10 ريسك بازارها در سال 2016، تحفه شيل و فدرال رزرو براي اقتصاد جهان
جریان سرمایه جهانی، بازار حبابی، تقسیم سود تحت فشار، ریسک اعتبار بازارهای نوظهور، ریسک بازار بدهی، نفت شیل، دومینوی بحران های انرژی و صنایع دارویی، سیاست های فدرال رزرو آمریکا و بانک های مرکزی جهان، همگی از مشکلاتی است که اقتصاد جهان را در 2016 تحت فشار قرار می دهد.
خبراقتصادی - بازارهاي بيمار جهاني درحال آماده شدن براي رودررويي با ريسك‌هاي سال ۲۰۱۶ هستند. سرمايه‌گذاران در سال جديد با ريسك‌هاي جديدي دست‌وپنجه نرم خواهند كرد زيرا ستون‌هاي بنايي كه ۶ سال از رشد افسارگسيخته قيمت‌ها حمايت كرده بود اكنون به لرزه درآمده است.
ريسك بازار بدهي: به دليل پايين نگه داشتن نرخ‌هاي بهره در دوران بعد از ركود سال ۲۰۰۸ شركت‌هايي كه به دليل كمبود اعتبار نبايد قادر به تامين مالي از طريق استقراض باشند، دست به استقراض زدند. اما به هر حال دوران هدر دادن منابع مالي فعلا به پايان رسيدن است. كاهش بي‌سابقه قيمت جهاني نفت در بخش انرژي امريكا شركت‌هاي حفاري نفت شيل را با مشكلات شديد مالي روبه‌رو كرده است. شركت چساپيك انرژي يكي از بزرگ‌ترين شركت‌هاي حفاري در زمينه نفت شيل بوده كه در عين حال دومين منتشر‌كننده بزرگ اوراق استقراض بنجل(junk bonds) به ارزش ۱۱ميليارد دلار در بخش انرژي كشور امريكا هم هست. صنعت حفاري نفت شيل به دليل كاهش شديد قيمت نفت به زير ۴۰دلار تبديل به يك صنعت نوظهور زيانده شد. به همين دليل قيمت اوراق استقراض اين شركت در طول هفته منتهي به ۲۲نوامبر ۲۰۱۵ تا ۴۸درصد كاهش داشته است. هزينه‌هاي بيمه اين اوراق قرضه همچنين هزينه‌هاي مربوط به جابه‌جايي اعتبارات نكول شده هم با سعي عاجزانه دارندگان اين اوراق درحال افزايش است.
ريسك اعتباري بازارهاي نوظهور: شركت‌هاي حفاري شيل بدون شك تنها شركت‌هايي نيستند كه به شدت با مشكل روبه‌رو خواهند بود. بسياري از شركت‌هاي بزرگ و با سابقه نفتي از درياي شمال گرفته تا خليج مكزيك با تكيه بر ارزش تعيين شده براي مخازن و منابع نفتي، تعيين اعتبار شده بودند و دست به استقراض و انتشار اوراق قرضه زده بودند.
بانك‌ها با توجه به كاهش ارزش ذخاير نفتي شركت «اكتشاف نفت ايتاكا» در درياي شمال مقاديري كه به اين شركت قرض مي‌دادند را به شدت كاهش داده‌اند. اين نخستين تجربه جهاني است كه بانك‌ها شروع به قطع كردن منابع مالي توافق شده يك صنعت مي‌كنند. با كاهش منابع مالي در دسترس شركت‌هاي بزرگ در سال آينده شركت‌هاي كوچك بسيار زيادي سقوط خواهند كرد.
بخش انرژي كاملا دچار مشكل شده است، هر چند با توجه به اينكه كل اين اوراق بنجل صنعت انرژي تنها ۱۵درصد از كل اوراق بنجل بازار را تشكيل مي‌دهد، مساله اصلي همچنان قابل تحمل است.
مساله اصلي در بازار اعتبارات بازارهاي نوظهور نهفته است. شركت‌هاي بزرگ روسي، برزيلي، هندي و چيني كه تمركز فعاليتشان روي كالاهاي اساسي است و تامين سرمايه دلاري انجام داده‌اند در سال آينده به شدت دچار مشكل خواهند شد. بازپرداخت اين بدهي‌ها با توجه به افزايش ارزش دلار در برابر پول اكثر اقتصاد‌هاي نوظهور براي بسيار از اين شركت‌ها بسيار دشوار خواهد بود.
