي رو به رو هستند با گشايشهاي اقتصادي و لغو تحريمها، اين مشكل نيز مرتفع ميشود.
ستاريان در ادامه گفت: در دو سال گذشته توليد مسكن در ايران به حداقل رسيده و ركود عميقي دامنگير اين صنعت شده است. يقينا در سال 95 با پويايي اقتصادي مشكل نقل و انتقال در اين صنعت مرتفع خواهد شد و پولهاي بلوكه شده در اين بخش آزاد ميشود؛ با توجه به اينكه درصد بالايي از پول مردم در اين بخش قفل شده با آزادسازي اين پولها، رونق اقتصادي نيز تشديد ميشود. بنابراين وضعيت شركتهاي مرتبط با صنعت ساختمان در بورس رونق خواهند گرفت زيرا سودآوري بهتري را ميتوانند ارائه كنند ولي اولويت اصلي بايد حمايت از توليد در صنعت ساختمانسازي به خصوص مصالح باشد تا مسكن نيز رونق پيدا كند.
لزوم ارائه پلتفرمهاي جديد خودرويي
وضعيت خودروسازي در ايران با شرايطي روبهرو شده كه از فضاي اقتصادي خارج شده و ماهيت سياسي و اجتماعي پيدا كرده است. در سالهاي گذشته به دليل كمبود مالي و عدم واردات اجناس با كيفيت از خارج از كشور اين صنعت با ركود شديدي روبهرو شده است. كيفيت و از طرف ديگر قيمت توليدات داخلي موجب شد تا شهروندان نسبت به اين صنايع موضعگيري كنند. حال با رفع شدن مشكلات و احتمال ورود شركتهاي خودروسازي بزرگ خارجي به اين صنعت، اميدواري براي بهبودي اين صنعت زياد شده است.
يك كارشناس صنعت خودروسازي در گفتوگو با «تعادل» با اشاره به وضعيت صنعت خودرو در پساتحريم و تاثير اين گروه بزرگ در بورس گفت: نميتوان مدعي شد به دليل لغو تحريمهاي بينالمللي، درآمد آنچناني نصيب ايران خواهد شد. از آنجا كه دو فاكتور مهم تيراژ و بازار كار در ايجاد درآمد موثر است، بايد رويكرد مشتري را به خريد بيشتر محصولات برد همچنين با توجه به اينكه خودرو در بورس يكي از مهمترين گروههاست و همانطور كه يك روز بعد از برجام مشاهده شد به دليل لغو تحريمها اين گروه تاثير مثبتي را بر بورس گذاشتند بنابراين لازم است شركتهاي بزرگ خودرويي به جاي مذاكرات بيهدف، پلتفرمهاي جديدي را ارائه كنند. حميد مهرانفر اضافه كرد: معمولا هيجانات ناشي از موضوعاتي مانند تحريمها در ايران بالاست و عموما چنين اتفاقاتي از ارزش ريالي بالايي برخوردار نيست. بنابراين گروه خودروييها اگر ميخواهند در بازاري مانند بورس سود بيشتري را كسب كنند، لازم است تا توليد و خط مونتاژ را توسعه دهند تا از حمايت دولت نيز برخوردار شوند. درحال حاضر جوينت ونچرهايي توسط شركتهاي بزرگ خودرويي در جهت مقصود مشخص تجاري، مالي، يا فني ايجاد شده كه لازم است اين شركتها با اهداف بزرگتري در راستاي افزايش تيراژ خودرو پيش روند.
لزوم همراهي بخش خصوصي گروه معدني
با لغو تحريمها در هفته جاري اغلب صنايع رونق گرفته و با باز شدن دريچههاي كشور به سوي جهان اميد است تا بخش صنعت كشور به ويژه برخي صنايع مانند خودرو، پتروشيمي، حمل و نقل، معدن و... دوباره به رونق بازگردند.
بهرام شكوري، نايبرييس هياتمديره انجمن توليدكنندگان و صادركنندگان سنگ آهن ايران در گفتوگو با «تعادل» درخصوص جايگاه بخش معدن در اقتصاد كشور همچنين فضايي كه در بورس به وجود آورده است، گفت: بخش اعظمي از مشكلات بخش معدن به تحريمها بستگي ندارد و عمدتا به دو دليل كاهش قيمتهاي جهاني و زيرساختهاي ضعيف كشور در اين حوزه نميتوان با لغو تحريمها به بهبود يك شبه بخش معدن اميد داشت. بنابراين از آنجا كه بخش معدن ايران داراي پتانسيل فراواني بوده و درحال حاضر با لغو تحريمها ميزان سرمايهگذاري خارجي نيز افزايش خواهد يافت، ميتوان تا حد زيادي به بخش معدن اميدوار باشيم. شكوري افزود: اگر سود سپرده بانكي كاهش پيدا كند، يقينا ارزش سهامهاي معدني كه طي مدت اخير كاهش پيدا كرده است با همراهي بخش خصوصي و افزايش سرمايهگذاري خارجي، وضعيت سهام گروه معدني نيز تغيير كرده و بدون شك بازار بورس را متحول خواهد كرد.
هموار شدن راه اروپا براي مراودات اقتصادي
يكي از گروههاي بورسي كه در روزهاي اخير بازدهي مناسبي را به سهامداران خود داد، گروه حمل و نقل و به خصوص كشتيراني بود. لغو تحريم كشتيراني ايران در سالهاي گذشته سبب شد تا اين صنعت كارايي لازم را نداشته باشد حال به اجرايي شدن برجام و لغو تحريم اين صنعت سريعتر از ديگر بخشهاي اقتصادي كشور رونق ميگيرد. روزبه مختاري، عضو هياتمديره انجمن كشتيراني به «تعادل» درخصوص وضعيت نمادهاي حمل و نقلي در بورس بعد از اجراي برجام گفت: با توجه به اينكه در گروه حمل و نقلي، دو گروه نمادهاي دولتي و خصوصي داريم قطعا هر كدام به زعم خود با اين پديده روبهرو خواهند شد. نماد شركتهاي دولتي به اين دليل كه راه ما با اروپا هموار خواهد شد و يقينا اين رفت و آمد براي ايران از ارزش بالايي برخوردار است، درآمدزايي زيادي نصيب ايران ميشود.
مختاري درباره نمادهاي دولتي نيز اضافه كرد: بدون شك با افزايش قراردادهاي اين شركتها با كشورهاي ديگر، درآمد خوبي نصيب آنها شده و قطعا گروه حمل و نقل كه يكي از گروههاي تاثيرگذار در بورس است با رشد خوبي همراه خواهد شد. از طرفي در ايران برخورد با چنين پديدههايي با دو حالت درگير است؛ يكي تاثير واقعي و ديگري هيجانزدگي است. اما آن طور كه پيداست در بازخورد واقعي پديده لغو تحريمها كه تقريبا 80درصد را شامل ميشود از تغيير و تحولات بالايي برخوردار بوده و قطعا به نفع بخش حمل و نقل و به تبع آن بورس ميشود. از سوي ديگر هيجانزدگي كه يكي از فاكتورهاي هميشگي در برخورد با موضوعات مختلف در ايران است حدود 20درصد را در بر ميگيرد كه تا حدودي ميتوان از آن صرف نظر كرد.