عکاس/ منا یکدانه
خبر اقتصادی - اين اظهارات مربوط به صحبتهاي ايرج نديمي يكي از اعضاي كميسيون تلفيق مجلس نهم است كه همراه با ساير نمايندگان عضو اين كميسيون وظيفه بررسي مقدماتي اسناد بالادستي اقتصادي و پيكربندي رديفهاي مختلف آن براي ارائه به صحن علني را بر عهده دارند. بر اساس اظهارات اين نماينده مجلس، فضاي عمومي فعاليتهاي نمايندگان اين روزها و در فاصله 35روز مانده به موعد انتخابات اسفندماه به صورتي است كه تصور بررسي بودجه و برنامه تا قبل از انتخابات، بيشتر روياپردازانه خواهد بود تا اينكه مبتني بر واقعيات ميداني ارائه شده باشد. اين در حالي است كه اقتصاد ايران پس از رفع تحريمهاي اقتصادي و بازگشت به صحنه تجارت و بازرگاني بينالمللي، بيشتر از هر زمان ديگري به اسناد اقتصادي استراتژيكي كه مبتني بر اولويتهاي اقتصادي كشور در اين دوران جديدتنظيم شده باشد، نيازمند است. با توجه به اهميت اين ريلگذاري تازه اقتصادي سراغ نمايندگان كميسيونهاي اقتصادي مجلس رفتيم تا درباره آخرين اخبار بررسيهاي «بودجه95»و«برنامه ششم»گفتوگو كنيم، جالب اينجاست كه بيشتر نمايندگان، اين روزها بيشتر از آنكه به فكر بررسي رديفهاي بودجه و برنامه باشند، در انديشه ربودن گوي سبقت از رقيبان انتخاباتي خود هستند و پرسشهاي خبرنگاران درباره بودجه و برنامه ششم را به بعد از انتخابات موكول ميكنند. ماحصل تلاشهاي «تعادل» براي گفتوگو با نمايندگان درباره فرجام اسناد اقتصادي كشور (بودجه95 و برنامه ششم) گزارشي شد كه در اختيار شما قرار ميگيرد.
بررسي بودجه و برنامه؛ شايد وقتي ديگر
براي آگاهي از نوع نگاه دولت نسبت به بنگاههاي كوچك و متوسط با نمايندگان مجلس نهم تماس گرفتيم تا در جريان گفتوگو با اهالي بهارستان ابعاد گوناگون اين اسناد بالادستي اقتصادي و نوع نگاه دولت به كسب و كار خرد را جويا شويم، اما اعضاي كميسيونهاي اقتصادي مجلس در حالي كه مدتهاست متن بودجه 95 و برنامه ششم در اختيار آنها قرار گرفته، هيچ اطلاعاتي از راهبردهاي بودجهيي و برنامهيي دولت براي ورود به عصر پساتحريمها را ندارند. ايرج نديمي از جمله نمايندگاني است كه با صراحت اعلام ميكند كه نمايندگان به دليل حضور در فضاي تبليغات انتخاباتي فرصتي براي بررسي بودجه95وبرنامه ششم را در سال94نخواهند داشت و هر نوع تصميمگيري در اين خصوص به سال آينده موكول ميشود. پرسشي كه با اين توضيحات به ذهن خطور ميكند آن است كه در شرايط پساتحريم چه كاري مهمتر از بررسي برنامه و بودجه وجود دارد كه نمايندگان آن را در اولويت قرار دادهاند؟ و اگر قرار بود كه بررسي اين اسناد به سال آينده موكول شود اين همه فشار روي دولت براي ارائه هرچه سريعتر بودجه و برنامه به چه دليلي بوده است؟ اين پرسشها باعث شد كه سراغ ايرج نديمي يكي از نمايندگان عضو كميسيون تلفيق بودجه و برنامه برويم و درباره فرجام اين اسناد بالادستي با وي گفتوگو كنيم. ايرج نديمي در جريان گفتوگو درباره سرنوشت بررسي بودجه و برنامه در مجلس نهم ميگويد: «اين هفته اعضاي كميسيون تلفيق روز دوشنبه جلسه دارند تا برنامههايشان را درباره اين اسناد اقتصادي تنظيم كنند. متن كامل برنامه ششم و بودجه 95 ميان نمايندگان توزيع شده و مجلس در جريان تصميمسازيهاي دولت قرار گرفته است.»
حمايت از كسب و كار كوچك براي مهار بيكاري
نماينده لاهيجان در مجلس نهم در ادامه صحبتهايش درباره فرجام اين اسناد اقتصادي در مجلس ميگويد: «بر اساس قانون نمايندگان 10روز فرصت دارند تا درباره اين اسناد تصميمگيري كنند و به عبارت روشن درباره موعد بررسيها به دولت پاسخ دهند. تصور شخص من اين است كه مجلس به جاي بررسي جزييات يك بررسي كلان روي بودجه و برنامه انجام ميدهد تا بر اساس آن در قدم اول مشخص شود كه دولت چه راهكارهاي اقتصادي را تدارك ديده است. با اين وجود بعيد ميدانم كه تا قبل از برگزاري انتخابات اسفندماه بتوان حركتي روي اين اسناد اقتصادي انجام داد و بايد منتظر سال آينده بمانيم.»