دومينو: بحران درحال حاضر از بخش انرژي به صنعت دارويي هم گسترش يافته است. والينت كه براي خريد ساليكس در مارس ۲۰۱۵ به ارزش ۱۰ميليارد دلار، تبديل به يكي از بزرگ‌تري منتشر‌كننده اوراق قرضه بنجل تاريخ شد يك نمونه‌هاي اين دومينو است. اين گروه دارويي كاناديي بعد از گزارش يك هلدينگ سهامدارش كه دست به فروش استقراضي سهام اين شركت زده بود مبني بر زير سوال بردن افزايش شديد و دقيق در فروش داروخانه‌هاي زيرمجموعه شركت شاهد سقوط ارزش سهام و اوراق بدهي خود بود. هر چند شركت والينت اين اتهام را شديدا رد كرد اما حادثه رخ داده بود. در گذشته اثر سقوط بازار اوراق بنجل به شدت الان گسترده و عميق نبود. در گذشته اين اوراق فقط توسط متخصصان مالي و افرادي با اشتهاي ريسك بالا خريداري مي‌شد. درحالي كه از بعد از كاهش شديد نرخ‌هاي بهره در سال ۲۰۰۹ اين اوراق با نرخ‌هاي بهره بالا مورد توجه صندوق‌هاي بازنشستگي و بيمه‌ها و موسسات مالي بزرگ هم قرار گرفته و ميليارد‌ها دلار سرمايه خود را در اين اوراق سرمايه‌گذاري كردند.
تقسيم سود‌هاي تحت فشار: افزايش قيمت استقراض فشار اضافه‌يي را به شركت‌هايي وارد خواهد كرد كه با استقراض‌هاي ارزان سال‌هاي قبل، دست به خريد سهام رو به رشد و كسب سود مي‌كردند و از اين راه سود‌هاي قابل توجهي را به سهامداران خود مي‌پرداختند. پنج شركت برتر شاخص FTSE 100 حدود ۳۵درصد از كل سود خود را تقسيم كرده‌اند و بزرگ‌ترين تقسيم‌كنندگان سود از بخش‌هاي كالاهاي اساسي و بانك‌ها بودند.هفت شركت آنتوفاگاستا، سنتريكا، گلكور، موريسونز، ستاندارد چارتر و تسكو كه در شاخص FTSE 100 هستند، تقسيم سود خود را براي سال ۲۰۱۵ كاهش دادند. با اوضاع موجود كه درآمد‌ها درحال كاهش و هزينه تامين مالي استقراضي رو به افزايش است تعداد اين شركت‌ها افزايش هم خواهد يافت. از آنجا كه تقسيم سود يك بخش مهم از ارزش‌گذاري سهام است، وضعيت موجود قيمت‌هاي سهام را براي سال ۲۰۱۶ تحت فشار شديد قرار خواهد داد.
بازار حبابي: شاخص FTSE 100 در آگوست سال ۲۰۱۵، ۱۳درصد و تا نوامبر ۲۰۱۵ هم 3.5درصد كاهش قيمت داشته است. نسبت p به e شاخص FTSE100 درحال حاضر حدود ۱۶ كه بالاتر از مقدار ميانگين بلندمدت اين نسبت كه ۱۵ است. اين مساله هم نشان از گران بودن قيمت سهام اين شاخص دارد.
جريان سرمايه جهاني: مشكل ديگري كه بازار دارايي‌هاي جهاني با آن روبه‌رو خواهد بود، وضعيت موسسات مالي بزرگي است كه مديريت ثروت خانواده‌هاي سلطنتي را از نروژ گرفته تا خاندان سعودي را بر عهده داشتند. در سال‌هاي قبل اين موسسات دلار‌هاي نفتي اين خانواده‌ها را روانه بازارهاي مالي مي‌كردند. اين درحالي است كه در سال آينده با وضعيت موجود در بازار نفت، اين پول‌ها بيشتر بايد صرف پر كردن چاله‌هاي موجود در بودجه جاري اين خانواده‌ها شود.
منبع: وب‌سايت مجله ريسك