نديمي درباره راهكاري كه در اين اسناد بالادستي براي حمايت از كسب و كار كوچك، متوسط و مشاغل خانگي بايد تعبيه شود، ميگويد: «معتقدم كه با رفع تحريمهاي اقتصادي 4نوع تهديد از سر كشور كم شده است. تهديدهاي اقتصادي، نظامي، سياسي و اجتماعي 4حوزهيي است كه پس از برجام كنترل شده است. بايد توجه داشت كه در شرايط جديد، بحران بيكاري مهمترين معضلي است كه اقتصاد و معيشت ايرانيان را با تهديدات جدي مواجه ميكند. در واقع بيكاري مهمترين مشكلي است كه در دوران پس از تحريمها بايد به فكر رفع آن بود. براي ايجاد اشتغال در صنايع بزرگ، محدوديت اعتبارات مالي وجود دارد، بنابراين مشاغل كوچك و كسب و كار خانگي بهترين روشي است كه با سرمايهگذاري اندك ميتوان هيولاي بيكاري را كنترل كرد. اولويت مجلس نهم هم در جريان بررسي برنامه ششم و بودجه95حمايت واقعي از اين نوع كسب و كار است تا از طريق گسترش بنگاههاي كوچك و متوسط بتوان بحران بيكاري را مهار كرد.»
احتمال بررسي دو دوازدهم بودجه
در شرايطي كه سخنگوي دولت رسما اعلام كرده كه دولت مايل است نمايندگان بودجه را بهطور كامل مورد بررسي قرار دهند و دولت از بودجه چند دوازدهمي حمايت نميكند، عضو هيات رييسه مجلس از احتمال بسته شدن بودجه 95 به صورت دو دوازدهمي خبر ميدهد. مهرداد بذرپاش كه از منتقدان دولت در مورد تاخير در ارائه بودجه 95 و برنامه ششم محسوب ميشد، با وجود زمان كافي مجلس براي بررسي بودجه 95 و برنامه ششم معتقد است كه نمايندگان در ماههاي باقيمانده از سال قادر به بررسي ابعاد مختلف اين اسناد اقتصادي نيستند.
نماينده تهران با بيان اينكه مجلس هماكنون در حال بررسي احكام دايمي برنامه ششم توسعه در كميسيون برنامه و بودجه است، ميگويد: «بررسي اين لايحه در صحن علني مجلس پروسه زماني يك ماهه طول ميكشد، لذا مجلس به ترتيب لايحههاي ديگر برنامه ششم و بودجه را بررسي ميكند.»
بذرپاش با اشاره به تقديم همزمان لايحه بودجه و برنامه ششم به مجلس ادامه داد: پس از تقديم اين لايحهها ابتدا بايد در كميسيون مورد بررسي قرار گيرند كه با توجه به اينكه برنامه ششم يك سند بالادستي براي بودجه است مجلس ابتدا بررسي آن را شروع ميكند و زمان كافي براي بررسي كامل بودجه باقي نميماند.» بذرپاش در حالي از زمان ناكافي نمايندگان براي بررسي بودجه خبر ميدهد كه بر اساس آييننامه داخلي مجلس، حداكثر زمان براي بررسي بودجه يكماه تعيين شده است.
بررسي برنامه ششم در مجلس دهم
اما يكي از اعضاي كميسيون برنامه و بودجه كه مستقيما در فرآيند بررسي برنامه و بودجه95نقش دارد از منظر ديگري به بحث تصويب اين اسناد اقتصادي ورود ميكند. احمد اميرآباديفراهاني معتقد است با توجه به اين واقعيت كه مجلس فرصت بررسي توامان برنامه ششم و بودجه 95 را ندارد، بهتر است كه فرآيند بررسي برنامه ششم به مجلس آينده سپرده شود تا نمايندگان مجلس نهم فرصت كافي براي بررسي بودجه95 را داشته باشند.
عضو كميسيون برنامه و بودجه مجلس تصويب برنامه ششم و بودجه سال 95 را در زمان كوتاه براي مجلس چالش بسيار بزرگ دانست و تصريح كرد: «مجلس تا 13 بهمن ماه فرصت دارد و پس از اين زمان به دليل انتخابات تعطيلات شروع ميشود بعد از برگزاري انتخابات نهم اسفندماه دوباره مجلس آغاز به كار ميكند و پس از بازگشايي نهايتا دو هفته تا عيد زمان دارد كه بررسيها را ادامه دهد كه بسيار كم است.»
اميرآبادي تاكيد كرد: «مجلس كار سختي را پيش رو دارد بعد از چاپ اين اسناد اقتصادي، نمايندگان نيز 10 روز فرصت مطالعه دارند و پس از 10 روز كميسيونهاي تخصصي فرصت دارند و پس آن نيز 15 روز كميسيون تلفيق بايد بررسي كند كه با توجه به در پيش بودن انتخابات بعيد به نظر ميرسد امسال تصويب شود.»
آنگونه كه در جريان گفتگو با اهالي بهارستان به آن اشاره شد، موضوع تبليغات انتخابات دهم مجلس شوراي اسلامي، اين روزها فكر و ذكر اكثر نمايندگان را به خود معطوف كرده است، اظهاراتي كه نشان مي دهد دولت بايد به فكر بودجه چند دوازدهمي باشد تا با تشكيل مجلس جديد اسناد بالادستي نظام بررسي شود.